III SA/Po 295/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Kamila Perkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. przy udziale sprawy ze skargi A. D. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 18 lutego 2010 r. Nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2008 oddala skargę /-/ Sz. Widłak /-/ B. Sokołowska /-/ W. Długaszewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Decyzją nr [...] z dnia 30.11.2009 r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu przyznał A. D. płatność ONW – nizinne strefa I na rok 2008 w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgodnie z art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW ) ( Dz. U. L 277 z 21.10.2005 ze zm. ) płatności przewidzianych w art. 36 lit. a ppkt i) oraz ii) udziela się rocznie na hektar wykorzystywanych użytków rolnych w rozumieniu decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych ( Dz. U. L 38 z 12.2.2000 ze zm. ). Zgodnie z zapisem w załączniku I lit. D-G powyższej decyzji wykorzystywane użytki rolne to grunty orne, sady i ogrody na potrzeby własne, trwałe obszary trawiaste i łąki, uprawy trwałe. Tylko te sposoby użytkowania gruntów kwalifikują się do objęcia płatnościami ONW. Ponieważ drzewa i krzewy przeznaczone do produkcji energii ( w tym zagajniki o krótkiej rotacji – uprawa wierzby energetycznej ) umieszczone zostały poza powyższą kwalifikacją jako obszary leśne ( część H/2 załącznika I ) stronie nie przyznano płatności ONW do uprawy wierzby energetycznej dla zadeklarowanych działek rolnych B, C, D, E. W związku z powyższym stronie przyznano płatność ONW jedynie do powierzchni [...] ha. W odwołaniu od tej decyzji strona wniosła o przyznanie płatności ONW dla działek rolnych B, C, D i E zgodnie ze złożonym wnioskiem. Skarżący podniósł, że nie prowadzi na tych działkach uprawy pod nazwą "zagajniki drzew leśnych o krótkim okresie rotacji (wierzba, topola, robinia akacjowa)", lecz uprawę wierzby do wyplatania, którą przeznacza na cel energetyczny. Działki te nie są obszarem leśnym, a więc winny być objęte płatnością ONW. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu decyzją nr [...] z dnia 18.02.2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powtórzył generalnie stan faktyczny i rozważania prawne organu I instancji w zakresie braku podstaw do uznania uprawy wierzby energetycznej zgłoszonej we wniosku do kategorii upraw kwalifikujących się do ONW. Dodatkowo wskazał, że skarżący w ramach wniosku o płatności na rok 2008 zgłosił m. in. wniosek o płatność do upraw roślin energetycznych – wierzby energetycznej (działki rolne B, C, D i E), obejmującej powierzchnię [...] ha, do którego dołączył oświadczenie o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne, którego przedmiotem była uprawa wierzby energetycznej (działki rolne B1, C1, D1 i E1). Ponadto wskazał, że przedmiotem umowy dostawy roślin energetycznych (zmienionej aneksem z dnia 9.12.2008 r.) jest plantacja wierzby energetycznej o łącznej powierzchni [...] ha, która to uprawa jest odpowiednikiem deklarowanych we wniosku na rok 2008 działek rolnych B1 (o deklarowanej powierzchni [...] ha) i C1 (o deklarowanej powierzchni [...] ha). W związku z powyższym na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego w postępowaniu w sprawie płatności na rok 2008 organ uznał, że działki rolne B, C, D i E o łącznej powierzchni [...] ha były zajęte pod uprawę wierzby energetycznej, a w konsekwencji płatność ONW do tych działek nie może zostać przyznana. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu strona wniosła o uchylenie decyzji organów II i I instancji, zarzucając im naruszenie art. 107 §1 i 3 kpa ( poprzez niewskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz niewyjaśnienie podstawy prawnej i faktycznej ), naruszenie decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. ( poprzez błędne zinterpretowanie pojęcia "wykorzystywane użytki rolne" i zakwalifikowanie wierzby przeznaczonej na cele wyplatania jako drzewa i krzewu przeznaczonego do produkcji energii ) oraz naruszenie rozporządzenia Komisji (WE) nr 1444/2002 ( poprzez wydanie decyzji z jego pominięciem – w oparciu o rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania", w którym jako uprawę rolną pominięto uprawy trwałe roślin do wyplatania i tkania ). W uzasadnieniu skargi wskazano, iż na przedmiotowych działkach B, C, D i E prowadzona jest plantacja trwała wierzby i użytki rolne są wykorzystywane jako uprawy trwałe, do których przyznawane jest ONW. Strona skarżąca uprawia wierzbę przeznaczoną do wyplatania ( wierzbę wiciową – "salix viminalis" ), a nie na cele energetyczne. Poza tym uprawy leśne muszą dotyczyć łącznie drzew i krzewów. Zarzucono ponadto organowi II instancji nieodniesienie się do argumentów zawartych w odwołaniu, które podtrzymano również w skardze, podkreślając w szczególności, że skarżący utrzymuje grunty zgodnie z normami, w związku z czym winna być mu przyznana płatność ONW. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 15 czerwca 2010 r. pełnomocnik skarżącego, wnosząc i wywodząc jak w skardze, podkreślił, że zdaniem strony plantacje wierzby są uprawami rolnymi i podniósł dodatkowo, że § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)", objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 są sprzeczne oraz że § 3 tego rozporządzenia jest niezgodny z art. 29 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. W przedmiotowym wniosku o przyznanie płatności na rok 2008 z dnia 15 maja 2008 r. strona zadeklarowała w pkt VII ( "oświadczenie o sposobie wykorzystywania działek rolnych" ) uprawę wierzby jako rośliny energetycznej ( "RE wierzba" ). Postępowanie w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania wszczynane jest przy tym wyłącznie na wniosek zainteresowanego producenta rolnego. Jego żądanie zawarte we wniosku wyznacza wobec tego zakres przedmiotowy prowadzonego postępowania, który nie może być modyfikowany w jakikolwiek sposób przez organ. W toku postępowania przed organem I instancji strona przedłożyła do akt specjalne oświadczenia o uprawie wieloletnich roślin energetycznych przeznaczonych do przetworzenia na produkty energetyczne ( zob. pkt IV oświadczenia – informacja dotycząca uprawy rośliny energetycznej – wierzby na działkach B1, C1, D1 i E1 ). W pkt VI oświadczenia producent rolny wskazał, iż znane są mu zasady przyznawania płatności do roślin energetycznych, a dane podane w oświadczeniu są zgodne z prawdą. Zgodnie z art. 37 ust. 1 Rozporządzenia Rady ( WE ) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ( EFRROW ) ( Dz. U. L 277 z 21.10.2005 ze zm. ) płatności przewidzianych w art. 36 lit. a ppkt i) oraz ii) udziela się rocznie na hektar wykorzystywanych użytków rolnych w rozumieniu decyzji Komisji 2000/115/WE z dnia 24 listopada 1999 r. odnoszącej się do definicji cech charakterystycznych, listy produktów rolnych, wyjątków od definicji oraz regionów i okręgów, odnoszących się do badań statystycznych w zakresie struktury gospodarstw rolnych ( Dz. U. L 38 z 12.2.2000 ze zm. ). Zgodnie natomiast z zapisem w załączniku I lit. D-G powyższej decyzji wykorzystywane użytki rolne to grunty orne, sady i ogrody na potrzeby własne, trwałe obszary trawiaste i łąki, uprawy trwałe. Tylko te sposoby użytkowania gruntów kwalifikują się wobec tego do objęcia płatnościami ONW. Ponieważ drzewa i krzewy przeznaczone do produkcji energii ( w tym zagajniki o krótkiej rotacji – uprawa wierzby energetycznej ) umieszczone zostały poza powyższą kwalifikacją jako obszary leśne ( część H/2 załącznika I ) prawidłowo odmówiono stronie płatności do uprawy wierzby energetycznej ( zgłoszonej wyraźnie w przedmiotowym wniosku ). Prowadzenie uprawy wierzby energetycznej na określonej działce rolnej wyklucza bowiem możliwość ubiegania się przez producenta o uzyskanie dla tej działki płatności ONW. Działka taka nie może być zaliczona do użytków rolnych wskazanych w rozporządzeniu 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, ani też nie można uznać jej za grunty orne, sady i trwałe użytki zielone w rozumieniu § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 kwietnia 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ( ONW )" objętej Programem Rozwoju Obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013. Bezprzedmiotowe są przy tym zarzuty skarżącego dotyczące przepisów powyższego rozporządzenia (w szczególności jako nieuwzględniających upraw trwałych), skoro zasadniczą podstawą wykluczenia przedmiotowych działek z płatności ONW były przepisy prawa wspólnotowego, w świetle których przedmiotowe działki skarżącego nie stanowiły "wykorzystywanych użytków rolnych", w tym "innych upraw trwałych" (upraw roślin do wyplatania i tkania) w rozumieniu powołanej decyzji Komisji 2000/115/WE i to w brzmieniu uwzględniającym zmianę tej decyzji wynikającą z rozporządzenia Komisji WE nr 1444/2002. Skoro zaś w świetle wyżej powołanych przepisów sporne działki w ogóle nie kwalifikują się do płatności ONW ze względu na sposób ich użytkowania, bezprzedmiotowe byłyby rozważania, czy spełniają one inne warunki, w tym utrzymanie ich zgodnie z normami, niezależnie od tego, iż twierdzenia skarżącego w tym zakresie nie zostały zawarte w odwołaniu, co czyni również bezzasadnym zarzut nieodniesienia się do nich przez organ II instancji. Nie zasługiwały także na uwzględnienie argumenty skarżącego, iż w przedmiotowej sprawie nie chodziło o wierzbę służącą do produkcji energii, lecz w istocie o wierzbę przeznaczoną wyłącznie na cele wyplatania ( wierzba wiciowa – salix vinimalis ). W samym wniosku strona użyła sformułowania "wierzba" a nie "wierzba energetyczna". Jednakże – jak wyjaśnił organ II instancji, ustosunkowując się do zarzutów odwołania - strona zgłosiła we wniosku uprawę wierzby jako rośliny energetycznej, załączając do tego wniosku szereg oświadczeń dotyczących wykonywania produkcji rolnej tego rodzaju. W tej sytuacji organy zasadnie uznały, iż konsekwentne zadeklarowanie we wniosku strony uprawy wierzby jako rośliny energetycznej nie daje podstaw prawnych do przyznania płatności ONW do spornych działek. Ze względu na powyższe okoliczności zarzuty skargi były bezzasadne, wobec czego należało orzec o jej oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). /-/S. Widłak /-/B. Sokołowska /-/W. Długaszewska za nieobecnego sędziego – urlop wz /-/ S. Widłak