III SA/Po 299/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie Protokolant po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2009 r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. H. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [ ... ] r. nr [ ... ] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy J. H. /-/ Beata Sokołowska T.M.dWSA/post.1 – sentencja postanowienia Wezwany do uiszczenia wpisu od wniesionej skargi w kwocie [ ... ] zł J. H. w piśmie z dnia 25 czerwca 2008 r. i na urzędowym formularzu złożonym do Sądu w dniu 23 lipca 2008 r. wniósł o udzielenie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 23 września 2008r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Postanowienie to utraciło moc wskutek wniesienia przez skarżącego sprzeciwu do tut. Sądu, który rozpoznaje złożony wniosek na podstawie art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ). Biorąc pod uwagę wniosek skarżącego, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z art. 245 § 1 - § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie od kosztów sądowych w określonym zakresie, bądź też ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest z kolei uzależnione od wykazania niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy ). Ze złożonego przez skarżącego wniosku wynikało, że utrzymuje się on z wynagrodzenia za pracę na ¼ etatu uzyskując z tego tytułu [ ... ] zł brutto. Prowadzi gospodarstwo domowe z córką i synem oraz konkubiną. Nie posiada żadnych oszczędności, ani majątku ruchomego, jest natomiast właścicielem ½ prawa własności domu o powierzchni [ ... ] m kw. oraz działki o powierzchni [ ... ] m kw. W postępowaniu dotyczącym przyznania prawa pomocy osobie fizycznej ciężar dowodu dotyczącego istnienia przesłanek wskazanych w art. 246 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi spoczywa niewątpliwie na wnioskodawcy. Strona wnioskująca o udzielenie prawa pomocy winna zatem należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności podawane w złożonym wniosku. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające dla oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu majątkowego lub budzi wątpliwości, można zobowiązać stronę – na podstawie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – do przedłożenia w zakreślonym terminie dodatkowych oświadczeń lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego ( zob. m. in. B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 554 ). Pomimo doręczenia skarżącemu w dniu 1 grudnia 2008 r. wezwania do precyzyjnego podania powodów wniesienia sprzeciwu od postanowienia Referendarza sądowego oraz określenia swojej aktualnej sytuacji majątkowej poprzez wskazanie i udokumentowanie źródeł i wysokości przychodów, wskazanie posiadanych rachunków bankowych oraz miesięcznych wydatków stałych J. H. nie udzielił odpowiedzi w zakreślonym terminie 7 dni. Sąd rozpatrzył wobec tego żądanie skarżącego w zakresie prawa pomocy na podstawie informacji zawartych jedynie w samym wniosku, uznając, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do stwierdzenia braku możliwości poniesienia przez niego jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym powinno mieć bowiem charakter wyjątkowy i być stosowane jedynie wobec osób żyjących w ubóstwie, nie będących faktycznie w stanie zdobyć środków na sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu sądowym. Na wykluczenie możliwości zaliczenia skarżącego do tej grupy osób wskazuje fakt posiadania przez niego majątku nieruchomego ( ½ prawa własności domu i prawo własności działki o znacznej powierzchni ). Majątek tego typu może przynosić potencjalne pożytki oraz służyć jako zabezpieczenie ewentualnej pożyczki czy kredytu, jeśli właścicielowi brakuje bieżących środków finansowych ( zob. m. in. B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 556-557 ). Z tego względu na podstawie art. 245 § 1 i § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Beata Sokołowska T.M.d