III SA/Po 3/16

Dnia 1 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Górecka WSA Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok [...] I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] II. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącej kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. IIISA/Po 3/16 Uzasadnienie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją, wydaną w dniu [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 24 ust 4 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2015r., poz. 308 ze zm.), utrzymał decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją wydaną w dniu r., którą organ: - przyznał x jednolitą płatność obszarową (w pomniejszonej wysokości ze względu na zastosowanie współczynnika korygującego) na rok [...] w wysokości [...] zł.; - odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] - umorzył postępowanie w sprawie jednolitej płatności obszarowej w części dotyczącej działki rolnej [...] o pow. [...] ha, działki rolnej [...] o pow. [...] ha i działki rolnej [...]o pow. [...] ha oraz postępowanie w sprawie uzupełniającej płatności podstawowej w całości, w części dotyczącej działki rolnej [...] o pow. [...] ha, działki rolnej [...] o pow. [...] ha oraz postępowanie w sprawie przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Decyzje wydane zostały w następującym stanie faktycznym: x w dniu [...] r. złożyła wniosek o przyznanie jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych ( płatność zwierzęca) na [...] rok. Producentka zadeklarowała do płatności działki ewidencyjne o numerach: [...] położoną w [...],[...] - położoną w[...], [...]- położoną w[...],[...]- położone[...],[...]- położone w[...],[...] - położoną w [...]. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła [...] ha w ramach jednolitej płatności obszarowej oraz [...] ha w ramach uzupełniającej płatności obszarowej. W dniu[...] r. ( data wpływu do organu) wnioskodawczyni złożyła zmianę wniosku, w którym dodała nowe działki ewidencyjne i rolne do uzupełniającej płatności obszarowej [...] o łącznej powierzchni [...] ha.. W dniu [...] r. wnioskodawczyni wycofała cześć wniosku dotyczącą działek rolnych [...] o łącznej powierzchni [...]ha. W trakcie przeprowadzonej kontroli administracyjnej wniosku ujawniły się błędy wymagające wyjaśnienia. W tym celu organ I instancji wystosował pismo z dnia [...]r., w którym, wezwał wnioskodawczynię do dostarczenia dokumentów świadczących o przeznaczeniu traw pochodzących z działek do produkcji suszu paszowego tj.. [...] W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawczyni poinformowała, że trawę pochodzącą ze zgłoszonych przez nią działek sprzedała okolicznym rolnikom, którzy przeznaczyli ją na paszę. Z uzasadnienia decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji w części dotyczącej odmowy przyznania uzupełniającej płatności obszarowej i nałożenia sankcji wynika, że wnioskodawczyni pismem z dnia [...]r. cofnęła wniosek o przyznanie płatności ( część wniosku), obejmujący wszystkie działki rolne zadeklarowane do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i zgodnie z art. 105 § 2 k.p.a. postępowanie w części dotyczącej wniosku obejmującego wycofane działki rolne zostało umorzone. Dalej organ wskazał, że deklarowana powierzchnia działek rolnych , kwalifikowana do płatności wynosiła [...] ha. Powierzchnia działek rolnych stwierdzona w trakcie kontroli administracyjnej wynosiła [...] ha. Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż wnioskodawczyni nie potwierdziła, że trawy na trwałych użytkach zielonych , uprawiane na działkach rolnych: [...]zadeklarowanych we wniosku w ramach uzupełniającej płatności podstawowej, zostały przeznaczone na susz paszowy, organ wykluczył przedmiotowe działki z płatności. W odwołaniu od decyzji organu I instancji x zakwestionowała odmowę przyznania jej płatności i nałożenie sankcji. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wyjaśnił, że zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326, ze zm.) płatność uzupełniająca wskazana w § 2 ust. 1 pkt. 12 ( trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy) przysługuje do powierzchni uprawy, z której pochodzą pasze objęte umowami lub deklaracjami dostaw, o których mowa w art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r.. Umowa dostawy musi być zawarta z zatwierdzonym podmiotem skupującym zielonkę do produkcji suszu paszowego lub z zatwierdzonym przedsiębiorstwem przetwórczym produkującym susz paszowy. Producentem zielonki jest producent uprawiający zielonkę dostarczający nabywcom pasz do suszenia lub rozdrabniania, bądź zatwierdzonym przedsiębiorstwom przetwórczym w celu produkcji suszu paszowego. Nabywca pasz to osoba fizyczna lub prawna wskazana w art. 86 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. Przedsiębiorstwo przetwórcze jest natomiast definiowane w art. 87 tego aktu prawnego. Producent dla otrzymania płatności jest zobowiązany do produkowania suszu paszowego definiowanego w załączniku I cześć IV rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007. W niniejszej sprawie strona złożyła oświadczenie z [...] r. o przeznaczeniu traw na susz paszowy, jednak [...] roku strona podała, że trawa ze zgłaszanych działek został sprzedana okolicznym rolnikom, którzy przeznaczyli ją na paszę. Nie przedłożyła natomiast dokumentów dotyczących produkowania suszu dla wyspecjalizowanych podmiotów – przetwórców, tj., jak wskazał organ, dokumentów potwierdzających, że kwalifikuje się do przyznania uzupełniającej płatności podstawowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Organ wskazał ponadto, że strona dokonała zmiany wniosku w dniu [...] r., ale dokonywanie zmian tego rodzaju było możliwe jedynie do dnia [...] roku. Stąd złożona zmiana wniosku nie została uwzględniona. x wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Strona podniosła zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez błędne przyjęcie, że strona winna posiadać pisemne umowy na dostawę zielonek do produkcji suszu paszowego, zawarte z zatwierdzonym przedsiębiorstwem przetwórczym produkującym susz w sytuacji, gdy [...] r. strona poinformowała, że trawa pochodząca z działek została sprzedana okolicznym rolnikom na susz paszowy, a ponadto z § 2 ust. 1 pkt. 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ma wynikać, że pasze winny pochodzić z działek objętych umowami lub deklaracjami dostaw. Ponadto podniosła zarzut niezastosowania art. 21 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 w sytuacji, gdy błąd w zakresie deklarowania działek do uzupełniającej płatności był oczywisty i mógł być poprawiony przez stronę w każdym momencie po złożeniu wniosku. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia. [...], utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydaną w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na [...]r. W świetle zarzutów podniesionych w skardze, istota sporu pomiędzy skarżącą i organami ARiMR dotyczy przesłanek uzyskania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326, ze zm.). W kontrolowanej sprawie, poza sporem pozostaje, że skarżąca do wniosku o przyznanie płatności dołączyła oświadczenie z [...]r. o przeznaczeniu traw na trwałych użytkach zielonych, uprawianych na wskazanych działkach rolnych ( objętych wnioskiem ) w [...]r., na susz paszowy. W załączniku do powyższego oświadczenia, wskazała działki rolne, ich powierzchnie ogólne oraz powierzchnie części działek rolnych, na których uprawiane są trawy przeznaczone na susz paszowy – (k. 3/14 i 3/15 akt adm.). Nie przedłożyła natomiast dokumentów ( umów, deklaracji dostaw), na wezwanie organu, świadczących o przeznaczeniu traw pochodzących z działek do produkcji suszu paszowego. Jak wynika ze stanowiska organów, warunkiem przyznania płatności uzupełniającej do powierzchni upraw traw na trwałych użytkach zielonych przeznaczonych na susz paszowy jest przedłożenie, zgodnie z § 5 ww. rozporządzenia przez skarżącą umów lub deklaracji dostaw, o których mowa w art. 14 i 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. Przy tym, jak wyjaśnił organ, umowa dostawy musi być zawarta z zatwierdzonym podmiotem skupującym zielonkę do produkcji suszu paszowego lub z zatwierdzonym przedsiębiorstwem przetwórczym produkującym susz paszowy. Ponieważ strona nie przedłożyła wymaganych umów, organ odmówił przyznania płatności UPO. Skarżąca, kwestionując stanowisko organów, dotyczące obowiązku przedłożenia umów na dostawę suszu, powołała się na uzyskaną od organu, przed złożeniem wniosku o płatności, informację, że odmiennie niż w poprzednich latach, nie jest konieczne zawieranie umów z odbiorcami, co spowodowało, że trawę pochodzącą ze zgłaszanych we wniosku działek sprzedała okolicznym rolnikom, z przeznaczeniem na paszę. Zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1164 ze zm.), obowiązującym zgodnie z art. 60 ust 2 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz.U.2015, poz. 308), rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw: roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych; - do których została przyznana jednolita płatność obszarowa. Art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zawierał upoważnienie ustawowe dla ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, rodzajów roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, przy uwzględnieniu wykazu systemów wsparcia, określonego w załączniku I do rozporządzenia nr 1782/2003, założeń Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw. Z kolei art. 24 c przywołanej ustawy upoważnia ministra właściwego do spraw rolnictwa do określenia, w drodze rozporządzenia, między innymi szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności obszarowych. Zgodnie z. § 2 ust. 1 pkt. 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. nr 40, poz. 326, ze zm.), płatnością uzupełniającą do powierzchni upraw są objęte określone rodzaje roślin uprawiane w plonie głównym, w tym m. in. trawy na trwałych użytkach zielonych przeznaczone na susz paszowy. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcia organy powołały się na szczegółowe warunki przyznawania tej płatności uzupełniającej określone w § 5 przywołanego rozporządzenia, zgodnie z którym płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, przysługuje do powierzchni uprawy, z której pochodzą pasze objęte umowami lub deklaracjami dostaw, o których mowa w art. 14 i art. 15 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego. Tymczasem, należy zauważyć, że § 5 powyższego rozporządzenia, w oparciu, ·o który organ wywodzi obowiązek przedłożenia przez skarżącą umów lub deklaracji dostaw, utracił moc obowiązującą z dniem 15 marca 2012 r., na mocy wyraźnego i jednoznacznego przepisu § 1 pkt. 1 i § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2012 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniająca oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego ( Dz. U. nr 280 z 2012 r.). Jednocześnie, we wskazanym rozporządzeniu brak przepisów , które uzasadniałyby stosowanie w postępowaniu o przyznanie płatności na rok [...], w tym o przyznanie uzupełniającej płatności do powierzchni upraw traw przeznaczonych na susz paszowy regulacji wynikającej z uchylonego przepisu § 5 ww. rozporządzenia. W wydanych w przedmiotowej sprawie rozstrzygnięciach organy nie powołały przepisów uzasadniających stosowanie do płatności, o które ubiega się skarżąca w [...] r. wymogów wskazanych § 5 ww. rozporządzenia. Niezależnie zaś od powyższego, należy zauważyć, że w wezwaniu skierowanym do skarżącej z dnia [...] r. do złożenia wyjaśnień, organ wzywał stronę do przedłożenia dokumentów dotyczących przeznaczenia traw do produkcji suszu, powołując, przepisy rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiające wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych, tj. treść art. 86 ust. 1.Nalezy zatem również wyjaśnić, że przepis ten zawarty w Podsekcji I "Susz paszowy", Sekcji I "Pomoc z tytułu przetwórstwa", Rozdziału IV "Systemu pomocy" zawierał enumeratywne wyliczenie trzech kategorii podmiotów (przedsiębiorstw) kwalifikujących się do pomocy z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego: a) przetwórców, którzy zawarli umowy z producentami zielonki do suszenia. W przypadku gdy umowa jest specjalną umową o przetwórstwo zielonki dostarczonej przez producenta, zawiera ona klauzulę zawierającą zobowiązanie przedsiębiorstw przetwórczych do wypłaty producentowi pomocy otrzymanej w odniesieniu do ilości przetworzonej na podstawie umowy; b) przedsiębiorstw, które przetworzyły swoje zbiory, lub w przypadku grupy przedsiębiorstw, zbiory członków tej grupy; c) przedsiębiorstw, które otrzymały dostawy od osób fizycznych lub prawnych, które to osoby zawarły umowy z producentami zielonki przeznaczonej do suszenia. Ponadto, jak wynika z ust. 2 art. 86 tego rozporządzenia, pomoc z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego wypłacana jest w odniesieniu do suszu paszowego, który opuścił przedsiębiorstwo przetwórcze i spełnia warunki określone tym przepisem. Przedsiębiorstwem przetwórczym zaś, jak wynika z definicji zawartej w art. 2 pkt 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 382/2004 jest przedsiębiorstwo przetwarzające susz paszowy, określone w art. 7 rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003, odpowiednio zatwierdzone przez państwo członkowskie, w którym przedsiębiorstwo posiada swoją siedzibę. Skarżąca, co nie budzi wątpliwości, nie była podmiotem ubiegającym się o pomoc z tytułu przetwórstwa produktów sektora suszu paszowego, a zatem w świetle wskazanych przepisów, nie była również adresatem obowiązków określonych tymi przepisami. Należy również zwrócić uwagę, że powołany przez organy przepis został skreślony z dniem 1 kwietnia 2012 r. Reasumując, prawidłowe przeprowadzenie postępowania w kontrolowanej sprawie uzależnione jest od uwzględnienia treści regulacji prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Przepisy te determinują bowiem przebieg postępowania dowodowego, które jest prowadzone w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, który może pozostawać w rożnych relacjach w odniesieniu do stanu materialnoprawnego. Treść normy prawa materialnego wyznacza kierunek i zakres postępowania dowodowego. Uwzględniając zatem przedstawione wyżej argumenty oraz ocenę prawną, organ rozważy, ponownie rozpatrując sprawę, czy w okolicznościach rozpoznawanej sprawy zaistniały przesłanki do przyznania skarżącej uzupełniającej płatności obszarowej. Ze względu na powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c, art. 134 i art. 200 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.