III SA/Po 302/25

Dnia 3 września 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 września 2025 roku sprawy ze skargi [...] S.A. w [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrejestrowania pojazdu oddala skargę Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z 9 września 2024 r. o odmowie wyrejestrowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] Jako podstawę prawną decyzji organu odwoławczego powołano art. 79 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2024 r., poz. 1251 ze zm.), dalej: "P.r.d." i § 21 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 8 listopada 2024 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2024 r., poz. 1709), dalej: "rozporządzenie z 8 listopada 2024 r.". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, co następuje. Wniosek [...] S.A. w [...] z 30 lipca 2024 r. o wyrejestrowanie przedmiotowego pojazdu jest niezasadny z uwagi na brak udokumentowania trwałej i zupełnej utraty jego posiadania bez zmiany w zakresie prawa własności, którego to udokumentowania wymaga art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Pojęciu udokumentowania powyższej okoliczności należy nadać ścisłe znaczenie jako czynności stwierdzającej coś na podstawie dokumentów, popartej dokumentami. Chodzi zatem o akt pisemny stanowiący wyrażenie określonych myśli lub wiadomości, obejmujący zarówno dokumenty urzędowe, jak i inne dowody pisemne mające znaczenie w sprawie (np. umowy). We wniosku zaś strona ograniczyła się jedynie do oświadczenia, że pojazd jest oznaczony w CEPiK jako pojazd archiwalny, nie posiada badań okresowych i ubezpieczenia OC oraz nie jest znane miejsce jego położenia. Twierdzenia te powtórzono w oświadczeniu z 1 października 2024 r. złożonym pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Przywołane przez stronę orzecznictwo nie dotyczy sytuacji określonej w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d, ale sytuacji z art. 79 ust. 1 pkt 2 P.r.d. związanej z kradzieżą pojazdu, przy której do jego wyrejestrowania rzeczywiście wystarczy samo oświadczenie strony. W skardze na decyzję organu odwoławczego strona skarżąca, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzuciła naruszenie: 1. art. 79 § 1 ust. 5 P.r.d. w zw. z § 19 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 4 września 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów przez błędną wykładnię skutkującą nieuzasadnionym stwierdzeniem, że skarżący nie udokumentował trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, mimo że w stanie faktycznym sprawy okoliczność ta została udokumentowana zarówno w drodze zawartego we wniosku oświadczenia, jak i za pomocą załączonych do wniosku dokumentów; 2. art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572), dalej: "K.p.a.", przez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie zaskarżonej decyzji na podstawie § 21 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia z 8 listopada 2024 r., a więc aktu prawnego nieobowiązującego w chwili zainicjowania przez skarżącego postępowania o wyrejestrowanie pojazdu, co nastąpiło skierowanym do Starosty [...] wnioskiem z 30 lipca 2024 r.; 3. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. przez jego niezastosowanie i pominięcie kluczowej dla ustalenia stanu faktycznego sprawy okoliczności, że skarżący udokumentował trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności, wobec czego jego wyrejestrowanie jest aktualnie jedynym sposobem uregulowania sytuacji prawnej w taki sposób, aby właściciel utraconego przed wieloma laty pojazdu (który od kilkunastu lat nie ma wiedzy o tym gdzie ów pojazd się znajduje i czy w dalszym ciągu istnieje) nie musiał ponosić należności z tytułu podatków i obowiązkowego ubezpieczenia OC, co doprowadziło do wydania decyzji naruszającej słuszny interes wnioskodawcy; 4. art. 7 K.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności mających znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego sprawy i pominięcie słusznego interesu skarżącego; 5. art. 7a § 1 i art. 81a § 1 K.p.a. przez zaniechanie rozstrzygnięcia istniejących w sprawie wątpliwości co do treści norm prawnych na korzyść skarżącego i nadmierny formalizm przy wykładni zastosowanych przepisów skutkujący ich wykładnią na niekorzyść skarżącego; 6. art. 8 K.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie skutkujące prowadzeniem postępowania w sposób niepogłębiający zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, naruszający słuszny i uzasadniony interes skarżącego, a w konsekwencji wydaniem zaskarżonej decyzji na kanwie postępowania prowadzonego w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było to, czy oświadczenie strony może dokumentować okoliczność z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d., tj. trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu, bez zmiany w zakresie prawa własności, skutkującą obowiązkiem organu wydania decyzji o wyrejestrowaniu pojazdu. W ocenie Sądu rację ma organ, że oświadczenie strony samo w sobie nie może dokumentować okoliczności z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. Zgodnie z art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. pojazd podlega wyrejestrowaniu na wniosek jego właściciela, w przypadku udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Strona skarżąca wniosła o wyrejestrowanie ww. pojazdu, składając jednocześnie oświadczenie, że został on oznaczony w CEPiK jako pojazd archiwalny, upłynęło ponad 10 lat od daty pierwszej rejestracji w Polsce i w okresie 6 lub więcej lat nie wpłynął żaden komunikat aktualizujący z organów rejestrujących, Ubezpieczeniowego Funduszu Gwarancyjnego lub stacji kontroli pojazdów, a pojazd nie posiada aktualnych badań okresowych oraz ubezpieczenia OC, nie jest znane miejsce jego położenia i nie jest możliwe korzystanie z niego przez właściciela. Skarżąca we wniosku wskazała, że oświadczenie składa świadoma odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania. Analogiczne oświadczenie skarżąca złożyła w piśmie z 1 października 2024 r., załączając je do odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty. Interpretując pojęcie udokumentowanie użyte w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. należy mieć na uwadze, że w innym punkcie art. 79 ust. 1 P.r.d., a mianowicie w pkt 2, wyraźnie określono, iż do wyrejestrowania pojazdu wystarczające jest złożenie przez wnioskodawcę - pod odpowiedzialnością karną za fałszywe zeznania - samego oświadczenia o kradzieży pojazdu. Wykładnia systemowa art. 79 ust. 1 P.r.d. wskazuje zatem, że skoro w przypadku kradzieży pojazdu do wyrejestrowania wystarczy jedynie samo oświadczenie wnioskodawcy, to w przypadku zachodzącym w kontrolowanej sprawie samo oświadczenie nie wystarczy, lecz konieczne jest udokumentowanie trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności innym dokumentem niż oświadczenie wnioskodawcy. Powyższe rozumienie art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. wspiera również jego wykładnia celowościowa, sprowadzająca się do intencji ustawodawcy zapewnienia prawidłowego funkcjonowania obrotu prawnego w sferze rejestracji pojazdów przez nadanie mu pewności i wiarygodności przez jego sformalizowanie, co oznacza wykluczenie samego oświadczenia wnioskodawcy jako podstawy do wyrejestrowania pojazdu. Innego, niż oświadczenie, środka dowodowego wnioskodawca nie złożył, stąd organ zasadnie uznał, że nie udokumentowano trwałej i zupełnej utraty posiadania pojazdu bez zmiany w zakresie prawa własności. Odnosząc się do zarzutu niezasadnego powołania się przez organ odwoławczy na przepis rozporządzenia z 8 listopada 2024 r. należy wskazać, że choć rozporządzenie to nie obowiązywało w dniu złożenia wniosku o wyrejestrowanie pojazdu (wniosek złożono 30 lipca 2024 r., a rozporządzenie z 8 listopada 2024 r. weszło w życie 30 listopada 2024 r.), to jednak miało ono w sprawie zastosowanie na mocy art. 20 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w celu ograniczania niektórych skutków kradzieży tożsamości (Dz. U. z 2023 r. poz. 1394 ze zm.). Co prawda, organ powołał w podstawie prawnej decyzji nieprawidłowy przepis tego rozporządzenia (§ 21 ust. 7 pkt 1 zamiast § 19 ust. 1 pkt 5), to jednak już w jego uzasadnieniu znalazł się przepis prawidłowy. Stanowi on, że w celu wyrejestrowania pojazdu właściciel pojazdu składa wniosek o wyrejestrowanie pojazdu, do którego dołącza w przypadku określonym w art. 79 ust. 1 pkt 5 P.r.d. m. in. dokument potwierdzający trwałą i zupełną utratę posiadania pojazdu. Taki sam wymóg przewidywał § 19 ust. 1 pkt 5 poprzednio obowiązującego w tej materii rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 sierpnia 2022 r. w sprawie rejestracji i oznaczania pojazdów, wymagań dla tablic rejestracyjnych oraz wzorów innych dokumentów związanych z rejestracją pojazdów (Dz. U. z 2022 r. poz. 1847). Mając na uwadze powyższe, Sąd stwierdził, że organ nie naruszył powołanych w skardze przepisów prawa materialnego i procesowego. Wobec tego, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.).