III SA/Po 308/07

Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 06 lipca 2007r. przy udziale na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H. i C. A. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia od postanowienia dotyczącego nałożenia grzywny w celu przymuszenia; postanawia 1. odmówić przyznania prawa pomocy H. A. 2. odmówić przyznania prawa pomocy C. A. /-/ S. Michalski Skarżący H. i C. małżonkowie A., na etapie skargi kasacyjnej, wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Żądanie uzasadnili brakiem wiedzy prawniczej oraz stanem zdrowia. Podali, że chorują i posiadają orzeczoną II grupę inwalidzką. Prowadzą dwuosobowe gospodarstwo domowe i utrzymują się ze świadczeń rentowych kwocie 2.350,00zł brutto miesięcznie. Posiadają dom jednorodzinny oraz mieszkanie, które zajmuje bezrobotny syn R. A. W oparciu o uzupełnienie oświadczenia majątkowego oraz dokumenty źródłowe ustalono, że wnioskodawcy posiadają trzy nieruchomości na terenie [...]. Zabudowaną nieruchomość przy ul [...], niezabudowaną działkę przy ul. [...] oraz mieszkanie o powierzchni 50m² przy ul. [...]. Wnioskodawcy podali, że łożą na utrzymanie syna, który stracił pracę ze względu na niepełnosprawność. Wyjaśnili, że zasiłek dla bezrobotnych w kwocie 420,00zł miesięcznie "wystarcza jedynie na wegetację". W miesiącu kwietniu z tytułu świadczeń rentowych na rachunek bankowy H. A. wpłynęło 2.356,03zł. Przy czym saldo dodatnie na rachunku na dzień 16 kwietnia 2007r. wynosiło 4.192,53zł, a na dzień 15 maja 2007r. – 1.357,78zł. W tym też okresie na dyspozycje ustne wypłacono 5.200zł oraz zaksięgowana została kwota 4,14zł z tytułu odsetek od lokaty. Przedłożone zeznania podatkowe wskazują, że skarżący poza świadczeniami rentowymi uzyskiwali dochody z najmu lub dzierżawy, które wyniosły odpowiednio 700,00zł w roku 2005 oraz 900,00zł w roku 2006 roku. Roczny przychód za rok 2005 wyniósł 26.295,04zł, a wydatki uzasadniające odliczenia od podatku lub dochodu łącznie 5.783,90zł (4.560,00zł wydatki na rehabilitacje oraz 1.223,98zł na remont i modernizację budynku mieszkalnego). Z kolei roczny przychód za rok 2006 wyniósł 30.437,39zł, a wydatki na cele rehabilitacyjne uzasadniające odliczenia podatkowe łącznie 6.686,00zł. Udokumentowane zostały koszty utrzymania siebie i syna w kwocie około 1.260,00zł miesięcznie obejmujące wydatki dotyczące nieruchomości przy ul. [...] około 640,00zł (gaz - 120,00ł, energia elektryczna – 346,00zł, woda – 58,00zł, wywóz śmieci – 30,00zł) oraz wydatki dotyczące mieszkania przy ul. [...] około 620,00zł (energia elektryczna - 36,00zł, gaz – 21,00zł, czynsz 565,00zł). Z tytułu składki ubezpieczenia na życie wnioskodawcy wydatkują 140,00zł miesięcznie. Oświadczyli, że nie potrafią określić miesięcznych kosztów wyżywienia, utrzymania siedemnastoletniego samochodu osobowego marki BMW oraz leczenia i rehabilitacji. Stosownie do art. 246 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) prawa pomocy osobie fizycznej przyznaje się,: - w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, - w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem ciężar procesowy wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na wnioskodawcy, który w tym celu składa oświadczenie majątkowe. Zdolność strony do poniesienia kosztów postępowania określają całość jej stosunków majątkowych (wielkości dochodu, zgromadzony majątek, zdolności kredytowe) oraz wysokość kosztów jakie jest zobowiązana uiścić. Stosownie do §2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.) wpis stały bez względu na przedmiot zaskarżonego aktu w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, egzekucyjnym i zabezpieczającym wynosi 100,00zł. Z kolei zgodnie z §3 cytowanego rozporządzenia w wpis od skargi kasacyjnej wynosi połowę wpisu od skargi, nie mniej jednak niż 100,00zł. Nie kwestionując trudnej sytuacji życiowej oraz wysokich wydatków na poratowanie zdrowia i rehabilitację (jak wynika z zeznań podatkowych jest to kilka tysięcy złotych rocznie) wskazać należy, iż skarżący, w porównaniu z kosztami sądowymi niniejszego postępowania, zgromadzili olbrzymi majątek, gdyż są właścicielami trzech nieruchomości na terenie [...]. Ponadto wnioskodawcy nie przedłożyli wyciągów z rachunku bankowego za okres trzech ostatnich miesięcy od dnia doręczenia wezwania. Natomiast w okresie od 16 kwietnia do 15 maja 2007r. na rachunek wpłynęły pełne deklarowane miesięczne dochody (2.356,03zł), ale wypłacono z niego kwotę w wysokości prawie dwumiesięcznego deklarowanego dochodu (5.200,00zł). Pomimo tego na rachunku bankowym utrzymywało się saldo dodatnie na poziomie od 4.190,00zł do 1.350,00zł, co więcej zaksięgowany został przychód w postaci odsetek z lokaty. Wskazane operacje nie uzasadniają twierdzenia, że brak środków finansowych uniemożliwia wnioskodawcom realizację prawa do sądu nawet przy najniższej stawce kosztów sądowych. Ponadto wyjaśnić należy, iż stałe dochody stwarzają realną możliwość wsparcia się kredytem lub pożyczką. Powoduje to, że ciężar finansowy poniesienia kosztów postępowania może zostać rozłożony na przyszłość. Zatem w zasięgu skarżących pozostaje także realna możliwość sfinansowania kosztów postępowania w dłuższym okresie czasu z przyszłych dochodów. Nie potwierdzają się informacje o braku możliwości czerpania dodatkowego dochodu z najmu lub dzierżawy. W rocznych zeznaniach podatkowych za lata 2005-2006 skarżący rozliczali niewielki, aczkolwiek stwarzający możliwość pokrycia kosztów niniejszego postępowania, przychód z tego tytułu. Natomiast w sprawie niewyjaśnione pozostało dlaczego skarżący kierując się zasadami racjonalnej gospodarki finansowej nie czerpią korzyści z wynajmu posiadanego mieszkania, lecz wydatkują miesięcznie znaczne kwoty na jego utrzymania, gdy tymczasem w istocie rzeczy zakres wsparcia udzielonego niepełnosprawnemu, bezrobotnemu synowi wskazuje, że prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe. Analiza sytuacji majątkowej skarżących nie prowadzi do wniosku, że należą oni do grupy ludzi najuboższych, którzy nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący nie wykazali także, iż uiszczenie pełnych kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego z wyboru, nastąpi z uszczerbkiem dla koniecznego utrzymania siebie lub syna. Z powyższych względów na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak na wstępie. /-/ S. Michalski