III SA/Po 309/18
PostanowienieWSA w Poznaniu2018-06-08
Skład orzekający: Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy, gdy strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy i podlega umorzeniu, jeśli strona skarżąca jest ustawowo zwolniona z ponoszenia opłat sądowych na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. e PPSA. W takiej sytuacji nie ma potrzeby oceny sytuacji majątkowej strony w tym zakresie, jednakże ocena żądania ustanowienia pełnomocnika z urzędu pozostaje aktualna i powinna być dokonana na podstawie oświadczenia majątkowego i innych dowodów.Stan faktyczny
Skarżący T. W. złożył skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek. Jednocześnie wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Sąd rozpoznał wniosek o przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
1. Ustanowiono dla T. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P. 2. Umorzono postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 08 czerwca 2018 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 08 czerwca 2018 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi T. W. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] z dnia [...] kwietnia 2018 roku nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek; postanawia 1. ustanowić dla T. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w P., 2. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Skarżący, w sprawie ze skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie rozpatrzenia wniosku o umorzenie składek, wystąpił z żądaniem przyznania praw pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika w osobie radcy prawnego.
Strona, która wnosi skargę na działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczania opłat sądowych – art. 239 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm.).
W toczącym się postępowaniu sądowoadministracyjnym Skarżący korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie strony z obowiązku wnoszenia, zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
Z tego względu postępowanie wszczęte na skutek wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 249a w związku z art. 239 §1 pkt 1 lit. e powołanej ustawy.
Aktualna pozostaje natomiast ocena merytoryczna żądania przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Na podstawie oświadczenia majątkowego, dodatkowych dokumentów oraz materiałów zgromadzonych w aktach administracyjnych ustalono, że skarżący jest rozwiedziony i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Zamieszkuje u znajomych na pokoju. Pobiera świadczenie rentowe w kwocie 1.503,79 zł netto miesięcznie. Wnioskodawca nie osiąga innych dochodów i nie posiada żadnego majtku. Uzyskiwany dochód w całości przeznacza na koszty koniecznego utrzymania. Ze świadczeni rentowych wnioskodawcy prowadzona jest egzekucja zaległości alimentacyjnych, kredytowych, podatkowych oraz ZUS.
Sytuacja majątkowa i rodzinna skarżącego uzasadnia ocenę, że nie jest on w stanie wygospodarować środków finansowych na koszty postępowania sądowego obejmujące wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru. Odmowa przyznania prawa pomocy powodowałaby ograniczenia w realizacji prawa do sądu ponad funkcje ustawowo przypisane kosztom postępowania.
Z powyższych względów, na podstawie 239 §1 pkt 1 lit. e, art. 249a, art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 oraz pkt 2 sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło