III SA/Po 31/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Barbara Koś Marzenna Kosewska Protokolant: ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2006r. przy udziale sprawy ze skargi C. C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania celnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/B. Koś JMd Postanowieniem z dnia [...] , nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego , działając na podstawie art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej postanowił obciążyć kosztami postępowania celnego prowadzonego w związku z weryfikacją zgłoszenia celnego z dnia [...] czerwca 2002r. SAD [...] dotyczącego tkanin, firmę "A" C. C. w wysokości 244,00 PLN za wykonaną przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyzę dotyczącą określenia wartości przekazanych tkanin - wycena nr [...] z dnia 16 grudnia 2002r. (2 szt. x 122,00 PLN) W uzasadnieniu postanowienia organ celny I instancji wyjaśnił, iż został zgłoszony do odprawy celnej towar - tkanina o składzie surowcowym: 80% wełna i 20% poliakryl według dokumentu SAD nr [...] . Do zgłoszenia celnego dołączono m. in. fakturę nr [...] z dnia 21 czerwca 2001 roku. W związku z koniecznością ustalenia wartości tkaniny na rynku polskim pobrano próbki przedmiotowego towaru i przekazano do ekspertyzy do Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej . Wydana wycena skutkowała powstaniem kosztów w podanej wyżej wysokości. Naczelnik Urzędu celnego dalej wyjaśnił też, iż koszty związane z poddaniem weryfikacji zgłoszenia celnego są kosztami, które wynikły z winy strony, ponieważ zgłosiła towar o zaniżonej wartości celnej i w związku z tym powinna ponieść koszty za dokonanie ekspertyzy dotyczącej dwóch pozycji z faktury nr. [...] dołączonej do zgłoszenia celnego. Zdaniem organu strona przyczyniła się do powstania kosztów zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Przedłożona do zgłoszenia faktura była bowiem niewiarygodna w części dotyczącej ceny transakcyjnej, co potwierdził dowód w postaci wyceny i w związku z tym jej koszt obciąża importera tj. firmę "A". W zażaleniu na powyższe postanowienie strona zarzuciła, iż zostało ono wydane bez wskazania prawidłowej podstawy prawnej oraz, że naruszono przepisy art.120, 121 § 1 Ordynacji podatkowej i wniosła o jego uchylenie w całości W uzasadnieniu żaląca się podniosła, iż wskazana na fakturze zakupu cena transakcyjna jest ceną faktycznie zapłaconą przez nią za towar, a przedłożony do zgłoszenia celnego dokument jest autentyczny. Organ celny nie uznał tej ceny za wartość celną i z nieuzasadnionych, według C. C. , przyczyn zakwestionował wiarygodność dokumentu służącego do określenia wartości celnej. Ponadto strona zwróciła uwagę na to, że zaskarżone postanowienie obarczone jest wadą prawną, albowiem inna podstawa prawna widnieje w jego sentencji, a inna w treści uzasadnienia. Ponadto uzasadnienie postanowienia nie stanowi wyjaśnienia i merytorycznego omówienia powołanych w sentencji przepisów. Postanowieniem z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Celnej , działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 w związku z art. 239, art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego uchylił zaskarżone postanowienie w zakresie podstawy prawnej i orzekł, że w sentencji postanowienia jest:: art. 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4, art. 269 Ordynacji podatkowej a winno być: art. 265 § 2, art. 269 § 1 i § 2, art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej oraz art. 262 i art. 71 § 4 Kodeksu celnego. Natomiast w pozostałej części utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż koszty związane z uzyskaniem ekspertyzy są kosztami, które wynikły z winy strony i jako takie winny zostać przez nią uiszczone. Strona przyczyniła się bowiem do ich powstania zgłaszając do odprawy celnej towar o zaniżonej wartości celnej. Do zgłoszenia przedłożona została faktura, która była niewiarygodna w części dotyczącej wartości transakcyjnej i okoliczność ta zobowiązywała organ celny do przeprowadzenia takiego postępowania wyjaśniającego, które pozwoliłoby na ustalenie rzeczywistego stanu rzeczy. Przeprowadzony dowód w postaci wyceny potwierdził zaniżenie ceny transakcyjnej. W związku z powyższym te koszty wynikłe ze złożenia dokumentów o treści, których wiarygodność została słusznie zakwestionowaną w świetle art. 262 Kodeksu celnego, zgodnie z art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w związku z art. 71 § 4 Kodeksu celnego obciążają stronę. W skardze na powyższe postanowienie firma "A" C. C. wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego tj. przepisów art.23-29 Kodeksu celnego w zakresie ustalenia wartości celnej towaru oraz naruszenie prawa procesowego tj. przepisu art.197 Ordynacji podatkowej w zakresie zastosowania błędnej podstawy prawnej do powołania biegłego rzeczoznawcy oraz przepisów art. 264, 265 § 2, art. 267 § 1 pkt 4 i art. 269 Ordynacji podatkowej w zakresie podania błędnej podstawy prawnej dotyczącej kosztów postępowania. W ocenie skarżącej, organy celne nie wykazały żadnej motywacji do podjęcia prób ustalenia wartości celnej w oparciu o przepisy art. 25-28 Kodeksu celnego, z góry kierując się założeniem o konieczności ustalenia tejże wartości metodą "ostatniej szansy". Świadczy o tym chronologia czynności prowadzonego postępowania celnego. Tym samym organ celny bez analizy możliwości zastosowania wcześniejszych metod, od razu przyjął, ze wydana opinia rzeczoznawcy stanowić będzie bazę do określenia wartości celnej w oparciu o art. 29 Kodeksu celnego. Zważywszy więc na świadome naruszenie przepisów, skarżąca kwestionuje zasadność obciążenia jej kosztem wykonania ekspertyzy i wskazuje, iż koszt ten winien być poniesiony przez organ prowadzący postępowanie celne. Ponadto Dyrektor Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu jako podstawę prawną do obciążenia skarżącej kosztami postępowania wskazał m. in. przepis art. 269 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, a aktualnie obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają w jednostce redakcyjnej w art. 269 ani § 1 ani § 2 i wskazanie tak brzmiącej podstawy prawnej jest zatem zdaniem C. C. błędne. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Wskazał w szczególności na treść art. 71 § 4 Kodeksu celnego, z którego wynika, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, że towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Organ odwoławczy potwierdził, że postanowieniem z dnia 5 grudnia 2004r. dokonano błędnej zmiany podstawy prawnej, chociaż nie mającej wpływu na rozstrzygniecie, albowiem art. 269 Ordynacji podatkowej w dacie wydania postanowienia przez organ I instancji obowiązywał w zmienionej formie tj. bez § 1 i§ 2. Na koniec wyraźnie podkreślił, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 264 Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonana przez Sąd kontrola legalności zaskarżonego postanowienia prowadzi do wniosku, że skarga jest zasadna. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest obciążenie skarżącej kosztami postępowania tj. kosztami ekspertyzy z dnia 18 stycznia 2003r. wykonanej przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej , na zlecenie z dnia 16 grudnia 2002r., której wyniki stanowiły podstawę do przeprowadzenia kalkulacji ustalenia wartości sprowadzonego do Polski towaru metodą zastępczą określoną w art. 29 Kodeksu celnego. Zgodnie z treścią art. 40 § 1 i 2 Kodeksu celnego po przedstawieniu towarów, a przed nadaniem tym towarom właściwego przeznaczenia celnego, mogą one, za zgodą organu celnego zostać zbadane, a ryzyko i koszty tego badania nie obciążają organów celnych. Art. 71 § 1 Kodeksu celnego stanowi zaś, że jeżeli w wyniku wykonanych analiz i badań stwierdzono, ze towar został zgłoszony nieprawidłowo, koszty związane z przeprowadzeniem badań i analiz ponosi zgłaszający. Istotnym jest więc ustalenie, czy towar stanowiący przedmiot zgłoszenia celnego został faktycznie nieprawidłowo zgłoszony. W ocenie Sądu przeprowadzona przez Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej ekspertyza - wycena tkanin na zlecenie [...] z dnia 16 grudnia 2002r. nie pozwoliła na prawidłowe ustalenie wartości celnej spornej tkaniny sprowadzonej przez Skarżącą w dniu [...] czerwca 2002r. W związku z tym nie można zgodzić się z twierdzeniem organów celnych, iż wartość celna przedstawionego do odprawy towaru została zaniżona, co w konsekwencji spowodowało nieprawidłowość zgłoszenia. Aby móc obciążyć stronę kosztami postępowania, w tym wypadku kosztami ekspertyzy należałoby z całą pewnością stwierdzić, iż ta ekspertyza (wycena) jest miarodajna i jej wyniki pozwalają na uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. W niniejszej sprawie tak jednak nie jest, albowiem Sąd doszedł do przekonania, iż organy celne nie ustaliły w sposób jednoznaczny, że strona dokonała w dniu [...] czerwca 2002r. nieprawidłowego zgłoszenia celnego zaniżając cenę transakcyjną towaru w stosunku do jego rzeczywistej wartości. Konsekwencją dokonanych ustaleń było uchylenie, przez Sąd orzekający w identycznym składzie, wyrokiem z dnia 30 maja 2006r. decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] w przedmiocie wartości celnej przedmiotowej tkaniny. Mając na uwadze całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz brzmienie powołanego wyżej art. 71 § 4 Kodeksu celnego należało uznać, iż przesłanka zawarta w niniejszym przepisie nie została spełniona. Zdaniem Sądu przeprowadzona na zlecenie organu celnego ekspertyza nie pozwoliła na stwierdzenie w sposób niebudzący wątpliwości, że towar został zgłoszony nieprawidłowo. W związku z tym obciążenie C. C. kosztami postępowania jest co najmniej przedwczesne. Koniecznym jest bowiem wyjaśnienie rozbieżności, co do ceny za 1m bieżący spornej tkaniny, pomiędzy ekspertyzą wydaną na zlecenie importera, a ekspertyzą na zlecenie organu I instancji, choć obie były sporządzone przez to samo Centrum Badań i Ekspertyz Towaroznawczych Akademii Ekonomicznej . Trzeba również przyznać, iż C. C. zasadnie podniosła w skardze, że organ celny powołując w zaskarżonym postanowieniu art. 269 § 2 Ordynacji podatkowej wskazał błędną podstawę prawną, albowiem obowiązujące przepisy Ordynacji podatkowej nie zawierają w jednostce redakcyjnej w art. 269 ani § 1 ani § 2 (od 1 stycznia 2003r.). Gdyby było to tylko jedyne naruszenie przepisów prawa nie miałoby oczywiście istotnego wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Organ celny ponownie rozpoznając sprawę, jeżeli uzupełniony materiał dowodowy - zebrany bez naruszenia przepisów i zasad postępowania zgodnie z wytycznymi zawartymi w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Po 32/04 pozwoli na przyjęcie, że w dniu [...] czerwca 2002r. rzeczywiście strona skarżąca nieprawidłowo zgłosiła towar zaniżając znacznie jego wartość celną, będzie zobowiązany wskazać pełną i prawidłową podstawę prawną swego rozstrzygnięcia w tym także podać w oparciu, o który przepis prawa ustalił wysokość ewentualnych kosztów obciążających C. C. (podstawa wynagrodzenia biegłego). Mając na uwadze powyższe , Sąd uwzględniając skargę, na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit c, art.200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M. Kosewska /-/B. Sokołowska /-/ B. Koś JM