III SA/Po 310/14

Dnia 29 stycznia 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Koś ( spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych-Olszanowska WSA Ireneusz Fornalik Protokolant: Ref. staż. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2015 roku przy udziale sprawy ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 18 grudnia 2013 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu korzystania przez rolników z usług doradczych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z dnia 12 sierpnia 2013 r. II. zasądza od Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę [...],- ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. | | |Sygn. akt III SA/Po 310/14 | |Uzasadnienie | | | |W dniu 4 października 2012 roku J. K., reprezentowana przez pełnomocnika, J. W. złożyła wniosek o przyznanie pomocy z tytułu | |korzystania z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013. Wraz z wnioskiem| |przedłożyła w Biurze Powiatowym Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) pełnomocnictwo z dnia 20 września 2012 r. do | |wykonania określonych czynności udzielone J. W. a ponadto oświadczenie o zobowiązaniu do zawarcia umowy o świadczenie usług doradczych.| |Zobowiązanie dotyczyło firmy [...] J. W. W dniu 23 października 2012 roku wydana została decyzja nr [...] o przyznaniu J. K. pomocy | |finansowej na realizację usług doradczych, będących przedmiotem jej wniosku w wysokości stawek opłat określonych w załączniku Nr 1 i 3 | |do rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17.04.2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy | |finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów", objętego programem Rozwoju Obszarów | |Wiejskich na lata 2007-2013 ( Dz. U. z 2008 r. Nr 78, poz. 470 ze zm. ). Decyzję tę skierowano do J. W. a doręczono stronie oraz jej | |pełnomocnikowi, J. W. | |W dniu 31 maja 2013 r. J. K. złożyła wniosek o przyznanie płatności w ramach pomocy udzielonej decyzją z dnia 23.10.2012 r. i | |przedłożyła "zestawienie faktur", dowód wpłaty Kp Nr [...] z dnia 24.05.2013 r. na kwotę [...] zł, potwierdzający zapłatę przez J. K. J. W.| |części należności (20 % kosztów kwalifikowanych) za doradztwo wg faktury nr [...] z dnia 24.05.2013 r., fakturę VAT nr [...] na kwotę [...] | |zł, wystawioną J. K. przez [...] J. W., z której wynikało, że zapłacono gotówką [...] zł a do zapłaty pozostało [...] zł, zaświadczenie o | |posiadaniu rachunku [...] J. W. z 6.03.2013 r., pełnomocnictwo z dnia 20 grudnia 2012 r., umowę o świadczenie usług doradczych zawartą | |pomiędzy J. K., a J. W. z dnia 20 grudnia 2012 r. wraz z zestawieniem kosztów, aneks do umowy, zawierający zgodę J. W. na zapłatę przez| |J. K. 20% kwoty kosztów netto oraz podatku VAT od całkowitej wartości brutto usługi doradczej i zgodę J. K. na przejęcie przez J. W. | |reszty należności za usługi doradcze, przysługującej zamawiającej od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa oraz | |poświadczenie wykonania usług doradczych w ramach umowy z 20.12.2012 r. Po uzupełnieniu przez stronę braków formalnych wniosku i | |uzyskaniu od strony oświadczenia decyzją z dnia 12 sierpnia 2013 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i | |Modernizacji Rolnictwa odmówił przyznania płatności J. K., ponownie kierując decyzję do J. K., doręczając ją stronie i jej | |pełnomocnikowi. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż pomoc nie może być wypłacona, gdyż w dniu 29 lipca 2013 r. J. K. złożyła | |oświadczenie, w którym nie potwierdziła pokrycia 20 % kosztów kwalifikowanych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług nie | |zaliczonych do kosztów kwalifikowanych. Zgodnie § 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. | |"Pomoc wypłaca się na wniosek o płatność jeżeli wnioskodawca pokrył 20% kosztów kwalifikowanych usług doradczych i pozostałych kosztów | |tych usług nie zaliczonych do kosztów kwalifikowanych, na których pokrycie ubiegał się o pomoc." | |Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. W., pełnomocnik wnioskodawcy. W odwołaniu zarzucił organom przede wszystkim naruszenie | |przepisów prawa procesowego, to jest art. 7, 77, 80 i 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 8 i 10 kpa a także przepisu prawa materialnego, to jest| |§ 9 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. poprzez jego błędną wykładnię. Organ, w ocenie | |odwołującego wybiórczo potraktował materiał dowodowy, nie uzasadniając przy tym, dlaczego pominięto jedne dowody, a dano wiarę innym. | |Ponadto stronę wezwano do złożenia wyjaśnień i zapoznania z aktami z pominięciem pełnomocnika. | |Decyzją z dnia 18 grudnia 2013 r., nr [...] Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Poznaniu utrzymał w mocy zaskarżoną | |decyzję. W uzasadnieniu organ powołał regulacje prawa wspólnotowego, z których wynikają uprawnienia kontrolne organów, mające na celu | |skuteczne zweryfikowanie zgodności z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc. Wyjaśnił ponadto, że przepis art. 29 ust.1 pkt 1 | |ustawy z dnia 7 marca 2007 r. – O wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz | |rozwoju obszarów wiejskich oraz przepis § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie | |szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystanie z usług doradczych przez rolników i | |posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wskazują warunki, jakie musi spełnić osoba | |ubiegająca się o przyznanie pomocy. Jednocześnie podkreślono, iż zgodnie z § 3 ust.1 pkt 4 tego rozporządzenia wysokość pomocy wynosi | |80 procent poniesionych i udokumentowanych kosztów kwalifikowalnych za usługi doradcze. Paragraf 9 ust.1 zaś stanowi, iż pomoc wypłaca | |się na wniosek o płatność, jeżeli wnioskodawca pokrył 20% kosztów kwalifikowanych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług | |niezaliczonych do kosztów kwalifikowanych, na których pokrycie ubiegał się o pomoc. Paragraf 10 tego rozporządzenia stanowi, iż do | |wniosku o płatności należy dołączyć oryginały faktur lub równoważnych dokumentów księgowych lub ich kopie. Tymczasem wezwana do | |złożenia wyjaśnień beneficjenta, J. K. oświadczyła na piśmie w dniu 29 lipca 2013 r. w biurze Agencji, iż nie uiściła owych 20 procent | |kosztów kwalifikowanych, co pozostaje w sprzeczności z przedłożonymi dokumentami. Organ wyjaśnił też, że organy nie naruszyły art. 8 i | |10 kpa, ponieważ wezwanie J. K. osobiście, zamiast jej pełnomocnika zapobiec miało ewentualnej próbie wpływu na beneficjentkę, co było | |uzasadnione w świetle treści art. 10 § 2 kpa. Za usprawiedliwione według organu należy uznać pominięcie pełnomocnika strony, w sytuacji| |gdy jest to uzasadnione względami niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę materialną.| |W skardze do sądu J. K. podniosła zarzuty tożsame z zawartymi w odwołaniu, dodając, iż organ nie przeprowadził dowodów, a jedynie | |dostosował argumentację do z góry złożonej tezy. Wskazała, iż naruszenie przepisu art.10 § 1 kpa stanowić może przesłankę wznowienia | |postępowania. | |Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. | | | |Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. | | | |Skarga podlegała uwzględnieniu aczkolwiek nie wszystkie zarzuty są uzasadnione. | |W rozpoznawanej sprawie odmówiono skarżącej przyznania środków finansowych z tytułu korzystania z usług doradczych, określonych | |wcześniej w decyzji z dnia 23.10.2013r. o przyznaniu pomocy finansowej. | |Skarżącej przyznano pomoc decyzją z dnia 23.10.2012 r. na podstawie obowiązujących wówczas przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa| |i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania | |"Korzystanie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów," objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 | |( Dz. U. 2008, Nr 78, poz.470 ze zm. ), zwanego dalej rozporządzeniem, wydanego na podstawie art. 29 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca | |2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju Obszarów Wiejskich | |(Dz. U. z 2007, Nr 64, poz.427). Paragraf 9 cytowanego rozporządzenia stanowił, iż pomoc wypłaca się na wniosek o płatność, jeżeli | |wnioskodawca pokrył 20% kwalifikowalnych usług doradczych i pozostałych kosztów tych usług niezaliczonych do kosztów kwalifikowalnych, | |na których pokrycie ubiegał się o pomoc. | |Z zebranego w sprawie materiału wynikało, że do wniosku o płatność J. K. dołączyła dokumenty ( m.in. umowę, fakturę i dowód zapłaty Kp | |), z których wynikało, że zapłaciła J. W. za usługi doradcze umówioną kwotę [...] zł a następnie, wezwana do osobistego stawiennictwa w | |celu złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia stosownej dokumentacji, potwierdzającej wykonanie usługi i udziału w kosztach złożyła w dniu | |29 lipca 2013 r. oświadczenie, iż nie pokryła 20% kosztów kwalifikowanych usług doradczych i podatku VAT i nie przekazała firmie J. W. | |kwoty [...] zł "mimo Kp nr [...] ponieważ firma nie kazała zapłacić powyższej sumy w zamian za wykupienie powierzchni reklamowej. ( zgodnie| |z załączoną umową najmu )", por. k.34 aa. Na podstawie tego oświadczenia odmówiono wnioskodawczyni przyznania płatności. | |W związku z powyższym, zauważyć należy, że oświadczenie od strony organ uzyskał z naruszeniem art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 40 § 2 kpa | |co jest niesporne i według organu było uzasadnione potrzebą wyeliminowania wpływu pełnomocnika na stronę. Wskazać zatem należy, że | |utrwalone od wielu lat orzecznictwo w kwestii doręczania korespondencji do rąk pełnomocnika nie pozostawia wątpliwości, że doręczenia | |dokonane z naruszeniem tych przepisów nie mogą być uznane za skuteczne a doręczenie takie jest równoznaczne z pominięciem strony co | |uzasadnia wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 w zw. z art. 10 § 1 kpa. W aktach sprawy znajduje się pełnomocnictwo| |z dnia 20 grudnia 2012 r. udzielone przez J. K., uprawniające J. W. do określonych czynności związanych z przyznaniem pomocy i | |płatności, złożone wraz z wnioskiem o pomoc na usługi doradcze ( k.16 ). O ile organ miał wątpliwości co do zakresu tego pełnomocnictwa| |zobowiązany był je wyjaśnić niezwłocznie, wzywając do usunięcia braku formalnego w tym zakresie. Skoro tego nie zrobił należy przyjąć, | |iż uznał, że pełnomocnictwo jest pełne i powinien konsekwentnie zawiadamiać pełnomocnika w sytuacji, gdy zawiadamiał lub wzywał do | |osobistego stawiennictwa samą stronę.Za całkowicie chybione należy uznać wyjaśnienie organu, iż strona wezwana została w trybie art.10 | |§ 2 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej mogą odstąpić od zasady określonej w § 1 tylko w przypadkach, gdy załatwienie| |sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na niepowetowaną szkodę | |materialną. Jest oczywiste, iż żadna z wymienionych przesłanek nie wystąpiła, a skoro organ skorzystał z uprawnienia, a nie obowiązku | |wezwania strony, to winien to uczynić zgodnie ze wskazanymi przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. | |Wskazać ponadto należy na naruszenie przez organy obu instancji przepisu art. 107 § 1 kpa, gdyż niepoprawnie oznaczono w wydanych | |decyzjach stronę postępowania, którą jest J. K. a nie J. W. Natomiast w miejscu przeznaczonym dla wskazania adresata decyzji widnieją | |dane personalne ( imię, nazwisko i adres ) J. W. bez informacji, iż jest to pełnomocnik J. K., co może sugerować, że to on jest | |adresatem decyzji. Kto w rzeczywistości jest stroną decyzji można ustalić dopiero na podstawie jej dalszej treści, gdzie wskazuje się | |J. K. jako wnioskodawczynię bądź też podmiot, którego decyzja dotyczy. Powyższa wadliwość decyzji organów obu instancji podlegać | |będzie wyeliminowaniu w przyszłości, po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organy administracji. | |Wskazane wady decyzji powodują konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 b/ i c/ p.p.s.a.| |w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy uwzględnią wyżej przedstawione rozważania sądu i ponowią | |czynności wezwania strony do złożenia wyjaśnień ( oświadczenia ) z udziałem pełnomocnika a następnie, zgodnie z art. 21 ust.1 ustawy z | |dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz rozwoju | |Obszarów Wiejskich Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm. ) wyczerpująco rozpatrzą cały materiał dowodowy, oceniając jego wiarygodność. | |Na tym etapie sprawy zatem przedwczesna jest ocena przez sąd zasadności odmowy przyznania płatności w świetle postanowień § 9 | |rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 kwietnia 2008 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy | |finansowej w ramach działania "Korzystnie z usług doradczych przez rolników i posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów | |Wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz. U. 2008, Nr 78, poz.470 ze zm. ), znajdującego zastosowanie do rozpoznania wniosku skarżącej o | |płatność na podstawie § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 maja 2013 r., zmieniającego rozporządzenie w | |sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Korzystnie z usług doradczych przez rolników i| |posiadaczy lasów" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 ( Dz. U. z 2013 r., poz. 689 ). | |Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b/ w zw. z art. 200 i 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - | |Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. | | |