III SA/Po 311/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-11-23

Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Barbara Koś, Małgorzata Bejgerowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji wodnoprawnej jest właściwy do nakazania likwidacji całego stawu, czy jedynie urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia?
Ratio decidendi
Organ administracji wodnoprawnej jest właściwy do nakazania rozbiórki urządzeń wodnych wykonanych bez wymaganego pozwolenia, jeśli nie zostały one zalegalizowane. Natomiast żądanie likwidacji całego stawu i przywrócenia stanu poprzedniego należy do właściwości wójta, burmistrza lub prezydenta miasta na podstawie przepisów o szkodliwym wpływie zmian stanu wody na grunty sąsiednie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Starosty nakazującej Z. D. rozbiórkę budowli wpustowej i upustowej w groblach stawowych, wykonanych bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Skarżący R. J. domagał się likwidacji całego stawu i przywrócenia stanu poprzedniego, argumentując, że jego grunty są zalewane, a staw powstał z naruszeniem prawa. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wniósł skargę do WSA, podtrzymując swoje żądania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Barbara Koś As. sąd. Małgorzata Bejgerowska ( spr.) Protokolant: ref. staż. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 listopada 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] grudnia 2005r. . nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budowli wodnej oddala skargę /-/M. Bejgerowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś Decyzją z dnia [...] października 2005 r., nr [...], Starosta K., działając na podstawie art. 64 a ust. 1, art. 122 ust. 1 pkt 3, art. 140 ust. 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zobowiązał Z. D. do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej, usytuowanych w groblach stawowych na własnym stawie na terenie działki nr [...], w miejscowości B. , gmina G. . Jednocześnie zastrzegł, że rozbiórkę należy dokonać na własny koszt w terminie dwóch miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ administracji pierwszej instancji wskazał, iż postępowanie wodnoprawne w sprawie likwidacji stawu zostało wszczęte na wniosek R. J. , którego grunty sąsiadują z działką Z. D. . Z akt sprawy wynika, że staw wykonany został w 1997 r. i posiada on urządzenia wpustowe (wprowadzające wodę z rowu - działka nr [...]) oraz upustowe, odprowadzające nadmiar wody ze stawu. Przedmiotowy staw powstał w czasie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 38, poz. 230 ze zm.) i zaliczany był do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, na wykonanie których, zgodnie z § 1 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 marca 1985 r. w sprawie rodzajów szczególnego korzystania z wód oraz wykonania i eksploatacji urządzeń wodnych nie wymagających pozwolenia wodnoprawnego (Dz. U. Nr 13 poz. 55), nie było wymagane uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego. Pozwolenie takie jest wymagane dla stawów wykonanych po dniu 1 stycznia 2002 r., tj. z chwilą wejścia w życie nowej ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.). Organ pierwszej instancji ustalił, że właściciel przedmiotowego stawu nie posiadał, wymaganego na podstawie ostatnio powołanej ustawy, pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych (wpustowych i upustowych) w groblach stawowych i jednocześnie w trybie art. 64 a ust. 2 nie wystąpił o legalizację przedmiotowego urządzenia. Wobec powyższego, w myśl art. 64 a ust. 1 wyżej cytowanej ustawy - Prawo wodne, Starosta K. uznał, że Z. D. jako osoba, która wykonała urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego jest obowiązany do jego rozebrania na własny koszt. W odwołaniu od powyższej decyzji organu pierwszej instancji R. J. wniósł o jej zmianę poprzez zobowiązanie właściciela stawu do przywrócenia stanu poprzedniego, tj. likwidacji stawu, na postawie art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne. Odwołujący się podniósł, że od dziewięciu lat jego grunty są zalewane wodą ze stawów, w których nie są hodowane ryby. Wskazał, że przy wykopaniu stawu dokonano wycinki drzew i zajęto działkę nr [...] należącą do Skarbu Państwa oraz zasypano rów melioracyjny, skąd wcześniej Z. D. wyprowadził wodę do swojego stawu. Dodatkowo podał, że bez jego udziału nastąpiło rozgraniczenie działek, które, jego zdaniem, jest niezgodne z prawem. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W motywach tego rozstrzygnięcia organ drugiej instancji wskazał, że zobowiązanie przez Starostę K. właściciela stawu do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej na obiekcie stawowym spowoduje nie użytkowanie przedmiotowego obiektu stawowego, jak również doprowadzi do zaniechania poboru wody z przyległego rowu melioracyjnego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. J. wniósł o uchylenie decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, powtarzając argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podkreślił, że wykonanie decyzji Starosty K. spowoduje wyłączenie z użytkowania przedmiotowego stawu i nie zamknie drogi do uregulowania strony formalnoprawnej na tym obiekcie stawowym. W toku rozprawy skarżący oświadczył, że nie kwestionuje decyzji nakazującej rozbiórkę urządzeń pobierających i wyprowadzających, ale chodzi mu o odzyskanie rowu melioracyjnego, przez którego środek przebiegała granica, a sprawa ta pozostaje niewyjaśniona. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Rozpoznając wniesioną skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). Do takich naruszeń prawa materialnego, względnie procesowego w niniejszej sprawie, w ocenie Sądu, nie doszło. Organ administracji prawidłowo uznał, na gruncie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm.), iż przyjęte w tej ustawie rozwiązania, w szczególności obowiązek rozebrania urządzenia wodnego, skierowane jest do podmiotu, który wykonał urządzenie wodne bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego. Zatem po ustaleniu przez organ administracji, że Z. D. nie spełnił wymogów zawartych w treści art. 64 a ust. 2 powołanej powyżej ustawy, a dotyczących możliwości legalizacji wykonanych już urządzeń wodnych, zobowiązał go do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i budowli upustowej, usytuowanych w groblach stawowych na własnym stawie na terenie działki nr 27. Nie ulega także wątpliwości, że realizacja decyzji pierwszoinstancyjnej spowoduje wyłączenie z użytkowania przedmiotowego stawu. Podniesiony przez skarżącego zarzut, iż w myśl art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne, na właściciela stawu winien być nałożony obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, tj. likwidacji stawu, nie mógł być uwzględniony. Z analizy treści powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zatem do rozpoznania przedmiotowego żądania skarżącego nie są uprawnione organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, ale właściwy miejscowo wójt gminy. Wbrew twierdzeniom skarżącego kwestia nieprawidłowego rozgraniczenia nieruchomości należących do R. J. i Z. D. nie pozostaje w związku z niniejszą sprawą i nie mogła być ona również przedmiotem rozważań zaskarżonych decyzji wydanych w postępowaniu wodnoprawnym. Kwestia ustalenia granic może nastąpić jedynie w toku postępowania rozgraniczeniowego przeprowadzonego na wniosek strony lub z urzędu przez wójta gminy (burmistrza, prezydenta miasta) na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawa geodezyjnego i kartograficznego (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2027 ze zm.). Na gruncie zebranego w toku postępowania materiału dowodowego, należy uznać, iż organ administracji prawidłowo ustalił, że właściciel przedmiotowego stawu nie posiada, wymaganego przepisami prawa pozwolenia wodnoprawnego, na wykonanie urządzeń wodnych (wpustowych i upustowych) w groblach stawowych i jednocześnie w trybie art. 64 a ust. 2 nie wystąpił o ich legalizację. Wobec powyższego zasadne było zobowiązanie Z. D. do trwałej rozbiórki budowli wpustowej i upustowej, znajdujących w groblach stawowych, czego sam skarżący w istocie nie kwestionuje. W zarzutach skargi strona skarżąca idzie dalej, żądając zasypania stawów, jednak jak wskazano wcześniej ani Starosta K. ani Wojewoda nie są organami uprawnionymi do orzekania w tym zakresie. Dlatego materiały dotyczące tej kwestii zostały przekazane pismem z dnia [...] października 2005 r. do Wójta Gminy G., w trybie art. 29 ust. 3 ustawy - Prawo wodne. Sąd dostrzega naruszenie przez organy administracyjne obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu i umożliwienia im wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego, wynikającego z art. 10 Kpa, poprzez niezawiadamienie o prawie zapoznania się z aktami sprawy i zgłaszania własnych wniosków dowodowych przed organem pierwszej i drugiej instancji. Niemniej w ocenie Sądu uchybienie to choć istotne, nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy, albowiem strony uczestniczyły aktywnie w czynnościach przeprowadzonych w toku niniejszego postępowania. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione, wobec czego podlegała ona oddaleniu, na podstawie art. 151 powołanej wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/M. Bejgerowska /-/T.M. Geremek /-/B. Koś JMd

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło