III SA/Po 312/09

Dnia 26 listopada 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Szymon Widłak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi W.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji dot. ustalenia wymiaru podatku rolnego I. oddala skargę, II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - adwokatowi [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej kwotę [...] /-/ Sz. Widłak /-/ T.M Geremek /-/ M. Kosewska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] r. pozostawiło odwołanie W.W. bez rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z [...] Wójt Gminy dokonał dla strony wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009 w podatku rolnym. Od powyższej decyzji odwołanie w dniu [...]. wniósł podatnik. W powyższym środku zaskarżenia odwołujący poza przedstawieniem swojej trudnej sytuacji materialno-bytowej, nie wskazał żadnych zarzutów merytorycznych odnośnie spornej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po wstępnej analizie odwołania zainteresowanego uznało, iż powyższe pismo nie spełnia warunków nakreślonych dyspozycją przepisu art. 222 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60 ze zm.) i w tym zakresie pismem z dnia 10 marca 2009r. wezwało podatnika w oparciu o przepis art. 169 § 1 ww. ustawy, do usunięcia braków formalnych. Zainteresowany po raz kolejny odniósł się do sytuacji materialno - bytowej, w której się obecnie znajduje, natomiast nie wskazał żadnych zarzutów formalnych w zakresie orzeczenia organu podatkowego. Zgodnie z art. 222 ustawy Ordynacja podatkowa - odwołanie od decyzji organu podatkowego powinno zawierać zarzuty przeciw decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające to żądanie. Natomiast w myśl art. 169 § 1 cyt. ustawy - jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Skargę na postanowienie SKO złożyła strona, podnosząc tożsame zarzuty z odwołaniem (k. 2 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę organ p[podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 26 listopada 2009 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Odwołanie od decyzji, jako jedno z podań w rozumieniu art. 168 Ordynacji podatkowej powinno odpowiadać warunkom formalnym określonym w tym przepisie oraz wymienionym w art. 222 ordynacji podatkowej, tj. zawierać zarzuty przeciwko decyzji, określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz wskazywać dowody uzasadniające żądanie. Od reguły odformalizowania treści podania art. 222 Ordynacji podatkowej wprowadził wyjątek, stanowiąc, że zawierać ono musi: - zarzuty przeciw decyzji, - określać istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania, - wskazać dowody uzasadniające to żądanie. Tak więc pierwszy wymóg formalny to wskazanie zarzutów przeciw decyzji. Takie ograniczenie prawa odwołania od uzależnienia skuteczności czynności odwołania przez nałożenie na stronę obowiązku przytoczenia zarzutów jest rozwiązaniem obowiązującym w przepisach prawa podatkowego od okresu II Rzeczypospolitej (ustawa z 15 marca 1934 r. Ordynacja podatkowa, Dz. U. z 1936 r. nr 14, poz. 134) do regulacji obowiązującej. W przepisach prawa podatkowego nie zostały uregulowane podstawy wniesienia odwołania, z których można wywieść pojęcie zarzutów przeciw decyzji. W oparciu o orzecznictwo Najwyższego Trybunału Administracyjnego przyjmowano, że "za konkretne uważa się takie zarzuty, które, jeśliby się okazały uzasadnione wywrą wpływ na ustalenie wymiaru podatków, a które muszą być na tyle sprecyzowane i poparte należytymi dowodami, ażeby władza miała możliwość ścisłego określenia faktu, o które stronie chodzi. Będą to zarzuty, które są zdolne wzruszyć podstawy ustaleń władzy wymiarowej, a zatem wyklucza się z natury rzeczy twierdzenia gołosłowne, którego właściwości władza nie jest zobowiązana stwierdzać ani ustalać (...). Konkretnym będzie między innymi zarzut niekontrolowania w postępowaniu wymiarowym ksiąg handlowych (...), zarzut za wysoko przyjętej normy zyskowności netto wobec ustalenia marży zarobkowej itp., przy czym dane cyfrowe muszą być ściśle określone. Nie będą więc konkretnymi zarzutami, zarzuty ograniczające się wyłącznie do krytyki materiału zebranego przez władzę i nie przedstawiającego ze swej strony żądnych pozytywnych danych i dowodów" ( Schmidlinżanka J., Środki prawne w postępowaniu podatkowym, Rachunkowość - Podatki 1948, Nr 4, s. 111 ). Rozważając zakres pojęcia zarzutów przeciw decyzji należałoby powiązać ustalenia tego pojęcia z wadliwością decyzji, a zatem z naruszeniem materialnego prawa podatkowego oraz procesowego prawa podatkowego. W szczególności wchodzą tu kwalifikowane rodzaje naruszenia prawa wyliczone w podstawach stwierdzenia nieważności decyzji ( art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej ) oraz podstawach wznowienia postępowania ( art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej ), jak i niekwalifikowanym naruszeniem prawa. Wywiedzenie zarzutów przeciw decyzji nie może jednak ograniczyć się tylko do wskazania wadliwości, ale jej wyprowadzenia poprzez powiązanie treści rozstrzygnięcia przyjętego w decyzji z wadliwym zastosowaniem przepisów prawa, wadliwym ustaleniem stanu faktycznego sprawy. Drugim wymogiem formalnym jest określenie istoty i zakresu żądania. Określenie istoty i zakresu żądania jest podstawowym elementem każdego podania, a zatem również odwołania. Przez wskazanie istoty i zakresu żądania będącego przedmiotem odwołania należy rozumieć, zarówno żądanie merytoryczne, np. przytoczenie sumy spornej przy ustaleniu wymiaru podatku, jak i określenie żądania co do rozstrzygnięcia organu odwoławczego, np. żądanie umorzenia postępowania, uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez ten organ. Trzecim wymogiem formalnym jest wskazanie dowodów uzasadniających to żądanie. Strona obowiązana jest wskazać dowody uzasadniające sformułowane żądanie, a więc obowiązana jest wskazać dowody, a nie dołączyć dowody. Oznacza to, że strona wskazuje dowody, które potwierdzają jej żądania, ale już ich przeprowadzenie należy do organu odwoławczego. Obowiązek przytoczenia w odwołaniu dowodów nie zwalnia organu odwoławczego od ustalenia stanu faktycznego zgodnie z zasadą ogólną prawdy obiektywnej, poprzez przeprowadzenie w toku postępowania odwoławczego innych dowodów, aniżeli wskazanych w odwołaniu przez stronę. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wniesione przez skarżącego odwołanie od decyzji organu I instancji nie spełniało warunków formalnych stawianych temu rodzajowi pisma - określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej. Warunków tych nie spełniło również uzupełnienie odwołania wniesione w wyniku wezwania organu odwoławczego, który w wezwaniu w sposób precyzyjny i jasny wskazał o jakie elementy pismo skarżącego musi być uzupełnione. W wezwaniu pouczono również skarżącego o skutkach niezastosowania się do wezwania. Tym samym stwierdzić należy, że organ odwoławczy dokonał prawidłowej wykładni art. 222 Ordynacji podatkowej i na podstawie art. 228 § 1 pkt 3 tejże ustawy postanowił o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Z tych tez przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ) Sąd skargę oddalił. Na podstawie art. 250 wskazanej ustawy Sąd przyznał ustanowionemu w sprawie z urzędu pełnomocnikowi wynagrodzenie. /-/ Sz. Widłak /-/ T.M. Geremek /-/ M. Kosewska