III SA/Po 314/18

Dnia 18 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Sławomir Rajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lipca 2018 roku przy udziale sprawy ze skargi H.K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] z dnia [...] marca 2018r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...], stwierdził uchybienie terminu do złożenia przez H.K., zwanego dalej skarżącym, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 24 maja 2017 r., sygn. akt III SA/Po 1264/16, w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek, uchylił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w [...] z dnia [...] lipca 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] października 2016 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Rozpoznając sprawę ponownie Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] decyzją z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...], umorzył należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł i odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł. Decyzja zawierała pouczenie o możliwości i trybie złożenia do organu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Skarżący w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. wyraził dezaprobatę w stosunku do ww. decyzji, wskazując w szczególności, że wydana decyzja jest sprzeczna z prawem, a nawet materiałami szkoleniowymi dostępnymi w inspektoratach ZUS a nadto zarzucił nierzetelność CEPiKu oraz odwołał się do rzekomego umorzenia należności. We wstępie skarżący stwierdził, że wie o tym, iż pisze odwołanie od decyzji po terminie. Decyzją z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia przez H.K. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu organ stwierdził, że decyzja została doręczona skarżącemu w dniu [...] grudnia 2017 r., zatem termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy upływał dnia [...] grudnia 2017 r. Termin do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie może być skracany ani przedłużany i musi być uwzględniony przez organ z urzędu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący przedstawił w sposób skrócony dotychczasowy stan faktyczny stwierdzając, że do decyzji Zakładu odniósł się w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r., ale widząc, że organ "gra" na zwłokę – wierząc w swoje racje – skierował skargę określając jako pozew do Sądu. Podkreślał, że czuje się oszukany i pokrzywdzony przez takie potraktowanie go w postępowaniu przez organ i nie odczuwa przeprowadzonego postępowania jako wnikliwego i sprawiedliwego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. W myśl art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778,) od decyzji przyznającej świadczenie w drodze wyjątku oraz od decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia, od decyzji w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, a także od decyzji w sprawie wykreślenia zastawu skarbowego z rejestru, odwołanie, o którym mowa w ust. 2, nie przysługuje. Stronie przysługuje prawo do wniesienia wniosku do Prezesa Zakładu o ponowne rozpatrzenie sprawy, na zasadach dotyczących decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra. Do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm., zwanej dalej: K.p.a.) odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Zgodnie z art. 134 ww. ustawy organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Jak wskazuje się w orzecznictwie, uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości jak tylko wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybieniu terminu zgodnie z regulacją art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten stanowi, że organ stwierdza uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec tego stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, lecz wynika z bezwzględnie obowiązującej normy prawnej. Organ odwoławczy, w razie stwierdzenia uchybienia terminu do złożenia odwołania, nie może przystąpić do jego merytorycznego rozpoznania, a ma obowiązek zastosować się do dyspozycji art. 134 Kodeksu postępowania administracyjnego. Uchybienie terminowi do wniesienia odwołania (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) powoduje jego bezskuteczność i w konsekwencji ostateczność decyzji. Procesowym skutkiem takiej sytuacji jest wydanie w stosunku do tego środka prawnego orzeczenia stwierdzającego uchybienie terminu do jego wniesienia. W niniejszej sprawie wydana została decyzja nr [...] stwierdzająca uchybienie przez H.K. terminowi do złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Na gruncie K.p.a. orzeczenie takie (które zapada w procesowej formie postanowienia) ma z dniem wydania go walor ostateczności (vide: art. 134 K.p.a.), co skutkuje konsekwencją w postaci ostateczności decyzji od której wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy został w wywiedziony i to z dniem upływu terminu do jego skutecznego złożenia. Wobec bezspornego przekroczenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, wydane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozstrzygnięcie należy uznać za prawidłowe. Mając na uwadze powyższe, Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.