III SA/Po 318/09

PostanowienieWSA w Poznaniu2009-04-30

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która wykazuje niskie dochody netto, wysokie koszty utrzymania gospodarstwa domowego, w tym ratę kredytu hipotecznego, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, prowadząca czteroosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z łącznych dochodów netto w wysokości 2.812 zł, obciążone dodatkowo ratą kredytu hipotecznego w wysokości 938,00 zł, po opłaceniu wszystkich stałych opłat, dysponuje jedynie około 600,00 zł miesięcznie na pozostałe wydatki rodziny. Taka sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania, co uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Pełnomocnik K.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. ustalającą podatek od spadków i darowizn. Wraz ze skargą złożono wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskodawczyni przedstawiła swoją trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody netto, wysokie koszty utrzymania czteroosobowego gospodarstwa domowego oraz obciążenie kredytem hipotecznym.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 30 kwietnia 2009 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku K.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie ustalenia podatku od spadków i darowizn postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych /-/ R. Talaga Dnia 19 marca 2009 roku pełnomocnik K.M. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...], Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego P. – W. z dnia [...] ustalającą podatek od spadku w wysokości 16.909,00 zł. Wraz ze skargą K. M. złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. We wniosku skarżąca oświadczyła, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem, synem i córką. Posiada dom o powierzchni 117,00 m² oraz odziedziczone mieszkanie o powierzchni 47,6 m², którego dotyczy sporny podatek. Dodatkowo zastrzegła, że jej nieruchomość w B. jest obciążona hipoteką kaucyjną. Wnioskodawczyni nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3000 euro. Wspólne gospodarstwo domowe jest utrzymywane z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w wysokości 2.152,00 zł brutto (1.512,00 zł netto) oraz z wynagrodzenia za pracę jej męża w wysokości 1.600,00 zł (1.300,00 netto). Na miesięczne koszty utrzymania składają się: rata kredytu mieszkaniowego – 938,26 zł, opłaty za gaz – 400,00 zł, opłaty za prąd – 175,00 zł, bilet kolejowy i MPK – 200,00 zł, opłata za lokal mieszkaniowy – 274,00 zł, wywóz nieczystości – 120,00 zł, opłata za telefon i internet – 120,00 zł. W ten sposób na pozostałe wydatki czteroosobowej rodziny pozostaje około 600,00 zł miesięcznie. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych, aby zapewnić pokrycie kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych (art. 199 cytowanej ustawy). Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika że wnioskodawczyni prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z wynagrodzeń za pracę w łącznej wysokości 3.752 zł brutto (2.812 zł netto), a dodatkowo dochody te są obciążone wydatkami na spłatę kredytu hipotecznego w wysokości 938,00 zł, co powoduje, że po opłaceniu wszystkich opłat stałych na pozostałe wydatki całej rodziny przypada ok. 600,00 zł miesięcznie. W tej sytuacji K. M. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, co uzasadnia jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło