III SA/Po 320/08

Dnia 01 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych – Olszanowska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 marca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [ ... ]r. nr [ ... ] w przedmiocie przekazania według właściwości sprawy dotyczącej wydania dowodu osobistego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Lorych-Olszanowska /-/B. Sokołowska WSA/wyr.1 – sentencja wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem, na podstawie art. 19, 65 § 1, 124 § 1 i 144 kpa, przekazało sprawę ze skargi R. z dnia 25 marca 2008 r. na bezczynność Burmistrza w przedmiocie wydania dowodu osobistego – według właściwości do Wojewody. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w dniu 25 marca 2008 r. R. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze skargą na bezczynność Burmistrza w przedmiocie wydania mu nowego dowodu osobistego – ze względu na uchybienie terminowi przewidzianemu w art. 35 § 3 kpa. Zgodnie z art. 45 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( Dz. U. Nr 139 z 2006 r., poz. 993 ze zm. ) dowód osobisty wydaje organ gminy - m. in. burmistrz. Organem wyższego stopnia wobec niego jest natomiast właściwy wojewoda ( art. 50 ust. 3 powyżej cytowanej ustawy ). Z tego względu do rozpoznania skargi na bezczynność organu właściwy był Wojewoda , wobec czego należało orzec o przekazaniu mu sprawy według art. 65 § 1 kpa. Jednocześnie organ pouczył stronę, że może zwrócić się do Kolegium z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, co R. w terminie uczynił. Po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją orzekło na podstawie art. 17 pkt. 1, 127 § 3 i 138 § 1 ust. 1 kpa o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu powtórzono argumenty dotyczące wojewody jako organu właściwego do rozpatrzenia skargi na bezczynność burmistrza wniesionej w trybie art. 37 § 1 kpa w sprawie o wydanie dowodu osobistego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego R. wniósł o uchylenie obu powyższych orzeczeń oraz nakazanie organom administracji WSA/wyr.2 – uzasadnienie wyroku wydania mu nowego dowodu osobistego. Skarżący podał, iż nie widzi powodu, aby jeździć do Wojewody po nowy dowód osobisty, gdyż powinien go wydać Burmistrz. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się zasadna, aczkolwiek z innych powodów niż te, na które wskazywał skarżący. Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ze względu na swoją wadliwość nie powinna ostać się w obrocie prawnym. Przede wszystkim wskazać należy, iż w ocenie Sądu, najistotniejszą okolicznością mającą wpływ na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie okazała się kwestia składu, w jakim Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję. Z akt administracyjnych wynika, że postanowienie Kolegium z dnia 31 marca 2008 r. oraz decyzja tego organu z 29 kwietnia 2008 r. zostały wydane w tym samym składzie osobowym ( ... jako sprawozdawca ). Zgodnie natomiast z przepisem art. 24 § 1 pkt. 5 kpa, pracownik danego organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonego orzeczenia. Wyłączeniu tego rodzaju podlega również członek samorządowego kolegium odwoławczego jako członek organu kolegialnego ( art. 27 § 1 kpa ). Zaskarżony akt administracyjny został wydany w trybie art. 127 § 3 kpa, czyli nie w ramach normalnego postępowania odwoławczego, gdyż oba orzeczenia wydał ten sam organ – Samorządowe Kolegium Odwoławcze na skutek złożenia przez R. wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zgodnie z tezą uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2007 r. podjętej w składzie siedmiu sędziów ( II GPS 2/2006, ONSAiWSA 2007/3/6 ) artykuł 24 § 1 pkt. 5 kpa w zw. z art. 27 §1 zd. 2 kpa winien mieć zastosowanie wobec członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazany w art. 127 § 3 kpa. Nie może zatem w składzie orzekającym Samorządowego Kolegium Odwoławczego rozpatrującym sprawę na skutek wniosku o jej ponowne rozpatrzenie znaleźć się członek Kolegium, który brał udział w wydawaniu pierwszego orzeczenia. Tym bardziej nie powinno dojść do powtórzenia całego składu Kolegium. Wyrokiem z dnia 15 grudnia 2008 r. ( sygn. akt P 57/07 ) Trybunał Konstytucyjny po rozpoznaniu pytania prawnego NSA orzekł, iż art. 24 § 1 pkt. 5 w zw. z art. 27 §1 i art. 127 § 3 kpa w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w zw. z art. 78 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku stwierdzono m. in. , że w wypadku wyłączenia członka organu kolegialnego nie ustanowiono odrębnych przesłanek wyłączenia, gdyż podlega on wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1 kpa, czyli na takich samych podstawach jak pracownik. Ze względu na powyższe okoliczności Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując ponownie sprawę, już w prawidłowym składzie, winno rozpoznać wniosek skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 § 3 kpa. Z uwagi na zaistniałe w sprawie przesłanki wznowieniowe w ocenie Sądu niecelowym było rozważanie zarzutów merytorycznych podniesionych w skardze. Zauważyć jednak trzeba, iż po orzeczeniu przez Kolegium w danej sprawie w formie postanowienia, wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy winien zostać rozstrzygnięty również w formie postanowienia ( a nie decyzji ). Skoro Kolegium orzekło o przekazaniu sprawy organowi uznanemu za właściwy w trybie art. 65 § 1 kpa w formie postanowienia, to załatwienie sprawy wszczętej na skutek wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie winno nastąpić także w formie postanowienia. W tym stanie rzeczy, ponieważ Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało zaskarżoną decyzję z naruszeniem przepisów dającym podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego ( art. 145 § 1 pkt. 3 kpa w zw. z art. 24 § 1 pkt. 5 i art. 127 § 3 kpa ) Sąd orzekł o jej uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ). O wykonalności zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 powyżej cytowanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. /-/ W. Długaszewska /-/ M. Lorych - Olszanowska /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.2 – uzasadnienie wyroku