III SA/Po 326/08
WyrokWSA w Poznaniu2009-04-08
Skład orzekający: Tadeusz M. Geremek, Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło uchylić decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą wznowienia postępowania i jednocześnie wznowić postępowanie zakończone decyzją zmieniającą decyzję o podziale nieruchomości, zamiast przekazać sprawę do ponownego rozpoznania?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie połączyło w jednej decyzji tryb wznowienia postępowania (który powinien zakończyć się postanowieniem) z trybem odwoławczym od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania. Organ odwoławczy nie mógł orzec o wznowieniu postępowania w decyzji kończącej tryb odwoławczy. Ponadto, organ pierwszej instancji powinien był wezwać stronę do sprecyzowania wniosku o wznowienie postępowania, zamiast wydawać decyzję odmawiającą, co naruszało zasady postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku I. N-P. o wznowienie postępowania i cofnięcie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości rolnej, argumentując niezrealizowanie warunku włączenia jednej z działek do jej nieruchomości. Wójt Gminy odmówił wznowienia, uznając brak podstaw. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję Wójta i wznowiło postępowanie. Skarżący K. i R. G. wnieśli skargę do WSA, kwestionując status I. N-P. jako strony oraz dopuszczalność wznowienia postępowania.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądził zwrot kosztów postępowania i stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 8 kwietnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska - Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 marca 2009 roku przy udziale sprawy ze skargi K. i R. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego podziału nieruchomości rolnej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia 10 stycznia 2008 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżących kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. /-/ M. Ławniczak /-/ T.M. Geremek /-/ W. Długaszewska
Wójt Gminy [...], na wniosek właścicieli, K. i R. G., decyzją z dnia 23 stycznia 2007r., zatwierdził podział nieruchomości położonej w [...] gmina [...] oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb [...], arkusz mapy [...], nr ewidencyjny [...], [...] o łącznej powierzchni [...], dla której Sąd Rejonowy w [...] prowadzi księgę wieczystą Kw. nr [...]. Z nieruchomości wydzielono działki:
- nr [...],
- nr [...] i nr [...] mające powiększyć istniejąca działkę nr [...] oraz
- nr [...] mająca powiększyć działkę nr [...].
Projekt podziału został zatwierdzony pod warunkiem, że najpóźniej w momencie zbycia dla działki nr [...] zostaną ustanowione służebności drogowe na działkach nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz istniejącej działce nr [...] należącej do I. N-P.
Decyzja podziałowa została doręczona K. i R. G. oraz I. N-P.
Na wniosek K. i R. G. Wójt Gminy [...], decyzją z dnia 13 września 2007 roku, na podstawie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego, zmienił decyzję podziałową w ten sposób, że w wierszu 20 na stronie pierwszej zamiast sformułowania "mająca powiększyć istniejąca działkę o nr ewidencyjnym [...]" wprowadził zapis "[...]". Decyzja została doręczona tylko K. i R. G.
Pismem z dnia 16 listopada 2007 roku I. N-P. wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania i cofnięcie decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości.
W uzasadnieniu wniosku wskazała, że właściciele dzielonej nieruchomości nie wykonali warunku polegającego na włączeniu działki nr [...] do istniejącej działki nr [...], czyli nie zrealizowali zapisu art. 93 ust. 2a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami.
Decyzją z dnia 10 stycznia 2008 roku Wójt Gminy [...] na podstawie art. 149 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówił wznowienia postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu wyjaśnił, że przepis art. 145 §1 kpa nie stwarza możliwości wznowienia postępowania z tej przyczyny, że nie doszło do przeniesienia praw do działki wydzielonej w celu na powiększenie sąsiedniej nieruchomości. Wskazał ponadto, że wymóg określenia w decyzji o podziale warunku zachowania maksymalnie 6 miesięcznego terminu do przeniesienia praw do działek wydzielanych w celu powiększenia został ustanowiony ustawą zmieniającą art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, która weszła w życie w dniu 22 października 2007 roku, a więc po wydaniu decyzji dotyczącej podziału nieruchomości należącej do K. i R. G.
Organ zaznaczył również, że Wnioskodawczyni, jako właściciel nieruchomości sąsiedniej, nie miała przymiotu strony postępowania w sprawie podziału.
I. N-P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Podniosła, że jej sytuacja wyczerpuje znamiona definicji strony w rozumieniu art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jej Interes prawny określa art. 93 ust. 2a ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. nr 261, poz. 2603 ze zm.). Na podstawie tego przepisu do decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości wprowadzono zapis "działka nr [...] mająca powiększyć istniejąca działkę o nr ewidencyjnym [...]".
Odwołująca się podniosła, że podział nieruchomości rolnej na działki o powierzchni mniejszej aniżeli 0,3ha, przy braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, może nastąpić jedynie w celu powiększenia sąsiedniej nieruchomości lub regulacji granic miedzy sąsiadującymi nieruchomościami. Natomiast Wójt Gminy [...] zaakceptował fakt, iż nie wszystkie wydzielone działki powiększyły sąsiednie nieruchomości, gdyż zmienił decyzję o zatwierdzeniu podziału geodezyjnego poprzez wykreślenie zapisu, że działka nr [...] przeznaczona jest na powiększenie działki nr [...]. Tym samym organ zezwolił na potraktowanie wydzielonej działki jako samodzielnej działki budowlanej.
Jednocześnie Odwołująca się podniosła, że Wójt Gminy [...] miał obowiązek zawiadomić ją o wszczęciu postępowania w sprawie zmiany decyzji podziałowej oraz doręczyć jej decyzję wydaną dnia 13 września 2007 roku. Tymczasem postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji o zatwierdzeniu podziału toczyło się bez jej udziału.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], decyzją z dnia 27 marca 2008r., na podstawie art. 127 §1 kpa i art. 138 §1 kpa uchyliło decyzję organu pierwszej instancji z dnia 10 stycznia 2008 roku oraz na podstawie art. 150 §2 wznowiło postępowanie zakończone decyzją Wójta Gminy [...] z dnia 13 września 2007 roku, zakończone decyzją zmieniająca decyzję podziałową.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że organ I instancji w trybie art. 155 kpa zmienił własną decyzję, którą zatwierdził podział nieruchomości rolnej w celu powiększenia nieruchomości sąsiedniej.
W ocenie Kolegium stroną tego postępowania była także I. N-P., właścicielka nieruchomości, do której miała zostać przyłączona powstająca wskutek podziału działka nr [...]. Jednak wskutek zaniechania Wójta Gminy [...] nie brała ona udziału w tym postępowaniu. Stąd w odniesieniu do decyzji zmieniającej decyzję podziałową zachodzi postawa do wznowienia postępowania.
Orzekając o wznowieniu postępowania Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien dążyć do uchylenia decyzji z dnia 13 września 2007 roku, gdyż została ona wydana z naruszeniem prawa. Zmiana decyzji podziałowej poprzez wykreślenie zastrzeżenia, że podziału dokonuje się na powiększenie nieruchomości sąsiedniej była niedopuszczalna; w takiej postaci decyzja o podziale nieruchomości rolnej w ogóle nie mogła zostać wydana.
Kolegium zwróciło również uwagę na konieczność podjęcia postępowania w trybie art. 162 §1 kpa w celu stwierdzenia wygaśnięcia decyzji podziałowej z dnia 23 stycznia 2007 roku. Organ uznał, że wskazana decyzja była decyzją warunkową, zobowiązującą stronę postępowania do włączenia nowopowstałej działki nr [...] do nieruchomości sąsiedniej; w tym celu dokonano podziału. Skoro warunek nie został dopełniony należy stwierdzić wygaśnięcie decyzji podziałowej.
K. i R. G. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Skarżący zażądali stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, ewentualnie jej uchylenia, oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że decyzja podziałowa została przekazana I. N-P. jedynie do wiadomości. Dlatego z doręczenia decyzji nie można wnosić, że I. N-P. była stroną tego postępowania.
Wyjaśnili, że zawarli porozumienie cywilnoprawne z I. N-P. oraz W. B. w sprawie dokonania podziału nieruchomości oraz nabycia wydzielonych działek przez właścicieli nieruchomości sąsiednich. Porozumienie, w części dotyczącej I. N-P., nie zostało zrealizowane, gdyż nie wykazywała ona chęci nabycia działki wydzielonej w celu powiększenia działki nr [...]. W ocenie Skarżących zawarte porozumienie nie tworzyło sytuacji interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa, który legitymowałby I. N-P. do udziału w postępowaniu o podział nieruchomości. Naprawienia ewentualnej szkody spowodowanej niedotrzymaniem warunków porozumienia należy poszukiwać na drodze cywilnoprawnej, a nie administracyjnej. Skarżący uznali, że przymiot strony postępowania w sprawie zmiany decyzji podziałowej mieli tylko K. i R. G.
Zdaniem Skarżących zmiana decyzji podziałowej sprowadzająca się do wykreślenia z niej celu podziału nieruchomości rolnej (celu wydzielenia działki nr ...), była dopuszczalna. Działka nr [...] powstała wynikowo na skutek wydzielenia działek nr [...] oraz nr [...] i posiada dostęp do drogi publicznej; ma ustanowioną służebności komunikacyjną przez działkę nr [...].
Skarżący podnieśli również, że zaskarżona decyzja narusza art. 107 §1 i §3 kpa, gdyż organ odwoławczy nie ustosunkowało się do dowodów, które ocenił negatywnie.
Zarzucili, że pierwotnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze oznaczyło jako strony postępowania jedynie podmioty, na których żądanie zostało ono wszczęte; pierwotnie decyzję doręczono jedynie I. N-P. oraz Urzędowi Gminy w [...].
Ponadto egzemplarze decyzji doręczone stronom różniły się. Egzemplarze decyzji przekazane I. N-P. oraz Urzędowi Gminy [...] miały 3 strony; kończyły się na "pkt 3 – a/a JG". Z kolei egzemplarz przesłany do Skarżących zawierał 4 strony. Ostatnia czwarta strona, nieopatrzona pieczęcią, składała się jedynie z "4. K. i R. G., ul. [...], [...]". W ocenie Skarżących przesądza to o rażącym naruszeniu prawa, które usprawiedliwia zastosowanie art. 156 §1 pkt 2 kpa.
Zdaniem Skarżących Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało błędnej wykładni art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 162 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W ich ocenie decyzja podziałowa nie była decyzją warunkową; decyzją zobowiązującą strony postępowania do włączenia nowopowstałej działki nr 330/16 do nieruchomości sąsiedniej, czyli działki nr [...]. Podziału nieruchomości dokonano, bowiem "w celu" a nie "pod warunkiem". Podnieśli, że stwierdzenia wygaśnięcia tej decyzji nie nakazuje żaden przepis prawa. Ponadto nie leży to ani w interesie społecznym ani w słusznym interesie strony postępowania.
Wskazali, że zmiana art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, którą wprowadzono obowiązek określenia w decyzji podziałowej maksymalnie 6 miesięcznego terminu do przeniesienia praw do działek wydzielonych w celu powiększenia nieruchomości sąsiednich, weszła w życie 22 października 2007 roku, czyli po zakończeniu postępowania podziałowego. Stąd art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mógł stanowić materialnoprawnej podstawy udziału I. N-P. w sprawie zakończonej decyzją z dnia 23 stycznia 2007 roku.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wniosło o oddalenie skargi.
I. N-P., reprezentowana przez pełnomocnika w osobie radcy prawnego, wniosła o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się uzasadniona, aczkolwiek z innych względów niż powołane na jej uzasadnienie.
Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja wydana w trybie odwoławczym w postępowaniu nadzwyczajnym, które zostało wszczęte na podstawie podania złożonego w dniu 16 listopada 2007 roku.
Zgodnie z treścią podania I. N-P. zwróciła się do Wójta Gminy [...] z żądaniem wznowienia postępowania oraz cofnięcia decyzji z uwagi na niezrealizowanie warunku podziału nieruchomości.
W ocenie Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo przyjęło, że podanie I. N.-P. zawiera więcej niż jedno żądanie.
Nie może budzić żadnych wątpliwości, że postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji (art. 162 §1 kpa) może być wszczęte, zarówno na wniosek, jak i z urzędu (patrz również J. Borkowski w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz." Warszawa 2006, str. 787, teza 7 do art. 162).
Treść podania I. N-P. w części, w której domaga się ona "cofnięcia decyzji o podziale", a także argumentacja powołana w uzasadnieniu podania, jednoznacznie wskazują, że żądanie "cofnięcia decyzji" stanowi w rzeczywistości wniosek o wszczęcie postępowania w trybie art. 162 Kodeksu postępowania administracyjnego. Treść podania nie pozostawia wątpliwości, co do tego, że żądanie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji dotyczy sprawy załatwionej decyzją z dnia 23 stycznia 2007 roku, którą zatwierdzono podział nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako: obręb [...], arkusz mapy [...], działki nr [...] oraz nr [...].
W tych okolicznościach Samorządowe Kolegium Odwoławcze postąpiło prawidłowo wskazując organowi I instancji konieczność podjęcia postępowania w trybie art. 162 kpa. Błędna kwalifikacja podania strony pod względem ilości i rodzaju zawartych w nim żądań jest naruszeniem przepisów prawa, które uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia - art. 138 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Organ odwoławczy nie mógł rozpoznać sprawy wygaśnięcia decyzji podziałowej (art. 162 kpa), albowiem Wójt Gminy [...] nie rozpoznał wniosku strony w tym przedmiocie; decyzja zaskarżona odwołaniem rozstrzygała tylko wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego.
Jeżeli przepisy prawa dopuszczają wszczęcie postępowania administracyjnego na żądanie strony, to wniosek o wszczęcie postępowania, aktualizuje kompetencję rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej. W takiej sytuacji wniosek strony czyni sprawę administracyjną przedmiotem postępowania administracyjnego (H. Knysiak-Molczyk "Uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym" Zakamycze 2004, str. 52).
Kontrolowane postępowanie zostało wszczęte na żądanie strony. Organy, zarówno Wójt Gminy [...], jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], zostały związane treścią żądania I. N-P. w tym sensie, że nie mogły rozpoznać innej sprawy niż ta określona w treści żądania; rozpoznając wniosek nie mogły orzekać o żądaniach, które nie wynikają z wyraźnego oświadczenia strony postępowania.
Na dzień złożenia podania (16 listopad 2007) w obrocie prawnym funkcjonowały, zarówno decyzja o zatwierdzeniu podziału nieruchomości (23 styczeń 2007), jak i decyzja ją zmieniająca (13 wrzesień 2007). Wskazane decyzje zostały wydane pod tym samym numerem [...].
W oparciu o treść przedmiotowego podania nie sposób rozstrzygnąć czy zawarty w podaniu wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości z dnia 23 stycznia 2007 roku, czy też odnosi się do decyzji wydanej, na podstawie art. 155 kpa. Argumentacja powołana w uzasadnieniu wniosku nie odnosi się do podstaw wznowienia postępowania, lecz, co wyżej już podkreślano, wyczerpuje przesłanki dla wszczęcia i prowadzenia postępowania w trybie art. 162 kpa
Jeśli na podstawie treści podania I. N-P. nie można było określić, która sprawa ma być przedmiotem postępowania wznowieniowego, to organ administracji publicznej zobowiązany był wezwać Wnoszącą podanie do usunięcia braków podania poprzez sprecyzowanie wniosku – art. 64 §2 w związku z art. 63 §2 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego. Tym bardziej, że precyzyjne ustalenie treści żądania strony mogło mieć wpływ na określenie organu właściwego do rozpoznania sprawy – art. 150 §1 i §2 kpa.
Zaniechanie przeprowadzenia procedury uściślenia treści żądania o wznowienie postępowania doprowadziło do sytuacji, w której przedmiotem oceny w postępowaniu wznowieniowym (art. 149 §1 kpa), na etapie rozpoznania sprawy przed organem pierwszej instancji oraz w postępowaniu odwoławczym, były różne żądania. Porównanie treści uzasadnień wydanych decyzji wskazuje, że Wójt Gminy [...] badał żądanie strony, co do okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania w odniesieniu do decyzji o podziale nieruchomości, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na skutek odwołania od decyzji Wójta, a więc w granicach wyznaczonych tym samym żądaniem strony, uczyniło to w odniesieniu do decyzji zmieniającej decyzję podziałową.
W tych okolicznościach, nie kwestionując trafności oceny Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do tego, że przyczyną uzasadniającą wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją z dnia 13 września 2007 roku jest działanie Wójta Gminy [...] w rozumieniu art. 152 §2 kpa, a także kompetencji organu wyższego stopnia do wznowienia postępowania (art. 149 §1 kpa w związku z art. 150 §2 kpa), wskazać jednak należy, że decyzja wydana na skutek odwołania musi ograniczać się do merytorycznego rozstrzygnięcia jedynie tej sprawy, w której orzekał organ I instancji.
Jeżeli organ odwoławczy ustalił, że postępowanie pierwszoinstancyjne było prowadzone w sprawie innej niż wskazana w treści żądania strony, to powinien zastosować art. 138 §2 kpa, czyli należało uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozpoznanie w postępowaniu odwoławczym innej sprawy niż ta, która była rozstrzygana przez organ pierwszej instancji, narusza zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 kpa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie przyjęło, że wniesienie odwołania od decyzji Wójta Gminy [...] zaktualizowało kompetencję (art. 149 §1 kpa w związku z art. 150 §2 kpa) do wydania rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją zmieniającą decyzję podziałową.
Tryb i formę wznowienia postępowania określa art. 149 §1 kpa. Wznowienie postępowania następuje w formie postanowienia, na które w myśl art. 141 §1 i §2 nie przysługuje zażalenie. Stąd postanowienie o wznowieniu postępowania nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej – a contrario art. 3 §2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej p.p.s.a.).
Z kolei odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji, czyli w trybie określonym wart. 149 §3 kpa. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie (art.127 §1 kpa), a po wyczerpaniu trybu odwoławczego można wnieść skargę do sądu administracyjnego (art. 3 §2 pkt 1 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powołane przepisy uznać należało, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło, ani z urzędu ani na skutek rozpoznania wniosku strony, orzec o wznowieniu postępowania w decyzji kończącej tryb odwoławczy od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 138 §1 i §2 kpa).
W kontrolowanej sprawie błędna forma rozstrzygnięcia o wznowieniu postępowania (decyzja zamiast postanowienia) pociągała za sobą sprzeczne z prawem konsekwencje; przede wszystkim w postaci dopuszczalność zaskarżenia decyzji o wznowieniu postępowania do sądu administracyjnego, w sytuacji, gdy z mocy prawa rozstrzygnięcie w przedmiocie wznowienia postępowania (postanowienie) takiej kontroli nie podlega.
Połączenie w zaskarżonej decyzji dwóch wzajemnie wykluczających się trybów postępowania administracyjnego zrodziło konieczność jej uchylenia (porównaj B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" Warszawa 2006, str.681-682 i powołane tam orzecznictwo w szczególności wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 1982 roku, sygn. akt II SA 238/82).
Uchylić należało również decyzję Wójta Gminy [...]. Zakwalifikowanie żądania I. N-P. jako wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją zatwierdzającą podział nieruchomości, nadanie mu merytorycznego biegu oraz wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania było przedwczesne.
Organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu badać swoją właściwości w sprawie. Treść podania jest zbyt uboga, aby uzasadnić właściwość Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania. Dlatego Wójt powinien wezwać wnoszącą podanie do sprecyzowania wniosku poprzez wskazanie przyczyn wznowienia postępowania. Organ nie wykonał tego obowiązku. Stąd w materiale dowodowym nie ma okoliczności uzasadniających właściwości Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania.
W tej sytuacji wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania nastąpiło z naruszeniem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Z akt sprawy wynika natomiast, że składająca wniosek o wznowienie postępowania nie brała udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 13 września 2007 roku; decyzją, którą na podstawie art. 155 kpa zmieniono decyzję zatwierdzającą podział. Zatem przyjęcie przez Wójta Gminy [...], że wniosek o wznowienie postępowania dotyczy decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, w sposób oczywisty narusza art. 77 kpa, a także art. 9 w związku z art. 63 §2 oraz art. 64 §2 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Sąd w całości podziela stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co do tego, że I. N-P. powinna brać udział na prawach strony w postępowaniu zakończonym decyzją wydaną na podstawie art. 155 kpa. Na skutek podziału nieruchomości należącej do K. i R. G., nieruchomość stanowiąca własność I. N-P. została obciążana służebnością drogi koniecznej na rzecz właścicieli działek wydzielonych z nieruchomości podlegającej podziałowi. Ponadto z decyzji o podziale usunięto treść, która dotyczyła przeznaczenia działki nr [...] na powiększenie nieruchomości stanowiącej własność I. N-P. W tych okolicznościach, wbrew twierdzeniom skargi, sytuacja prawna I. N-P. nakazywała uznać ją za stronę postępowania w rozumieniu art. 28 kpa w związku z art. 92 ust. 1 oraz art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Braku interesu prawnego I. N-P. w sprawie podziału nieruchomości, czy w sprawie zmiany decyzji zatwierdzającej podział, nie dowodzi argumentacja skargi wskazująca, że ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 roku o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. nr 173, poz. 1218) weszła w życie po zakończeniu, zarówno postępowania w sprawie podziału, jak i postępowania prowadzonego w trybie art. 155 kpa.
Zarzut skargi opiera się na błędnym założeniu, że trybu art. 162 §1 i §3 kpa nie można stosować do decyzji wydanych na podstawie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed wskazaną nowelizacją.
Wyjaśnić należy, że cele podziału wymienione w art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym przed zmianą, stanowiły materialnoprawną przesłankę dopuszczalności podziału nieruchomości rolnej. Warunkowały one, zarówno wydanie decyzji o podziale, jak i jej funkcjonowanie w obrocie prawnym. Niezrealizowanie celu podziału stanowi prawidłową podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji. Stąd przepis art. 162 §1 kpa mógł przed nowelizacją i może obecnie znaleźć zastosowanie do decyzji wydanych na podstawie art. 93 ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Stwierdzając, że zaskarżona decyzji oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji w sposób istotny naruszają przepisy postępowania administracyjnego, Sąd, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 §2 powołanej ustawy. W oparciu o treść art. 152 p.p.s.a orzeczono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Rozpoznając ponownie sprawę z wniosku o wznowienie postępowania należy ustalić, w trybie art. 64 §2 kpa w związku z art. 63 §1 kpa oraz art. 145 §1 i art. 145a kpa, której decyzji, zatwierdzającej podział nieruchomości, czy decyzji zmieniającej decyzje podziałową, dotyczy żądnie wznowienia postępowania. Ponadto, z poszanowaniem art. 9 kpa, należy zobowiązać Wnioskodawczynię do wskazania przyczyny wznowienie postępowania. Następnie, jeśli podanie spełni wszystkie wymogi formalne wniosku o wznowienia postępowania, Wójt Gminy [...] zbada czy jest organem właściwy do jego rozpoznania (art. 19 w związku z art. 150 §1 i §2 kpa).
Oceniając zachowanie terminu do złożenie wniosku o wznowienie postępowania organy uwzględnią, iż oświadczenie zawarte w odwołaniu "strona została zaznajomiona z decyzją zmieniająca decyzję o podziale dopiero w dniu 29 stycznia 2008 roku", nie jest wystarczające dla przyjęcia, że przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, nie może być żądanie wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją o zmianie decyzji podziałowej. To, że podanie o wznowienie wpłynęło przed datą wskazaną jako data zapoznania się z decyzją zmieniająca decyzję zatwierdzającą podział, nie przesądza bowiem o tym, że I. N-P. dowiedziała o tej decyzji w rozumieniu art. 148 §2 kpa jeszcze przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania.
Wyjaśnić należy, że bieg miesięcznego terminu na złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczyna się w dniu, w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 §1 i §2 kpa). Z punktu widzenia oceny, od kiedy rozpoczął bieg miesięczny termin do złożenia wniosku, istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu (wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1996r., I SA 570/95, opublikowany w ONSA 1997, nr 2, poz. 100, Lex nr 29226). Informacja o wydanej decyzji nie musi pochodzić wprost od organu wydającego decyzję, lecz także z innych źródeł, byleby wskazywała na treść rozstrzygnięcia w danej sprawie (wyrok NSA z dnia 06 października 2000r.,I SA 855/99, Lex nr 54136).
/-/ M. Ławniczak /-/ T. Geremek /-/W. Długaszewska
D.W.d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło