III SA/Po 327/16
WyrokWSA w Poznaniu2016-12-07
Skład orzekający: Maria Lorych-Olszanowska, Marzenna Kosewska, Walentyna Długaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przewóz dzieci do szkół na podstawie umowy z gminą, zawartej w wyniku przetargu, może być uznany za regularny przewóz specjalny wymagający zezwolenia, a brak takiego zezwolenia uzasadnia nałożenie kar pieniężnych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając, że organy administracyjne naruszyły prawo materialne i procesowe. Po pierwsze, nałożono dwie kary pieniężne za jedno naruszenie stwierdzone podczas jednej kontroli, co jest sprzeczne z art. 92a ust. 2 ustawy o transporcie drogowym. Po drugie, przewóz dzieci do szkół na podstawie umowy z gminą, zawartej w wyniku przetargu, w którym przedsiębiorca nie miał wpływu na treść umowy i nie był zobowiązany do uzyskania zezwolenia, nie powinien być kwalifikowany jako regularny przewóz specjalny wymagający zezwolenia. Dodatkowo, sąd wskazał na konieczność prounijnej wykładni przepisów, zgodnie z którą szczególne usługi regularne, takie jak przewóz uczniów, nie wymagają zezwolenia, jeśli odbywają się na podstawie umowy.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na M. L. kary pieniężne za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia. Przedsiębiorca realizował przewozy dzieci do szkół na podstawie umowy z Gminą Kiszkowo, zawartej w wyniku przetargu. Organy uznały te przewozy za regularne specjalne, podczas gdy skarżący twierdził, że nie mógł spełnić wymogów formalnych do uzyskania zezwolenia ze względu na treść umowy i specyfikację przetargową. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów obu instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego i zasądzono od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego zwrot kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 07 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 07 grudnia 2016 roku przy udziale sprawy ze skarg M. L. na decyzje Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] z dnia [...] lutego 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. uchyla zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2015r. nr [...] i z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] II. zasądza od Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego kwotę [...]- [...] złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych
Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzjami z dnia [...] listopada 2015 r. oraz z dnia [...] grudnia 2015 r., wydanymi na podstawie art. 92a ust. 1, 6 i 7 oraz art. 93 ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.; dalej: "u.t.d.") w związku z załącznikiem nr [...] lp. 2.1 do tej ustawy oraz na podstawie ustaleń zawartych w protokołach kontroli nr.: [...] oraz [...] z dnia [...] września 2015 r. – nałożył na M. L., prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą: Przewóz Osób "Mile" L. M., kary pieniężne w wysokości – odpowiednio – [...] zł oraz [...] zł, za wykonywanie przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym.
W uzasadnieniach powyższych decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2015 r. o godz. 8:30 w miejscowości S. przeprowadzono kontrolę dwóch autobusów marki: Autosan oraz Renault, kierowanych – odpowiednio – przez M. L. oraz J. S., którzy wykonywali krajowy transport drogowy osób. W toku kontroli ustalono, że przewóz polegał na dowozie dzieci do szkół w Kiszkowie, S. i Ł.. Kierowcy realizowali przewozy w dni, kiedy we wskazanych placówkach oświatowych prowadzone są zajęcia dydaktyczne, a pasażerami byli wyłącznie uczniowie wspomnianych szkół. Z zeznań kierowców przesłuchanych w toku kontroli wyniknęło, że przewozy dzieci odbywały się zawsze o tych samych godzinach i z tych samych przystanków, chyba że dyrekcja szkoły zgłosiła, że z jakichś przyczyn nie istniała potrzeba przewozu. Dzieci były zabierane z przystanków autobusowych albo z miejsc wyznaczonych przez gminę. Trasa była zawsze taka sama. M. L. okazał umowę zawartą z Gminą Kiszkowo na dzierżawę wskazanego autobusu marki Autosan, który był używany w celu przewozu dzieci z terenu Gminy K..
Pismami z dnia [...] października 2015 r. oraz [...] października 2015 r. zawiadomiono M. L. o wszczęciu dwóch odrębnych postępowań administracyjnych w sprawach nałożenia kar pieniężnych na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. za naruszenie przepisów tej ustawy.
W pismach procesowych z dnia [...] października 2015 r. strona wniosła o umorzenie postępowania w sprawie, przedkładając organowi: licencję na wykonywanie przewozów, pismo Wójta Gminy K. z dnia [...] października 2015 r., zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej oraz wyjaśnienie Ministra Transportu w zakresie przewozów regularnych specjalnych obejmujących dowozy dzieci do szkół. M. L. wskazał, że w jego ocenie przewóz objęty kontrolą z dnia [...] września 2015 r. nie jest przewozem regularnym specjalnym, gdyż umowa cywilnoprawna zawarta z Gminą Kiszkowo z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...], reguluje przewóz dzieci do szkół, w tym: nie zawiera zamkniętej liczby uczniów, których przywożono do szkół i odwożono ze szkół; godziny przywozów i odwozów są zmienne i dopasowane do specyfiki potrzeb i każdorazowo w miarę potrzeb uzgadniane z dyrektorem szkoły; nie istnieje cennik opłat, który jest wymagany przy przewozach regularnych specjalnych; dzieci wsiadają lub wysiadają w pobliżu zabudowań, miejsca zamieszkania, a nie wyłącznie na przystankach. Przedsiębiorca podkreślił, iż w protokołach kontroli z dnia [...] września 2015 r. stwierdzono jedynie, że: przywóz polegał na dowozie dzieci do szkół w Kiszkowie, w S. i Ł.; pasażerami są uczniowie, z którymi podróżuje opiekunka; kierowca nie posiadał umowy na przewóz. Strona przedłożyła również organowi ww. umowę zawartą z Gminą Kiszkowo dotyczącą dowozów dzieci i młodzieży szkolnej do placówek oświatowych na terenie Gminy K. na okres od [...] września 2015 r. do [...] grudnia 2016 r. wraz z dziennym planem przewozów, stanowiącym załącznik do tej umowy.
Organ pierwszej instancji stwierdził, na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, że wskazane przewozy należało zakwalifikować jako regularne przewozy specjalne osób. Strona nie posiadała zezwolenia na tego rodzaju przewozy na wspomnianych trasach. Zdaniem organu, przedstawione przez stronę dokumenty oraz złożone przez kierowców zeznania wskazują na regularność wykonywanych przewozów. Sytuacje, w których trasa i godziny, incydentalnie zmieniane ze względu na okoliczności związane z działalnością placówek oświatowych, nie są podstawą do zaklasyfikowania przewozów jako okazjonalnych.
W związku z powyższym organ administracyjny we wskazanych decyzjach wymierzył stronie dwie kary pieniężne w kwotach – odpowiednio – [...] zł i [...] zł.
Po rozpatrzeniu odwołania, Inspektor Transportu Drogowego decyzjami z dnia [...] lutego 2016 r. oraz z dnia [...] lutego 2016 r., wydanymi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."), art. 4 pkt. 7, 9 i 22, art. 5 ust.1, art. 18 ust. 1, art. 20 ust. 1a, art. 22 ust. 1 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz lp. 2.1 załącznika nr [...] do u.t.d., utrzymał decyzje pierwszoinstancyjne w mocy.
W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy wskazał, że w badanych przypadkach skarżący powinien posiadać zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych w krajowym transporcie drogowym – zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 1 u.t.d. W obu sprawach, zgodnie z postanowieniami umowy zawartej z gminą Kiszkowo w dniu [...] sierpnia 2015 r., skarżący zobowiązał się do wykonywania usług przewozu uczniów na określonych trasach i w określonych godzinach wynikających z harmonogramu przewozów stanowiącego załącznik nr [...] do umowy. Z treści zeznań kierowców pojazdów wyniknęło, że przewozy odbywały się niezmiennie, stale, w tych samych godzinach i na tych samych trasach, z wyjątkiem nadzwyczajnych okoliczności, np. odwołania zajęć szkolnych. Według organu drugiej instancji, wykonywanie przewozów na stałych trasach i w stałych godzinach oznacza, że przewozy wykonywane przez stronę mają charakter regularny. Fakt, iż czasami może dojść do zmiany godzin przejazdu nie oznacza, że przewozy tracą charakter regularności. Jest to dopuszczalne, gdy nie jest to zależne od strony. Nadto w określonych sytuacjach nic nie stoi na przeszkodzie, aby wykonywać przewozy okazjonalne obok przewozów regularnych specjalnych. W ocenie organu odwoławczego, nie jest również uzasadniony argument, iż skarżący nie miał wpływu na kształt zawartej umowy.
W skargach na ww. decyzje Inspektor Transportu Drogowego M. L. wniósł o ich uchylenie, zarzucając im naruszenie przepisów prawa materialnego wskutek błędnej wykładni przepisów art. 4 pkt. 7 i 9 u.t.d., poprzez uznanie, że przewóz drogowy wykonywany w dniu [...] września 2015 r. spełniał warunki regularnego specjalnego przewozu osób.
W uzasadnieniu skarg skarżący wskazał, iż rozstrzygnięcie organu dotknięte jest wadą wynikającą z błędnej interpretacji art. 4 pkt. 7 i 9 u.t.d. Jego zdaniem, organ nie wziął pod uwagę wielu istotnych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla ustalenia praw i obowiązków podmiotu realizującego przewóz. Przede wszystkim przedsiębiorca nie mógł spełnić wymagań formalnych dla uzyskania zezwolenia, wymienionych w art. 22 u.t.d., gdyż w załączniku do umowy Gmina określiła jedynie godziny odjazdu z miejscowości początkowych, zastrzegając sobie wyłączne prawo zmiany godzin odjazdu. W załączniku do umowy nie określono również przystanków, na których będą zabierani i wysadzani pasażerowie. W przedmiotowej sprawie przewoźnik nie byłby w stanie – z przyczyn od siebie niezależnych – dołączyć do wniosku o wydanie zezwolenia większości wymaganych dokumentów.
Według skarżącego, na szczególną uwagę zasługuje to, że przewoźnik został wyłoniony w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzonego w trybie przetargu. Przewoźnik nie miał wpływu na kształt zawartej umowy. Składając ofertę oferent jest zobowiązany do spełnienia wszystkich kryteriów określonych przez zamawiającego w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Jednym z tych warunków jest akceptacja treści umowy, która stanowi załącznik do specyfikacji. Pod uwagę są brane tylko te oferty, które spełniają warunki określone przez oferenta. Tym samym niemożliwa byłaby równoczesna realizacja warunków wynikających z umowy oraz tych, które byłyby konieczne dla uzyskania zezwolenia.
W odpowiedzi na skargi Inspektor Transportu Drogowego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W trakcie rozprawy w dniu [...] grudnia 2016 r. Sąd postanowił o połączeniu spraw o sygnaturach III SA/Po [...] i III SA/Po [...] w celu ich łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżący wyjaśnił, że w specyfikacji przetargowej określającej warunki zamówienia nie był wymieniony obowiązek posiadania zezwolenia na przewóz regularny specjalny, wystawionego przez wójta, a jedynie wymóg posiadania licencji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Organy administracyjne naruszyły prawo materialne i procesowe w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonych decyzji o nałożeniu na M. L. wskazanych kar pieniężnych stanowił art. 92a ust. 1 ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414; dalej: "u.t.d."), zgodnie z którym podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty [...]złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr [...] do ustawy o transporcie drogowym.
Ustawodawca w załączniku nr [...] w poz. 2.1 przewidział karę [...] zł za naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu regularnego bez wymaganego zezwolenia, bez wymaganego zaświadczenia na wykonywanie publicznego transportu zbiorowego albo potwierdzenia zgłoszenia przewozu w publicznym transporcie zbiorowym.
Przedmiotem skarg w niniejszej sprawie są dwie decyzje administracyjne Inspektor Transportu Drogowego, które zostały wydane w wyniku i w oparciu o jedną kontrolę drogową. Powyższe ustalono podczas kontroli drogowej pojazdów w dniu [...] września 2015 r. w miejscowości S.. Przeprowadzona kontrola drogowa została udokumentowana dwoma protokołami kontroli. Zaskarżonymi decyzjami nałożono dwie kary pieniężne na jednego przedsiębiorcę za ten sam czyn – określony w powołanym załączniku nr [...] do u.t.d. lp. 2.1 – w łącznej wysokości [...] złotych.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organy administracyjne naruszyły przepis art. 92a ust. 2 u.t.d. wymierzając skarżącemu – w rezultacie przeprowadzonej kontroli – dwie kary w łącznej wysokości przekraczającej [...] zł. Wskazany przepis u.t.d. należy odczytywać w ten sposób, że sformułowanie "podczas jednej kontroli" odnosi się do maksymalnej wysokości kary, na którą składają się kary jednostkowe za poszczególne naruszenia stwierdzone protokołem (protokołami) kontroli. W rezultacie w trakcie jednej kontroli nakładana jest jedna (łączna) kara administracyjna. Niezależnie od stwierdzonej liczby naruszonych przepisów, kara ta powinna być wymierzona w postępowaniu w jednej sprawie administracyjnej, załatwianej jedną decyzją administracyjną. Jak wskazano powyżej, łączna kara nie może przekroczyć [...] złotych.
Niezależnie od powyższego Sąd stwierdził naruszenie przepisu art. 4 pkt 9 w zw. z pkt. 7 oraz art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d., w myśl których wykonywanie przewozów regularnych specjalnych – rozumianych jako niepubliczny przewóz regularny określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób – wymaga zezwolenia wydanego w krajowym transporcie drogowym przez wójta, na wykonywanie przewozów na liniach komunikacyjnych na obszarze gminy. Zgodnie z art. 4 pkt 7 ustawy o transporcie drogowym, przewóz regularny to publiczny przewóz osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami, na zasadach określonych w ustawie o transporcie drogowym i w ustawie z dnia [...] listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (Dz. U. z 2000 r. Nr 50, poz. 601, ze zm.). Ostatnia z wymienionych ustaw wskazuje w art. 2 ust. 2, że przewoźnik wykonujący regularne przewozy osób jest obowiązany w szczególności podać do publicznej wiadomości rozkład jazdy środków transportowych przez zamieszczenie informacji na wszystkich dworcach i przystankach wymienionych w rozkładzie jazdy. Zatem, aby określony rodzaj przewozu uznać za regularny, muszą być spełnione następujące warunki: ustalenie rozkładu jazdy określającego godziny wykonywania przewozu, podanie tego rozkładu do publicznej wiadomości, określenie przystanków, na których zgodnie z rozkładem odbywa się wsiadanie i wysiadanie pasażerów oraz ustalenie cennika opłat podanego do publicznej wiadomości, wykonywanie transportu zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu. Analiza powołanych przepisów pozwala określić przewóz regularny specjalny jako przewóz niepubliczny dotyczący określonej grupy osób z wyłączeniem innych osób, posiadający cechy przewozu regularnego określone w art. 4 pkt 7 u.t.d. (zob. wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] sierpnia 2007 r., I OSK [...], wyrok NSA z dnia [...] maja 2008 r., sygn. akt II GSK [...] – publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W rozpoznawanej sprawie organ przyjął, że wykonywany przez przedsiębiorcę przewóz – realizowany dwoma pojazdami – był przewozem regularnym specjalnym, co wymaga zezwolenia, a brak tego zezwolenia uzasadnia nałożenie wspomnianych kar pieniężnych zgodnie z dyspozycją zawartą w art. 92a ust. 1 u.t.d. Ustaleń takich organ dokonał w oparciu o: wskazane protokoły kontroli; umowę zawartą przez stronę z Gminą Kiszkowo w dniu [...] sierpnia 2015 r., nr [...], regulującą przewóz dzieci do szkół i zawierającą godziny przywozu i przedział godzinowy odwozu uczniów; a także protokoły przesłuchania kierowców pojazdów, którzy oświadczyli, iż przewozy określonej grupy dzieci wykonują codziennie na trasach wskazanych w umowie.
W ocenie Sądu, w rozpoznawanym przypadku nie istniały podstawy do uznania, że wykonywany przez przedsiębiorcę przewóz był przewozem regularnym specjalnym, w rozumieniu art. 4 pkt 9 u.t.d., a co za tym idzie – skarżący powinien był posiadać zezwolenie, o którym mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. Organ nie uwzględnił argumentacji skarżącego, wywiedzionej zarówno w pismach w toku postępowań administracyjnych z dnia [...] października 2015 r., jak i w skargach sądowoadministracyjnych. W treści tych ostatnich wskazał on, iż organ nie wziął pod uwagę wielu istotnych okoliczności mających zasadnicze znaczenie dla ustalenia praw i obowiązków podmiotu realizującego przewóz. Przede wszystkim przedsiębiorca nie mógł spełnić wymagań formalnych niezbędnych dla uzyskania zezwolenia, wymienionych w art. 22 u.t.d., gdyż w załączniku do umowy Gmina K. określiła jedynie godziny odjazdu z miejscowości początkowych, zastrzegając sobie wyłączne prawo zmiany godzin odjazdu. W załączniku do umowy nie określono również przystanków, na których będą zabierani i wysadzani pasażerowie. Zgodnie zaś z art. 22 u.t.d., do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się: proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy; schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami; potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich właścicielami lub zarządzającymi; zobowiązanie do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych na przystankach; cennik; wykaz pojazdów, z określeniem ich liczby oraz liczby miejsc, którymi wnioskodawca zamierza wykonywać przewozy.
W perspektywie powyższych wymogów formalnych warunkujących uzyskanie przedmiotowego zezwolenia, należy podzielić stanowisko skarżącego, że w niniejszej sprawie przedsiębiorca nie byłby w stanie załączyć do wniosku o wydanie tego zezwolenia – z przyczyn od siebie niezależnych – większości wymaganej dokumentacji.
Istotne znaczenie posiada przy tym okoliczność, że przewoźnik został wyłoniony w wyniku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego przeprowadzonego w trybie przetargu. Należy stwierdzić, że w badanej sprawie skarżący nie miał wpływu na kształt zawartej umowy. Składając ofertę przedsiębiorca był zobowiązany do spełnienia wszystkich kryteriów określonych przez Gminę Kiszkowo w specyfikacji istotnych warunków zamówienia. Jednym z tych warunków była akceptacja treści umowy, która stanowiła załącznik do specyfikacji. Pod uwagę były brane tylko te oferty, które spełniają warunki określone przez oferenta. Tym samym rację miał skarżący, wskazując, iż niemożliwa byłaby równoczesna realizacja warunków wynikających z umowy oraz tych, które byłyby konieczne dla uzyskania zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych specjalnych. Ponadto w toku postępowania przetargowego Gmina K. nie formułowała wymogu uzyskania przez oferenta wskazanego zezwolenia.
W ocenie Sądu działanie organu w niniejszej sprawie naruszało przepis art. 8 k.p.a., w myśl którego organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględniania w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu jednostki (zob. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2006 r., II GSK [...], publ.: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W badanym przypadku organy nie uwzględniły okoliczności korzystnych dla strony, które były podnoszone przez nią w toku postępowania administracyjnego. O naruszeniu wspomnianej zasady świadczyło również wskazane powyżej orzeczenie przez organ dwóch odrębnych kar za jedno, to samo zachowanie, rodzące – zdaniem organu – odpowiedzialność administracyjną skarżącego.
Należy wskazać, że zasada ochrony zaufania (określana również zasadą ochrony uzasadnionych oczekiwań) stanowi element porządku prawnego Unii Europejskiej (zob. wyrok ETS z dnia [...] marca 1997 r. w sprawie [...] Land Rheinland Pfalz v. Alcan Deutschland GmbH, Zb. Orz. 1997, s. 1591). Zasada ta powinna być brana pod uwagę w procesie interpretacji i stosowania prawa.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy należy zwrócić uwagę, że synonimem pojęcia przewozów regularnych specjalnych jest pojęcie szczególnych usług regularnych, którym posługują się przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr [...] z dnia [...] października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr [...] (Dz. Urz. UE L z 2009 r. nr [...], poz. 88 z późn. zm.). Zgodnie definicją zawartą w art. 2 pkt 3 tego aktu, szczególne usługi regularne oznaczają usługi regularne bez względu na to, przez kogo są organizowane, które polegają na przewozie określonych kategorii pasażerów z wyłączeniem innych pasażerów. Rozporządzenie nr [...] wyraźnie zalicza przewóz pracowników na trasie między miejscem pracy a miejscem zamieszkania oraz przewóz uczniów i studentów do i z instytucji edukacyjnej do szczególnych usług regularnych. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 5 ust. 2 rozporządzenia [...], świadczenie szczególnych usług regularnych nie wymaga zezwolenia, jeżeli odbywa się na podstawie umowy pomiędzy organizatorem i przewoźnikiem.
Brzmienie wskazanej regulacji rzutuje na konieczność prounijnej wykładni przepisów art. 4 pkt 9 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.t.d. – i w konsekwencji przyjęcie, że niepubliczny, regularny przewóz uczniów i studentów do i z instytucji edukacyjnej nie wymaga uzyskania przez przedsiębiorcę zezwolenia. Za taką wykładnią wskazanych przepisów przemawia również to, że art. 4 pkt 7 u.t.d., normujący obecnie instytucję przewozu regularnego, zostanie z dniem [...] stycznia 2017 r. zmieniony przez art. 73 pkt 1 lit. a ustawy z dnia [...] grudnia 2010 r. (Dz.U. z 2011 r. Nr 5, poz. 13) poprzez uchylenie definicji dotyczącą regularnego przewozu osób, wprowadzając w jej miejsce definicję międzynarodowego przewozu regularnego. Będzie to miało związek z dostosowywaniem przepisów prawa polskiego do ramowych regulacji prawa Unii Europejskiej dla wykonywania usług w transporcie publicznym w Polsce. Wskazana zmiana zostanie wprowadzona w związku z uszczegółowieniem regulacji zawartych w rozporządzeniu (WE) nr [...] Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia [...] października 2007 r. dotyczące usług publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasażerskiego oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr [...] i (EWG) nr [...] (Dz.Urz. UE L z 2007 r. Nr [...], poz. 1).
Prowadząc ponownie postępowanie w niniejszej sprawie organy administracyjne ponownie rozpatrzą cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i wydadzą decyzje, mając na uwadze ocenę prawną i wytyczne zaprezentowane przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 oraz art. 200 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), Sąd uchylił zaskarżone decyzje oraz poprzedzające je decyzje Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło