III SA/Po 330/05

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) As. sąd. Szymon Widłak Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi A.D . PH "A" w P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2005 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie dotyczącej określenia kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej A.D. kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska WSA/wyr.1 - sentencja wyroku Decyzją z dnia [...] lipca 2004 roku nr [...],[...] Naczelnik Urzędu Celnego w P. uznał za nieprawidłowe zgłoszenie celne SAD [...] z dnia [...] grudnia 2002 roku i ustalił wartość celną sprowadzonego przez PH "A" A.D. w P. towaru, na podstawie art. 29 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego, w wysokości 108.406,- zł. Ponadto ustalił dług celny w kwocie 9.756,50 zł. oraz kwotę podatków należnych z tytułu importu towaru a także powiadomił o zarejestrowaniu kwoty długu celnego i wysokości należności podatkowych oraz wezwał do uiszczenia należności celnych i podatkowych w kwocie 25.995,90 zł. Powyższa decyzja zaadresowana - "A" A.D. ul. Z. [...]/[...],P., została w dniu [...] lipca 2004 roku zwrócona przez Urząd Pocztowy nr [...] w P. do Urzędu Celnego po jednorazowym awizowaniu jej w dniu [...] lipca 2004 roku. W dniu [...] września 2004 roku J.D. odebrał przedmiotową decyzję w siedzibie Urzędu Celnego w P. Dnia [...] września 2004 roku A.D. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podnosząc, że uchybienie terminowi do wniesienia odwołania nastąpiło w sposób przez nią niezawiniony. W uzasadnieniu wniosku A.D. podała, iż do momentu otrzymania w dniu [...] września 2004 roku upomnienia z dnia [...] września 2004 roku, nie była świadoma istnienia przedmiotowej decyzji oraz wskazała na zaniedbanie po stronie placówki pocztowej w P. W dniu [...] lipca 2004 roku złożyła bowiem w Urzędzie Pocztowym nr [...] w P. przy ul. [...]r. wniosek o przekierowywanie przesyłek z P. ul. Z. [...]/[...] na adres P. ul. G. [...], a wysłana przez organ celny decyzja nie została przekierowania do placówki pocztowej w P. Do powyższego wniosku załączono m.in.: odwołanie, kserokopię koperty, kserokopię wniosku o "Dosyłanie przesyłek". Postanowieniem z dnia [...] marca 2005 roku Dyrektor Izby Celnej nr [...], na podstawie art. 216 oraz art. 163 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeks celny, art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 roku - Przepisy wyprowadzające ustawę - Prawo celne ( Dz. U., nr 68 poz. 623) oraz art. 11 c ust. 4 Ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. nr 11 poz. 50 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku A.D. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...],[...] z dnia [...] lipca 2004 roku. W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej koncentrując się w szczególności na obowiązku wnioskodawcy polegającym na uprawdopodobnieniu, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Dyrektor Izby Celnej wyjaśnił dalej, iż uważa że strona, podając jako powód braku swojej winy w uchybieniu terminu niedopełnienie przez Urząd Pocztowy nr [...] w P. zapisów umowy z dnia [...] lipca 2004 roku o dosyłaniu przesyłek, nie uargumentowało w sposób przekonujący swego stanowiska. Wskazał, że zgodnie z § 36 zarządzenia nr 97 Dyrektora Poczty Polskiej z dnia 5 listopada 1996 roku w sprawie regulaminu korzystania z usług pocztowych o charakterze powszechnym w zw. z § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 stycznia 2004 roku w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych ( Dz. U nr 5 poz. 34 ) ustalenia dosyłania przesyłek nie mogą obejmować przesyłek nadawanych na warunkach specjalnych ( w postępowaniu cywilnym, karnym, podatkowym czy administracyjnym), które zależnie od trybu postępowania będą z urzędu awizowane lub, zwracane do nadawcy z odpowiednią adnotacją w myśl obowiązujących przepisów ). Jednocześnie organ II instancji stwierdził, że strona naruszyła przepis zawarty w art. 146 § 1 Ordynacji podatkowej nie informując Naczelnika Urzędu Celnego w P., który nie miał wiadomości o istnieniu Porozumienia, o czasowej zmianie adresu. Organ dysponował tylko informacją z dnia [...] czerwca 2004 roku o zmianie siedziby firmy PH "A" A.D. z ul. S. [...]/[...],L. na ul. Z. [...]/[...], P. i właśnie na ten adres została przesłana zaskarżona decyzja. Zgodnie zaś z art. 146 § 2 Ordynacji podatkowej w razie zaniedbania obowiązku dotyczącego poinformowania organu celnego o zmianie adresu pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem, a organ celny pozostawia pismo w aktach sprawy. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A.D. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Celnej odmawiającym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania wskazując na jego, jej zdaniem, restrykcyjny charakter wynikający z pozamerytorycznych uwarunkowań. Skarżąca uważa, iż podpisując w dniu [...] lipca 2004 roku z Pocztą Polską umowę - wniosek o dosyłaniu korespondencji przez okres 3 miesięcy na adres w P. dochowała należytej staranności. Przypuszcza też, że w przedmiotowym przypadku zawinił czynnik ludzki tzn. pracownik placówki pocztowej nie dokonał przekierowania przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2004 roku. A.D. postawiła też zarzut braku dwukrotnego awizowania korespondencji przez placówkę pocztową, podkreślając że powyższa przesyłka była awizowana tylko jednokrotnie w dniu [...] lipca 2004 roku, co stanowi poważne uchybienie po stronie placówki pocztowej i miało bezpośredni wpływ na fakt nieodebrania tej korespondencji. Skarżąca podkreśliła, że nie może ponosić ujemnych skutków niedopełnienia obowiązków przez pracownika Poczty Polskiej. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ odwoławczy nie odniósł się do zarzutu dotyczącego braku dwukrotnego awizowania przesyłki zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2004 roku. Na rozprawie w dniu 1[...] września 2006 roku pełnomocnik Dyrektora Izby Celnej wyjaśnił, że nie dysponuje dowodem potwierdzającym dwukrotne awizowanie przedmiotowej przesyłki, jednak z faktu, iż przebywała ona w Urzędzie Pocztowym ponad 14 dni można wnioskować, że to powtórne awizo miało miejsce. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 Ustawy z dnia 15 lipca 2002 roku - Prawo ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. W myśl art. 134 § 1 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Badając legalność zaskarżonego postanowienia w zakresie wyżej przedstawionym Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie argumenty w niej podniesione okazały się słuszne. Bezspornym jest, że w dniu [...] lipca 2004 roku A.D. złożyła w Urzędzie Pocztowym przy ul. [...] nr [...] w P. pisemne żądanie dosyłania wszystkich przesyłek na adres ul. G. [...],P. - w terminie od dnia [...]lipca 2004 roku przez okres 3 miesięcy do [...] września 2004 roku. Jak jednak trafnie zauważył organ celny na druku formularza zawierającego zgłoszenie tego żądania podpisanego przez skarżącą, znajduje się uwaga, z której wynika, że nie mogą być dosyłane przesyłki nadawane na warunkach specjalnych ( w postępowaniu cywilnym, karnym, podatkowym oraz administracyjnym), które zależnie od trybu postępowania będą z urzędu awizowane lub zwracane do nadawcy z odpowiednią adnotacją zgodnie z obowiązującymi przepisami. W tej sytuacji prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami przesyłka zawierająca decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2004 roku, zaadresowana na podany organowi adres: "A" A.D. ul. Z. [...]/[...] P. nie została "przekierowana" - dosłana na adres: ul. G. [...],P. Tak wiec wbrew twierdzeniom skarżącej nie można w tym zakresie mówić o winie pracownika placówki pocztowej. Urząd Pocztowy nr [...] przy ul. [...] nr [...] zwrócił do Urzędu Celnego w P. ( data wpływu - [...] lipiec 2004 roku) powyższą korespondencję awizowaną w dniu [...] lipca 2004 roku. Dyrektor Izby Celnej odmawiając A.D. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania stanął na stanowisku, że strona podając jako powód braku swej winy w uchybieniu terminu - niedopełnienie przez Urząd Pocztowy nr [...] w P. zapisów umowy z dnia [...] lipca 2004 roku nie uargumentowała w sposób przekonujący swego stanowiska. Organ powołał się wcześniej na treść art. 162 Ordynacji podatkowej wskazującego przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. Należy jednak w tym miejscu zauważyć, że rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania winno być poprzedzone wnikliwymi ustaleniami, a ich wynik powinien się znaleźć na uzasadnieniu rozstrzygnięcia na okoliczność, czy przesyłka Naczelnika Urzędu Celnego zawierająca decyzję z dnia [...] lipca 2004 roku o numerze wyżej wskazanym została doręczona A.D., zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej. Jedynie bowiem doręczenie zgodne z przepisami tej ustawy mogło wywołać skutki prawne przewidziane przez obowiązujące przepisy. Art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym w dacie doręczania powyższej decyzji i wydawania zaskarżonego postanowienia, stanowi że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub 149 poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę. W myśl zaś § 1a cytowanego przepisu adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma na miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni. Przyjęcie przez ustawodawcę podatkowego 14-dniowego okresu przechowywania i dwukrotnego awizowania przesyłki jest następstwem wzięcia pod uwagę argumentacji Trybunału Konstytucyjnego zawartej w wyroku z dn. 17 września 2002 roku (sygn. akt SK 35/01-OTK-A/2002, nr 5, poz. 60). Wobec powyższego, skoro organy celne nie dysponują dowodem potwierdzającym dwukrotne awizowanie omawianej przesyłki, nieuzasadnionym jest wniosek, że samo przechowywanie przesyłki w Urzędzie Pocztowym przez ponad 14 dni świadczy o tym, że faktycznie miało miejsce powtórne jej awizowanie, a więc doszło do prawidłowego - skutecznego doręczenia decyzji. Koniecznym było bowiem jednoznaczne ustalenie, czy rzeczywiście sporna przesyłka była awizowana powtórnie, a adresata zawiadomiono o miejscu jej przechowywania, a jeśli tak to kiedy i dlaczego na kopercie brak odpowiedniej pieczątki z adnotacją i brak daty. Jeżeli natomiast przesyłka była tylko raz awizowana, tak jak podnosi to skarżąca i wynika z pieczęci i adnotacji na kopercie, to bezwzględnym obowiązkiem organu celnego było prawidłowe doręczenie decyzji pod adresem P. ul. Z. [...]/[...]. Jednym z powodów uniemożliwiających uznanie za doręczoną w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej, przesyłki jest sytuacja, w której nie wynika, czy zawiadomienie o przesyłce dwukrotnie umieszczono w jednym z miejsc wymienionych w art. 150 § 2 (patrz Ordynacja podatkowa, komentarz Stefan Babiarz, Bogusław Dauter i ..., Wydawnictwo Prawnicze Lexis NEXIS Sp. z o.o., Warszawa 2004, str. 470) Wobec powyższego do czasu wyjaśnienia tej kwestii Dyrektor Izby Celnej nie miał podstaw do wydania postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z takim uzasadnieniem, jakie zawiera zaskarżone rozstrzygnięcie. Brak prawidłowego doręczenia nie może bowiem wywoływać ujemnych skutków w zakresie biegu terminów, jakie wiążą się dla strony z doręczeniem decyzji. O ile natomiast w sprawie nie uchybiono terminowi do dokonania czynności procesowej to złożony wniosek o przywrócenie terminu nie powoduje wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, a wniosek taki podlega ocenie w postępowaniu odwoławczym (por. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2002 roku, sygn. akt I SA/6d848/01 OPP 2003/4/58). Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ celny winien mieć na względzie powyższe uwagi, aby w szczególności nie naruszyć przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/ Sz. Widłak /-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska