III SA/Po 330/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-07-10
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Tadeusz M. Geremek, Maria Kwiecińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzje organów weterynaryjnych nakazujące usunięcie mieszanki paszowej i przeprowadzenie mycia pomieszczeń, wydane na podstawie badań laboratoryjnych, są prawidłowe, jeśli sposób pobrania próbek i przeprowadzenia badań budzi wątpliwości co do ich reprezentatywności i zgodności z przepisami prawa, a strona nie miała zapewnionego czynnego udziału w postępowaniu?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 10 § 1 kpa (brak zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu) oraz art. 7, 8, 77 § 1 i 107 § 1 i 3 kpa (niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, niewłaściwe uzasadnienie decyzji). Brak dowodów na prawidłowe pobranie próbek i ich reprezentatywność, a także wątpliwości co do uprawnień laboratorium badającego próbki w pierwszej instancji, podważyły prawidłowość ustaleń faktycznych i legalność wydanych decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazujących usunięcie mieszanki paszowej z fermy oraz przeprowadzenie mycia pomieszczeń, wydanych przez Powiatowego i Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii. Podstawą decyzji były badania laboratoryjne próbek pasz, które wykazały obecność niedozwolonych białek zwierzęcych. Skarżąca kwestionowała prawidłowość pobrania próbek, ich reprezentatywność, uprawnienia laboratorium badającego próbki w pierwszej instancji oraz brak zapewnienia jej czynnego udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w N.T. Zasądzono od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej zwrot kosztów sądowych. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska Protokolant : st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi K.R.– Ferma "A" na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia [...] 2007r. Nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu nadzoru weterynaryjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w N.T. z dnia [...] roku znak sprawy [...] , II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii na rzecz skarżącej kwotę [...],-([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T.M. Geremek
Decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w N.T.– działając na podstawie art. 5 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach ( Dz. U. Nr 144, poz. 1045 ) oraz art. 54 rozporządzenia ( WE ) Parlamentu Europejskiego i Rady nr 882/2004 w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi ochrony zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt ( Dz. Urz. WE L 165 z 30 kwietnia 2004r., str. 0001-0141; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 45, str. 200 ) – nakazał :
- usunięcie z Fermy "A" przy ul. [...] we L. pozostałej części mieszanki paszowej DKM-2 produkcji własnej z okresu 1 [...] września 2006 r. oraz zakwestionowanego w trakcie kontroli w dniu [...] września 2006r. materiału paszowego ( maczki ziemniaczanej ) zgromadzonego w magazynie fermy w ilości 2650 kg – 107 worków po 25 kg
- przeprowadzenie w powyższym obiekcie mycia wszystkich pomieszczeń i sprzętu wykorzystywanych do wytwarzania i zadawania pasz, w tym karmideł w których znajdowała się pasza w której stwierdzono obecność niedozwolonych białek zwierzęcych.
Organ określił ponadto możliwe sposoby postępowania w następstwie wykonania nakazu usunięcia powyższych mieszanek paszowych – zastosowanie w żywieniu mięsożernych zwierząt futerkowych, użycie w nawozach organicznych lub polepszaczach gleby bądź też zniszczenie.
Zakazał ponadto wytwarzania i stosowania w żywieniu drobiu mieszanek paszowych i materiałów paszowych zawierających przetworzone białko zwierzęce z wyjątkiem – białek mleka, jaj i produktów jajecznych, żelatyny pochodzącej od zwierząt innych niż przeżuwacze, mączek rybnych, fosforanów dwuwapniowych i fosforanów trójwapniowych oraz produktów z krwi pochodzących od zwierząt innych niż przeżuwacze.
Na podstawie art. 108 kpa orzeczeniu temu nadano rygor natychmiastowej wykonalności.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż na skutek badania pobranej w dniu 19 września 2006 r. próbki "Mieszanki pełnoporcjowej DKM-2" ( produkcji własnej ), dokonanego w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w P stwierdzono obecność zabronionego białka pochodzenia zwierzęcego, tzn. liczne elementy kostne i włosy charakterystyczne dla zwierząt lądowych. Po przeprowadzeniu kolejnej kontroli w dniu [...] września 2006 r. ponownie pobrano próbkę "Mieszanki pełnoporcjowej DKM-2" oraz próbkę materiału paszowego – mączki zwierzęcej. Badania laboratoryjne wykazały w obu próbkach obecność zabronionego białka pochodzenia zwierzęcego, tzn. liczne elementy kostne, włosy i pióra charakterystyczne dla zwierząt lądowych.
Ponieważ zgodnie z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady ( WE ) nr 999/2001 z dnia 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych przenośnych gąbczastych encefalopatii ( Dz. U. WE L nr 147 z 31 maja 2001, str. 1 ze zm.; Dz. U. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 32, str. 289 ) stosowanie w żywieniu drobiu przetworzonych białek zwierzęcych ( za wyjątkiem – białek mleka, jaj i produktów jajecznych, żelatyny pochodzącej od zwierząt innych niż przeżuwacze, mączek rybnych, fosforanów dwuwapniowych i fosforanów trójwapniowych oraz produktów z krwi pochodzących od zwierząt innych niż przeżuwacze ) jest zabronione organ I instancji zobowiązany był orzec jak w sentencji.
W odwołaniu wniesionym przez A.R.– męża K.R., współwłaścicielki przedmiotowej Fermy "A" we L., wniesiono o "wydłużenie terminu postępowania wyjaśniającego w przedmiotowej sprawie", niezbędnego do skierowania wtórników prób pasz pozostawionych podczas kontroli na fermie do badań, które miano przeprowadzić w innym laboratorium. Odwołujący poprosił organ o podanie minimum 2 adresów niezależnych laboratoriów w kraju i 2 adresów placówek zagranicznych ( z terenu Unii Europejskiej ), które byłyby uprawnione do przeprowadzenia badań specjalistycznych.
Wojewódzki Lekarz Weterynarii decyzją z dnia [...] r. nr [...] . na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż w ramach przeprowadzonego przez niego uzupełniającego postępowania dowodowego skierował pobrane próbki pasz do Laboratorium Zakładu Higieny Środków Żywienia Zwierząt Państwowego Instytutu Weterynaryjnego – Państwowego Instytutu Badawczego w P. jako jedynego w kraju laboratorium właściwego do prowadzenia badań produktów pochodzenia zwierzęcego oraz środków żywienia zwierząt. Ponieważ wynik badań potwierdził obecność składników przetworzonego białka zwierzęcego ( fragmenty kości zwierząt lądowych, piór i włosów ) organ I instancji podjął prawidłową decyzję.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K.R. wniosła o uchylenie decyzji obu instancji ze względu na dokonanie błędnych ustaleń odnośnie stanu faktycznego ( dotyczących istnienia w badanych paszach substancji niedozwolonych ) oraz naruszenia "przepisów proceduralnych" poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 1 Pierwszej Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 1 marca 1976 r. ( 76/371/EWG ) ustanawiającej wspólnotowe metody pobierania i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz oraz niedopełnienie obowiązków spoczywających na organach administracji na mocy art. 7, 10 §1, 63 §1, 67 § 2 pkt. 2, 75 § 1 i § 2, 78 § 1 kpa.
Zdaniem skarżącej w trakcie badań pomylono łupki kostne z bardzo do nich podobnym grypsem wapiennym powszechnie używanym w żywieniu drobiu. Przed wydaniem decyzji w I instancji strona wnosiła o możliwość wypowiedzenia się odnośnie zebranych materiałów dowodowych, jednakże organ zignorował to żądanie. Organ odwoławczy nie odniósł się natomiast do argumentów strony podniesionych w odwołaniu. Podniesiono ponadto zarzut pobrania próbek pasz niezgodnie z zasadami wspólnotowymi – w szczególności zastosowano metody nieprzewidziane w Załączniku do Pierwszej Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 1 marca 1976 r. ( 76/371/EWG ) ustanawiającej wspólnotowe metody pobierania i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz, naruszając regulacje dotyczące przygotowywania próbek końcowych oraz wymaganych parametrów ilościowych. Z tego względu próbki przekazane do badania w toku I instancji miały nie być reprezentatywne, a badania przeprowadzone w ramach II instancji nie dotyczyły próbek ( wtórników ), których nie mógł posiadać Wojewódzki Lekarz Weterynarii. Odmówił on skorzystania z próbek będących w posiadaniu strony.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji. Podniósł ponadto, iż strona nie kwestionowała w odwołaniu samego sposobu pobrania próbek, a jedynie wyniki badań laboratoryjnych. Nie zgłaszała ona żadnych uwag czy dodatkowych wniosków do protokołów sporządzanych w trakcie postępowania administracyjnego i mogła wypowiadać się w kwestii prowadzonego postępowania dowodowego, czego nie uczyniła.
W piśmie strony z 27 kwietnia 2007 r. stwierdzono, iż organ pobrał – niezgodnie z prawem – dwie próbki końcowe zamiast wymaganych trzech. Jedną z nich dysponowała skarżąca i pomimo jej sugestii nie została ona wykorzystana do badań, w trakcie których sprawdzano wielokrotnie tylko jedną próbkę.
W odpowiedzi na powyższe pismo pełnomocnik organu odwoławczego w piśmie z dnia 5 lipca 2007r. podniósł m. in., iż w trakcie postępowania nie naruszono prawa strony do czynnego w nim udziału, ani nie kwestionowano sposobu pobrania próbek do badań. Pobrano trzy próbki, a nie dwie – jak twierdzi strona ( k. 51 akt sądowych ). Poza tym jedna próbka może podlegać kilkukrotnemu badaniu. Do pisma dołączono sprawozdanie z badań Zakładu Higieny Weterynaryjnej w P. z dnia 4 października 2006r. i protokół pobrania próbki mieszanki pełnoporcjowej DKM-2 z [...] września 2006r. ( dokumenty te zawarte są w aktach administracyjnych sprawy ).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga okazała się uzasadniona.
Po analizie akt administracyjnych sprawy, a w szczególności decyzji wydanych przez organy obu instancji wraz z ich uzasadnieniami, Sąd uznał, iż przedmiotowe postępowanie administracyjne budzi wątpliwości w zakresie prawidłowości czynności organów podejmowanych w kwestii ustalenia stanu faktycznego.
W dacie wydania obu zaskarżonych decyzji aktem prawnym regulującym tryb badania środków żywienia zwierząt było rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu pobierania próbek środków żywienia zwierząt i pasz leczniczych do badań oraz postępowania z pobranymi próbkami w ramach kontroli urzędowej ( Dz. U. Nr 158, poz. 1654 ). Regulacje zawarte w tym akcie prawnym – podobnie jak treść obowiązującego od dnia 23 stycznia 2007r. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 grudnia 2006r. w sprawie szczegółowych warunków i sposobu pobierania próbek do badań oraz postępowania z próbkami pobranymi w ramach urzędowej kontroli pasz ( Dz. U. Nr 2 z 2007r., poz. 14 ) – wdrażają postanowienia Pierwszej Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 1 marca 1976 r. ( 76/371/EWG ) ustanawiającej wspólnotowe metody pobierania i dokonywania analiz do celów urzędowej kontroli pasz ( Dz. U. UE.L.76.102.1; Dz. U. UE-sp.03-3-21 ) oraz jej załącznika.
Zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 17 czerwca 2004 r. w trakcie pobierania próbek środków żywienia zwierząt do badań organ pobierał z danej partii produktu określoną ilość próbek pierwotnych, które po połączeniu i wymieszaniu dawały próbkę ogólną. Część próbki ogólnej, bądź też część próbki zmodyfikowanej ( czyli reprezentatywnej części próbki ogólnej otrzymanej w wyniku jej podziału ) stanowiły natomiast tzw. średnią próbkę laboratoryjną ( § 1 pkt. 2, 3, 4 i 5 rozporządzenia ). Niezależnie od ilości i sposobu pobrania próbek pierwotnych organ administracyjny był zobowiązany do ich połączenia i wymieszania w jedną dla każdej partii próbkę ogólną ( § 6 ust. 1 ), którą należało następnie podzielić na minimum 3 części o równej masie – średnie próbki laboratoryjne ( § 8 ust. 1 ). Co najmniej jedna średnia próbka winna być dostarczona niezwłocznie po jej utworzeniu do laboratorium upoważnionego do prowadzenia badań w ramach kontroli urzędowej ( § 11 ust. 2 ). Należy przy tym wskazać, iż wyrażenie "średnia próbka laboratoryjna" jest tożsame z "próbką końcową", o jakiej mowa w załączniku do Pierwszej Dyrektywy Komisji Wspólnot Europejskich z dnia 1 marca 1976 r. ( 76/371/EWG ) oraz rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 grudnia 2006r.
Z powyższych uregulowań prawnych wynika, iż warunkiem koniecznym do uznania, iż dana kontrola została przeprowadzona w prawidłowy sposób było m. in. spełnienie odpowiednich wymagań formalnych w zakresie sporządzania średnich próbek laboratoryjnych ( próbek końcowych ). Z akt administracyjnych sprawy nie wynika jednak, że wymagania te zostały spełnione w wystarczającym stopniu. Przede wszystkim wskazać należy, iż z protokołów pobrania próbek do badań nie wynika ilość pobranych próbek pierwotnych, ani ilość sporządzonych średnich próbek laboratoryjnych – podano jedynie jednostkową masę, rodzaj opakowania i sposób zabezpieczenia średniej próbki laboratoryjnej ( zob. protokoły z [...] września 2006r. i [...] września 2006 r. ). Ze sprawozdań z badań Zakładu Higieny Weterynaryjnej w P. z dnia [...] września 2006 r. i [...] października 2006 r. wynika natomiast, iż badaniu poddano po jednej próbce odnośnie każdej partii kontrolowanego środka żywienia zwierząt.
W uzasadnieniu decyzji I instancji nie opisano w jakikolwiek sposób ilości pobranych średnich próbek laboratoryjnych, a do twierdzenia strony podniesionego w odwołaniu i dotyczącego posiadania przez nią "wtórników" próbek pasz nie odniesiono się w żaden sposób w uzasadnieniu orzeczenia organu odwoławczego. Dopiero w piśmie z dnia 5 lipca 2007 roku pełnomocnik organu II instancji uznał, iż wbrew zarzutowi strony w trakcie kontroli pobrano trzy "próbki końcowe", a nie dwie. Twierdzenie to nie znajduje jednak uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym sprawy, co nie pozwala na jednoznaczne rozstrzygnięcie, czy organ administracyjny I instancji zachował faktycznie wymagane procedury dotyczące konieczności sporządzania w każdym wypadku po trzy średnie próbki laboratoryjne ( obecnie - próbki końcowe ).
Braki procesowe w tym zakresie uzasadniają zatem przyjęcie tezy, iż decyzje organów administracji publicznej obu instancji zostały wydane z naruszeniem art. 107 § 1 i § 3 kpa, albowiem ich uzasadnienie jest niewystarczające dla oceny prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego w przedmiotowej sprawie.
Postępowanie dowodowe przeprowadzone przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w N.T. jak i Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w P. budzi ponadto poważne zastrzeżenia również z innego powodu. W toku I instancji badania przeprowadzał Zakład Higieny Weterynaryjnej im. T. Ł. w P., chociaż – zgodnie z rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 21 października 2004 r. w sprawie wykazu laboratoriów referencyjnych właściwych dla poszczególnych rodzajów i kierunków badań ( Dz. U. Nr 251, poz. 2513 ) placówką wyłącznie uprawnioną do prowadzenia w Polsce badań produktów pochodzenia zwierzęcego oraz środków żywienia zwierząt jest Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w P.. Przyznał to sam organ II instancji w uzasadnieniu swojego orzeczenia, kwestionując tym samym zasadność powoływania się na wyniki badań uzyskane przez Zakład Higieny Weterynaryjnej im. T. Ł. w P. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii stwierdził nawet wyraźnie, iż uwzględnił w swojej decyzji "zarzut błędnego wyniku badań laboratoryjnych" ( k. 8 akt sądowych ). Nie mógł on zatem twierdzić następnie, iż pobrane próbki zostały zbadane trzykrotnie, gdyż tylko ostateczny wynik badań dokonanych przez Państwowy Instytutu Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w P. stanowić mógł materiał dowodowy uprawniający do oceny badanych środków żywienia zwierząt.
Niezależnie od zarzutów dotyczących uprawnień placówki badającej próbki w ramach I instancji Sąd uznał, iż wynik badania dokonanego przez Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w P. również budzi wątpliwości. Ze sprawozdania z badań nr [...] nie wynika bowiem, czy badane próbki były próbkami pobranymi w trakcie kontroli w dniu [...] września 2006r. W dokumencie tym mowa jedynie o identyfikatorach próbek 1. [...], 2. [...], 3. [...], oraz 4. [...] ( o numerach [...] B, [...] B, [...] B i [...] B ). Ani sam Instytut w protokole badań, ani też organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji nie wyjaśnili, która konkretnie próbka zawierać miała przedmiotową mieszankę pełnoporcjową DKM-2 oraz mączkę zwierzęcą pobraną z worków znalezionych na terenie fermy. Z tego względu dokument ten – stanowiący główny dowód przeprowadzony w trakcie postępowania odwoławczego – nie poddaje się w istocie kontroli sądowej. Nie wynika bowiem z niego w sposób jednoznaczny, czy próbka oznaczona numerem [...] B (identyfikator 3200/TP) była rzeczywiście sporną próbką pobraną na Fermie "A" we L., a jeśli tak, czy dotyczyła ona mieszanki pełnoporcjowej DKM-2 własnej produkcji, czy też materiału paszowego – mączki zwierzęcej, bądź też obu tych środków żywienia zwierząt. W punkcie 5 wyników badań sprawozdania nr [...] określono bowiem powyższą próbkę ( jak i pozostałe trzy ) jako "mieszankę paszową". Zaś na podstawie odręcznego dołączonego do przedmiotowego sprowadzania z badań można jedynie przypuszczać, że identyfikator "[...]" dotyczył K.R.
Te błędy proceduralne uzasadniają twierdzenie, iż organy administracji nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy, zbierając i rozpatrując materiał dowodowy w sposób niewyczerpujący, przez co naruszono niewątpliwie normy zawarte w przepisach art. 7 i art. 77 § 1 kpa. Takie działanie podważyło ponadto zasadę pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej – wyrażoną w art. 8 kpa, zgodnie z którą są one zobowiązane do prowadzenia postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa.
Sąd dopatrzył się ponadto w działaniu organów administracyjnych II i I instancji istotnego naruszenia przepisu art. 10 § 1 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, chyba , że załatwienie danej sprawy nie cierpi zwłoki za względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego albo ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną ( art. 10 § 2 kpa ).
Zgodnie z poglądem utrwalonym w doktrynie i orzecznictwie prawo strony do zajęcia stanowiska wobec całości zebranych w sprawie dowodów i żądań koreluje z kategorycznym obowiązkiem leżącym po stronie organu prowadzącego postępowanie i polegającym na konieczności pouczenia strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia oraz na wstrzymaniu się od wydania decyzji do czasu ( określonego wyznaczonym stronie terminem ) złożenia tego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu pouczenia strony przez organ o przysługującym jej prawie stanowi zatem o naruszeniu przez ten organ obowiązku ustalonego w art. 10 § 1 kpa ( zob. m. in. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 84 - 86, M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Kraków 2005, s. 163 - 164 i R. Kędziora, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2005, s. 56 – 57 oraz wyrok NSA z 5 kwietnia 2001r., sygn. II S.A. 1095/00, LEX nr 53441, wyrok NSA z 6 października 2000r., V S.A. 316/00, LEX nr 50116 i wyrok NSA z 10 grudnia 1997r., sygn. I S.A./Gd 409/96, Biuletyn Skarbowy 1998/2/16 ). Naruszenie zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu jest przy tym uznawane za kwalifikowaną wadę procesową, stanowiącą podstawę wznowienia postępowania - określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa – i to niezależnie od tego, czy takie naruszenie norm prawa procesowego miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu stwierdzić nie można . Ta okoliczność ma charakter formalny w tym sensie, iż sam fakt braku udziału strony w postępowaniu lub jego fragmencie bez jej winy stanowi dostateczny powód wznowienia. Przepis art. 145 § 1 pkt. 4 kpa nie żąda bowiem stwierdzenia, że brak udziału spowodował szkodę dla strony, czy stwierdzenia, iż udział strony spowodowałby inne załatwienie sprawy ( zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2005, s. 647 oraz wyrok NSA z 1 lipca 1997r., sygn. IV S.A. 595/99, LEX nr 47888 i wyrok NSA z 26 stycznia 1999r., sygn. III S.A./Po 979/98, LEX nr 39458 ).
W aktach przedmiotowej sprawy Sąd stwierdził brak dowodów o pouczeniu K.R., a następnie jej pełnomocnika oraz uczestnika postępowania R.S., o prawie do wypowiedzenia się w wyznaczonym terminie co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Dotyczy to zarówno postępowania toczonego przed organem I jak i II instancji. Skarżąca, ani prowadzący wraz z nią Fermę "A" R.S., nie mieli tym samym w ogóle możliwości złożenia końcowego oświadczenia odnośnie materiału dowodowego zebranego przez organ I instancji. Organ odwoławczy również zaniechał wykonania tego obowiązku i to pomimo przeprowadzenia istotnego dowodu w postaci badania wykonanego przez Państwowy Instytut Weterynaryjny – Państwowy Instytut Badawczy w P.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą organów administracyjnych będzie uwzględnienie powyższych uwag, a w szczególności dokonanie ewentualnych czynności uzupełniających w zakresie postępowania dowodowego, wyczerpujące opisanie i wyjaśnienie dotychczas przeprowadzonych czynności dowodowych tak , aby uzasadnienie decyzji spełniało wymogi określone w art. 107 §1 i § 3 kpa i żeby możliwe było ewentualnie dokonanie jednoznacznej i ostatecznej oceny prawidłowości procesu ustalania stanu faktycznego sprawy oraz zbadanie legalności decyzji.
W tym stanie rzeczy, ponieważ Sąd uznał , iż organy I i II instancji dokonały naruszenia prawa ( art. 10 § 1 kpa ) stanowiącego podstawę do wznowienia przedmiotowego postępowania administracyjnego, określoną w art. 145 § 1 pkt. 4 kpa, a ponadto naruszenia przepisów postępowania ( art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kpa ), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchylił zaskarżone decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 b i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), o czym orzeczono w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania sądowego i wykonalności zaskarżonej decyzji Sąd postanowił natomiast w oparciu o art. 200 i art. 152 powyższej ustawy – orzekając jak w pkt. 2 i 3 wyroku.
/-/ M. Kwiecińska /-/ B. Sokołowska /-/ T. M. Geremek
E.W d
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło