III SA/Po 330/10

Dnia 5 lipca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku M.D.–G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.D.–G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie odmowy przyznania odszkodowania postanawia zwolnić wnioskodawczynię od kosztów sądowych /-/ Robert Talaga Dnia 4 maja 2010 roku M. D.–G. złożyła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium odwoławczego w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Prezydenta Miasta P. z dnia [...], nr [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania w kwocie [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od wpisu wskazując, że jest nauczycielem pozostającym na urlopie dla poratowania zdrowia, ma dwoje dzieci studiujących dziennie, jej sytuacja materialna jest nie najlepsza, a do tego czuje się osobą poszkodowaną przez działania urzędników i mającą trudności z samodzielną obroną. W odpowiedzi na wezwanie sądu, skarżąca złożyła wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, w którym potwierdziła, że pracuje w szkole, ale aktualnie przebywa na urlopie dla poratowania zdrowia. Wnioskodawczyni prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe wraz mężem, i dwoma córkami. Dochody brutto wspólnego gospodarstwa domowego składają się z wynagrodzenia za pracę wnioskodawczyni w wysokości 3.139,20 zł, wynagrodzenia za pracę jej męża w wysokości 3.200,00 zł oraz alimentów jej córek w łącznej wysokości 450,00 zł. Wnioskodawczyni posiada działkę budowlaną o powierzchni 1370m², budynek o powierzchni 60 m² - dom w budowie, których współwłaścicielem jest mąż wnioskodawczyni. Ponadto posiada dom letniskowy z lat ‘60 o powierzchni 50m². Nie posiada natomiast żadnych oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. W uzasadnieniu wniosku wskazała natomiast, że jej aktualne zarobki wynoszą 2.170 zł, a jej mąż zarabia 2.600,00 zł, co oznacza, że dochody na jedną osobę w rodzinie wynoszą 1.310,00 zł. Ponadto powtórzyła, że ma na utrzymaniu dwie studiujące córki (studia chemiczne). Zaznaczyła również, że spłaca zaciągnięte kredyty, (miesięczna łączna rata wynosi ok. 1400,00 zł). Opłaty za prąd, wodę, gaz, telefon, podatki wynoszą ok. 1400,00 zł, a do tego opłata za TV i telefon wynosi ok. 200,00 zł. W efekcie pozostaje około 650 zł na osobę. Z pozostałych środków pokrywa wydatki na dojazdy, ubezpieczenie, wyżywienie, odzież, środki czystości, zakup podręczników, wizyty u lekarza i zakup lekarstw. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych. W rozpatrywanej sprawie wnioskodawczyni prowadzi czteroosobowe gospodarstwo domowe, w którym po odliczeniu kosztów obsługi zaciągniętych kredytów oraz uiszczeniu opłat związanych z kosztami codziennego utrzymania na jedną osobę pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje ok. 650 zł. Niekorzystnie na sytuację wnioskodawczyni wpływa natomiast zły stan zdrowia (pozostaje ona na urlopie dla poratowania zdrowia), a w konsekwencji ponosi ona dodatkowe wydatki finansowe związane z wizytami lekarskimi oraz zakupem lekarstw. W tej sytuacji należy uznać, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niej i rodziny, co czyni zasadnym jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ Robert Talaga