III SA/Po 330/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. N. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 31 marca 2025 r. nr [...] w przedmiocie zmiany uchwały budżetowej Gminy [...] na 2025 rok p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 300 (trzysta) złotych uiszczoną tytułem wpisu od skargi. Pismem z 29 kwietnia 2025 r. P. N., zastępowany przez zawodowego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na uchwałę opisaną w rubrum postanowienia, domagając się stwierdzenia nieważności uchwały oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Pełnomocnik zarzucił: 1. sprzeczne z zasadami poprawnej legislacji sformułowanie treści §3 niepozwalające na odkodowanie normy prawnej wynikającej z treści tego przepisu, 2. przyjmując, że zaskarżona uchwała miała dotyczyć zmiany uchwały budżetowej - dokonanie zmiany uchwały budżetowej treścią §3 ust. 4 uchwały odnoszącym się do załącznika Nr 4 w ten sposób, że post factum dokonano próby legalizacji i usprawiedliwienia zaciągnięcia przez Wójta Gminy zobowiązania związanego z wykonaniem przez niego w dniu 24 marca 2024 r. prawa pierwokupu nieruchomości położonych w [...], działki nr [...] o pow. 315 m2 i 1193 o pow. 403 m2, dla których Sąd Rejonowy w Gostyniu IV Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgi wieczyste o numerach (odpowiednio) [...] i [...], pomimo, że w dacie wykonania prawa pierwokupu budżet Gminy [...] nie przewidywał możliwości zaciągnięcia takiego zobowiązania w takiej wysokości. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy wniosła o oddalenie skargi. Podniesiono braku związku między uchwałą budżetową, czynnościami prawnymi Wójta jako organu wykonawczego gminy a indywidualnym adresem skarżącego w ramach twierdzenia o naruszeniu jego prawa jako przyszłego nabywcy nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej jako P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Warunkiem rozpoznania skargi na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i pkt 6 ustawy P.p.s.a. jest naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia strony skarżącej. W myśl art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., sąd odrzuca skargę, jeżeli interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, nie zostały naruszone stosownie do wymagań przepisu szczególnego. Takim przepisem szczególnym jest wskazany w skardze art. 101 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 z późn. zm., dalej jako u.s.g.) Zgodnie z tym przepisem każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że aby skutecznie wnieść skargę na uchwałę, trzeba wykazać nie tylko posiadanie interesu prawnego, ale i jego naruszenie. Istotą interesu prawnego jest związek: interesu, a więc zainteresowania jakiegoś podmiotu jakimś stanem faktycznym (por. E. Schmidt-Asmann, Ogólne prawo administracyjne jako idea porządku. Założenia i zadania tworzenia systemu prawnoadministracyjnego, Warszawa 2011 s. 187 i wskazana tam literatura) z konkretną normą prawa, najczęściej prawa materialnego. Interes prawny występuje wtedy, jeżeli da się ustalić powiązanie między obowiązującą normą, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu – tutaj skarżącego. Brak takiego związku oznacza, że konkretny podmiot legitymuje się wyłącznie interesem faktycznym. Interes prawny wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes faktyczny i stwarzającej prawną podstawę ochrony danego, konkretnego interesu faktycznego. Kwestia interpretacji interesu prawnego w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. Wyrokiem z 16 września 2008 r. (sygn. akt SK 76/06) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 101 ust. 1 ustawy jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 2 i art. 7 oraz z art. 77 ust. 2 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Trybunał podtrzymał dotychczasową linię orzeczniczą, zwracając uwagę, że interpretacja pojęć "interes prawny" i "uprawnienie" nie może prowadzić do tego, by skarga wynikająca z art. 101 ust. 1 u.s.g. była swoistą "actio popularis" (skargą powszechną). Trybunał Konstytucyjny wskazał na konieczność odróżnienia interesu faktycznego od interesu prawnego, który wymaga wskazania konkretnej normy prawnej, określającej ów interes i stwarzającej prawną podstawę ochrony danego, konkretnego interesu faktycznego. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi była uchwała zmieniająca uchwałę budżetową gminy. Stosownie do art. 52 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1530 z późn. zm., dalej jako u.f.p.) ujęte w budżecie państwa, budżetach jednostek samorządu terytorialnego i planach finansowych jednostek budżetowych dochody oraz przychody - stanowią prognozy ich wielkości, natomiast wydatki oraz łączne rozchody - stanowią nieprzekraczalny limit. Ponadto, w myśl art. 51 ust. 1 u.f.p., który to przepis jest stosowany odpowiednio do jednostek samorządu terytorialnego, zamieszczenie w budżecie państwa dochodów z określonych źródeł lub wydatków na określone cele nie stanowi podstawy roszczeń ani zobowiązań państwa wobec osób trzecich, ani roszczeń tych osób wobec państwa. Mając na uwadze powyższe stwierdzić więc należy, że przepisy uchwały budżetowej mają znaczenie jedynie w zakresie planowania finansowego dotyczącej jej jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika ze skargi i odpowiedzi na skargę, skarżący powołuje się na naruszenie swojego prawa jako przyszłego nabywcy nieruchomości, że zawarł warunkową umowę sprzedaży, ale wójt wykonał prawo pierwokupu zaś skarżący kwestionuje zdolność budżetu gminy do zaciągnięcia zobowiązania w takiej wysokości. Zdaniem Sądu nie istnieje związek pomiędzy zaskarżoną uchwałą a indywidualną sytuacją prawną (interesem prawnym) strony skarżącej. Zawarcie umowy sprzedaży pod warunkiem nie tworzy legitymacji do zaskarżenia uchwały zmieniającej uchwałę budżetową, nawet jeśli to w zaskarżonej uchwale zostało zapewnione finansowanie na wykonanie prawa pierwokupu. Wykonanie prawa pierwokupu przez wójta oznacza wpływ na interes faktyczny skarżącego ale nie na interes prawny pozwalający na wywiedzenie skargi na uchwałę budżetową. Skarżący nie wskazał na konkretny przepis prawa materialnego, z którego mógłby wywodzić naruszenie konkretnego prawa czy nałożonego obowiązku. Fakt, iż zamieszkuje na terenie gminy i jest członkiem wspólnoty samorządowej, również nie może stanowić podstawy do przyjęcia, że posiada legitymację procesową. Mając powyższe na uwadze brak jest podstaw do twierdzenia, że skarżący wykazał naruszenie jego interesu prawnego zaskarżoną uchwałą. W konsekwencji złożoną skargę należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a. O zwrocie uiszczonego wpisu Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.