III SA/Po 332/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Małgorzata Górecka . Protokolant: stażysta Anna Zys – Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 stycznia 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi R. N. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia .... r. nr .... w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia podatku od nieruchomości za 2006, 2007, 2008 i 2009 rok I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi C. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu kwotę ... złotych, uwzględniającą podatek od towarów i usług w wysokości ... złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu. Prezydent Miasta decyzją z dnia 14 października 2009 r. ustalił R. podatek od nieruchomości za 2006, 2007, 2008, 2009 r. odpowiednio w kwocie 59,00 zł, 61,00 zł, 62,00 zł i 63,00 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż wysokość podatku ustalono na podstawie informacji złożonej w dniu 5 października 2009 r., w której podatnik zawiadomił o ustanowieniu Aktem notarialnym z dnia 9 grudnia 2005 r. odrębnej własności lokalu mieszkalnego w L. Obowiązek podatkowy powstał z dniem 1 stycznia 2006 r. W decyzji zawarto prawidłowe pouczenie o trybie i terminie wniesienia odwołania do organu II instancji. Decyzję doręczono R. w dniu 23 października 2009 r. Pismem z dnia 29 listopada 2010 r. zatytułowanym "zażalenie na decyzję w sprawie podatku od nieruchomości wydaną przez Prezydenta Miasta w dniu 14 października 2009 r.", strona wniosła m. in. o zasądzenie od organu zwrotu nadpłaconego podatku za 2008 rok. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 10 lutego 2011 r., na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 oraz art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdziło, że odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2009 r. zostało wniesione z uchybieniem terminu. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Termin ten upłynął w niniejszej sprawie w dniu 6 listopada 2009 r. Odwołanie zostało złożone w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu w dniu 15 grudnia 2010 r., a do organu II instancji przekazano je w dniu 2 lutego 2011 r. Nie zawierało ono wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Mając na względzie powyższe należało więc stwierdzić wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skarżący podniósł generalnie szereg argumentów merytorycznych dotyczących decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona wskazała, że Spółdzielnia w L. , z którą zawarł umowę notarialną łamie prawo. Zapłacił on bowiem za grunt, którego fizycznie nie posiada. Według skarżącego nastąpiło też wygaśnięcie zobowiązania podatkowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. W piśmie procesowym z dnia 5 września 2011 r. pełnomocnik skarżącego podniósł, iż w terminie do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji R. wniósł odwołanie w dniu 5 listopada 2009 r. (k. 16-18 akt administracyjnych). Nie było ono oznaczone jako odwołanie, ale intencją strony było żądanie uchylenia decyzji I instancji. Przedmiotowe pismo z dnia 29 listopada 2010 r. nie było wobec tego odwołaniem, a rodzajem zażalenia kierowanego do WSA w Poznaniu w kwestii bezczynności organów administracji. Pismem z dnia 2 listopada 2011 r. organ II instancji wskazał, iż pismo z 5 listopada 2009 r. zaadresowane do SKO nie zostało do niego przekazane przez organ I instancji. Z kolei w piśmie z dnia 28 listopada 2011 r. Prezydent Miasta wyjaśnił, iż w dniu 5 listopada 2009 r. R. złożył pismo zatytułowane "wyjaśnienia do decyzji z dnia 14 października 2009 r.", zawierające istotne braki uniemożliwiające nadanie temu pismu dalszego biegu. Z jego treści nie wynikało, czy podatnik składa odwołanie, czy też wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Z tego względu wezwano stronę pismem do sprecyzowania treści żądania. W odpowiedzi podatnik wystosował pismo z 21 grudnia 2009 r. z prośbą o niepobieranie podatku za lata 2006 – 2009. Organ uznał wobec tego, iż pismo to ma charakter wniosku o zastosowanie ulgi podatkowej, co spowodowało przeprowadzenie odrębnego postępowania zakończonego wydaniem decyzji w dniu 6 sierpnia 2010 r., utrzymanej w mocy przez SKO na mocy decyzji z dnia 20 października 2010 r. W piśmie z dnia 21 grudnia 2011 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż sporne pismo z 5 listopada 2009 r. w istocie odnosiło się do kwestii wymiaru podatku za lata 2006-2009, wobec czego zachowano termin do wniesienia odwołania od decyzji wymiarowej organu I instancji. Podkreślono, że strona nie może ponosić negatywnych konsekwencji nieprzekazania przez organ I instancji tego pisma organowi odwoławczemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Wskazać należy na wstępie, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. ), dalej p.p.s.a. Zgodnie z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie od decyzji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Ponieważ decyzję wymiarową organu I instancji z dnia 14 października 2009 r. doręczono skutecznie w dniu 23 października 2009 r. termin ten upłynął w niniejszej sprawie ostatecznie w dniu 6 listopada 2009 r. W dniu 5 listopada 2009 r. (a zatem w terminie otwartym do wniesienia odwołania) skarżący wniósł do organu I instancji pismo datowane "06.11.2009 r." określone jako "wyjaśnienia do decyzji nr 976/09 w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2006 – 2009" (k. 16-18 akt sądowych). Ponieważ treść tego pisma nie zawierała – wbrew zarzutom podniesionym przez stronę skarżącą - obligatoryjnych elementów odwołania wskazanych w art. 222 Ordynacji podatkowej (zarzuty przeciw decyzji, określenie istoty i zakresu żądania odwołania oraz wskazanie dowodów uzasadniających żądanie) Prezydent Miasta pismem z dnia 24 listopada 2009 r. wezwał podatnika w trybie art. 169 § 1 w związku z art. 168 § 2 Ordynacji podatkowej do usunięcia braków podania wniesionego w dniu 5 listopada 2009 r. poprzez sprecyzowanie treści żądania w terminie 7 dni (zob. akta administracyjne załączone przez organ I instancji w toku postępowania sądowego). W uzasadnieniu wezwania organ wskazał, iż z treści żądania nie wynika jednoznacznie, czy wniesione podanie jest odwołaniem, czy też winno być traktowane jako wniosek o umorzenie zaległości podatkowych. Organ wskazał ponadto na obligatoryjne elementy formalne wymagane od odwołania w rozumieniu art. 222 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie pouczono R. , iż nieusunięcie braków w terminie 7 dni skutkuje jego pozostawieniem bez rozpoznania. W odpowiedzi na powyższe wezwanie organu I instancji skarżący w piśmie z dnia 21 grudnia 2009 r. wniósł o "niepobieranie od niego podatku od gruntu i nieruchomości za rok 2006, 2007, 2008 i 2009 w wysokości 245 zł", tłumacząc swoje żądanie trudną sytuacją zdrowotną i majątkową. Strona nie wskazała przy tym jakichkolwiek elementów z art. 222 Ordynacji podatkowej, dających podstawę do konieczności uznania jej pisma za odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta z dnia 14 października 2009 r. Zasadnie wobec tego w ocenie Sądu stwierdził organ I instancji, iż pismo strony złożone do organu 5 listopada 2009 r. winno być ostatecznie uznane za wniosek o zastosowanie ulgi podatkowej, wobec czego wszczęto odrębne postępowanie w tym zakresie. Powyższe postępowanie zostało zakończone decyzją z dnia 6 sierpnia 2010 r., utrzymaną w mocy decyzją SKO z dnia 20 października 2010 r.. Z tego względu należało stwierdzić brak podstaw do przyjęcia, iż pismo strony zatytułowane "Wyjaśnienia" winno być uznane za odwołanie od decyzji wymiarowej organu I instancji z dnia 14 października 2009 r. Organ brał pod uwagę taką możliwość ze względu na zachowanie przez stronę terminu do wniesienia tego środka zaskarżenia, jednakże na skutek braku obligatoryjnych elementów odwołania określonych w art. 222 Ordynacji podatkowej wezwano stronę do sprecyzowania treści żądania. Podatnik nie określił ostatecznie wniesionego pisma jako odwołanie, żądając zwolnienia go od konieczności uiszczenia zobowiązania podatkowego określonego przedmiotową decyzją wymiarową organu I instancji. Wobec tego, zdaniem składu rozpoznającego przedmiotową sprawę, organ II instancji zasadnie przyjął, iż w terminie otwartym dla strony do wniesienia odwołania nie złożyła ona skutecznie tego środka zaskarżenia. Pismo z dnia 29 listopada 2010 r. określone jako "zażalenie na decyzję wydaną przez Prezydenta Miasta Leszna w dniu 14 października 2009 r." mogące stanowić odwołanie od tego orzeczenia zostało wniesione po upływie ustawowego terminu, co skutkować winno wydaniem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowienia w trybie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W tym stanie rzeczy skarga, jako niezasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu Sąd postanowił zaś w oparciu o art. 250 p.p.s.a. w zw. z § 19 i § 18 ppkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) – jak w punkcie II orzeczenia.