III SA/Po 337/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-16
Skład orzekający: Robert Talaga – starszy referendarz sądowy
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w tym samym zakresie, w którym zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, aktualizuje obowiązek ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji majątkowej i osobistej?Ratio decidendi
Ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w sytuacji, gdy żądanie o tym samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte, nie aktualizuje obowiązku ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Brak przedstawienia rzetelnych danych o stanie majątkowym i dochodach przez stronę, pomimo wcześniejszych wezwań i prawomocnych rozstrzygnięć, uzasadnia umorzenie postępowania w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego, argumentując pogorszeniem sytuacji materialnej. Wnioskodawca wskazał na bezdomność, chorobę i brak dochodów, nie przedstawił jednak szczegółowych danych o stanie rodzinnym i majątkowym. Wcześniej sąd administracyjny i Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygały już kwestię przyznania prawa pomocy skarżącemu, który nie złożył oświadczenia majątkowego pozwalającego na ocenę jego zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 września 2016 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 16 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi R.P. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2014 postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Skarżący R.P., w piśmie z dnia [...] roku, ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości z powodu pogorszenia się jego sytuacji na skutek braku dochodów z winy strony przeciwnej - bank wypowiedział umowę kredytu i zażądał zwrotu pieniędzy – jego zadłużenie więc wzrosło o dalsze ponad [...] zł.
W przesłanym formularzu wniosku R. P. wskazał, że jest osobą bezdomną, ciężko chorą, bez dochodu i korzysta z pomocy C. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy".
W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już trzy rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R.P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowych (k. 31 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 48 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na rozstrzygnięcia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy (k. 56 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych.
Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718), dalej jako P.p.s.a.
Skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy (w sytuacji gdy żądanie przyznania prawa pomocy o takim samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte), ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło