III SA/Po 339/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-06-25
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, której sytuacja materialna jest trudna, a dochody są niskie i niewystarczające na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i otrzymać ustanowienie adwokata w postępowaniu administracyjnosądowym?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) jest zasadny, gdy osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Trudna sytuacja materialna, niskie dochody, niepełnosprawność oraz brak środków na pokrycie podstawowych kosztów utrzymania uzasadniają przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie.Stan faktyczny
W.W. złożył skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. dotyczące podatku rolnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Wskazał na niskie dochody z zasiłku stałego, nieprzynoszące dochodu gospodarstwo rolne, posiadanie domu i budynków gospodarczych, brak oszczędności oraz status inwalidy z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono W.W. od kosztów sądowych. 2. Ustanowiono dla W.W. adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 25 czerwca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 czerwca 2010 roku wniosku W. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji dotyczącej ustalenia wymiaru podatku rolnego na 2010 rok postanawia: 1. zwolnić W.W. od kosztów sądowych, 2. ustanowić dla W.W. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w P. /-/R. Talaga
Dnia 27 kwietnia 2010 roku W.W. wniósł skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], Nr [...] pozostawiające bez rozpoznania odwołanie od decyzji Wójta Gminy M. z dnia [...], nr [....] w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2010 w podatku rolnym.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 100,00 zł, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, a na wezwanie sądu przedłożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
We wniosku wskazał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe utrzymywane z zasiłku stałego w wysokości 444 zł. Jednocześnie zaznaczył, że posiadane gospodarstwo o powierzchni 3,55 ha nie przynosi dochodu, gdyż uprawy są nienawozowane, a on nie pobiera unijnych dopłat bezpośrednich, ani nie czerpie korzyści z tytułu akcyzy do paliw. Wnioskodawca posiada dom o powierzchni 54m² (zewnątrz drewniany), stodołę z oborą, szopę oraz ruiny letniej kuchni. Nie posiada natomiast żadnych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych i.t.p.), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Wnioskodawca jest inwalidą z orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, ale dopiero od dnia 1 kwietnia 2010 roku przywrócono mu stały zasiłek. Jak sam zaznaczył przez 22 miesiące wegetowania popadł w długi i nie stać go na list polecony, ani na przyjazd do Poznania.
Zgodnie z art. 245 §1 i §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1) cytowanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z powołanych powyżej przepisów wynika, że instytucja prawa pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie ponieść kosztów sądowych oraz uiścić wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Wskazana konstrukcja cytowanych przepisów oznacza jednak, że prawo pomocy ma charakter wyjątkowy, a korzystać z tego uprawnienia mogą jedynie osoby w ciężkiej sytuacji finansowej.
Z przedłożonego oświadczenia o stanie majątkowym, finansowym i rodzinnym wynika, że wnioskodawca jest osobą niepełnosprawną, a jego sytuacja jest trudna. Środki finansowe na utrzymanie gospodarstwa domowego, jakimi dysponuje co miesiąc wnioskodawca wynoszą 444 zł miesięcznie. Stanowi to niezbędne minimum dla zachowania koniecznych miesięcznych kosztów utrzymania. W tej sytuacji niemożliwie jest poniesienie dodatkowych wydatków przez wnioskodawcę, a uiszczenie honorarium profesjonalnego pełnomocnika z wyboru jest wręcz wykluczone. Tym samym należy uznać, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 oraz art. 245 §1 i §2, art. 246 §1 pkt 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło