III SA/Po 34/11

Dnia 02 czerwca 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi x na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego wnioskiem w sprawie zwrotu naliczonego podatku rolnego i od nieruchomości za lata 1999 – 2000 o d d a l a s k a r g ę Pismem z dnia [...] x zwrócił się do Burmistrza o zwrot poniesionych nakładów finansowych wynikających z decyzji Burmistrza ustalającej wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego za lata 1999 - 2000 r. tj. podatku, naliczonych odsetek, kosztów egzekucyjnych. Wnioskodawca wskazał, że decyzja Burmistrza została uchylona postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej [..] Burmistrz decyzją z dnia [...] r., działając na podstawie art. 208 § 1 w związku z art. 207 § 1 i § 2 i art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej – umorzył postępowanie wszczęte wnioskiem strony w sprawie zwrotu naliczonego podatku od nieruchomości i rolnego wraz z odsetkami za lata 1999 – 2000. W uzasadnieniu decyzji organ podatkowy wskazał, że w odpowiedzi na pismo strony z dnia [...] r. poinformował go, iż decyzja wymiarowa w sprawie wymiaru podatku rolnego i podatku od nieruchomości jest prawomocna i wykonalna, a postępowanie dotyczące wzruszenia tej decyzji toczy się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu. W związku z kolejnym pismem podatnika Burmistrz zwrócił się o sprecyzowanie żądania i wskazanie, czy wniosek dotyczy zarzutów do wcześniej prowadzonego w tej sprawie postępowania egzekucyjnego, czy też wniosek ten stanowi odrębne podanie wszczynające nowe postępowanie podatkowe. W odpowiedzi na wezwanie podatnik stwierdził, że należne mu są konkretne pieniądze, co wynika z prawomocnych wyroków. W świetle powyższego stanu faktycznego Burmistrz uznał, że w sprawie wszczętej wnioskiem strony brak podstaw prawnych do jej merytorycznego rozstrzygnięcia ze względu na bezprzedmiotowość postępowania. Organ wyjaśnił, iż na dzień złożenia wniosku, jak również w chwili obecnej, obowiązująca pozostaje decyzja wymiarowa z dnia [...] r. w sprawie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za ww. okres. Podkreślił, że ostateczna i wykonalna decyzja jest wiążąca dla organu, stąd bez wzruszenia decyzji wymiarowej organ podatkowy nie ma podstaw do wypowiadania się w kwestii nadpłaty. W odwołaniu od powyższej decyzji zainteresowany wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przy uwzględnieniu wszelkich okoliczności i dokumentów w sprawie. Zdaniem odwołującego złożone wraz z odwołaniem dokumenty potwierdzają, iż należy mu się zwrot naliczonego podatku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. 1) W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że podatnik, wobec którego zobowiązanie powstaje w drodze decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania podatkowego, by dochodzić zwrotu zapłaconego, jego zdaniem nienależnie, podatku za dany rok musi bezwzględnie wzruszyć ostateczną decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Wobec tego, zwrot podatku musi być obligatoryjnie poprzedzony zmianą, uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności ostatecznej decyzji. Kolegium stwierdziło, że decyzja z dnia [...] r. ustalająca wysokość zobowiązania w podatku rolnym i w podatku od nieruchomości wobec podatnika nie została skutecznie wzruszona, a więc funkcjonuje w obrocie prawnym i wywołuje określone skutki prawne polegające na obowiązku zapłaty przez podatnika ustalonego w niej podatku określonej wysokości. Organ podkreślił, że skoro w przepisach Ordynacji podatkowej nie określono możliwości wszczęcia na wniosek strony, wobec której wymiar podatku na dany rok ustalony jest w drodze decyzji, postępowania w sprawie zwrotu tego podatku, to postępowanie w tej sprawie nie może się toczyć i organ podatkowy nie może takiego wniosku rozpoznawać. W konsekwencji, zdaniem Kolegium, Burmistrz zobowiązany był umorzyć wszczęte wnioskiem strony postępowanie w sprawie zwrotu naliczonego podatku rolnego i podatku od nieruchomości wraz z odsetkami za ww. okres, z uwagi na jego bezprzedmiotowość. W skardze na powyższą decyzję x wniósł o jej uchylenie wraz z dokumentami ją poprzedzającymi i ponowne rozpatrzenie sprawy. W piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r. oraz 16 maja 2011 r. skarżący przedłożył dodatkowo dokumenty m.in. w postaci postanowienia Sądu Okręgowego [....].. Zdaniem strony powyższe orzeczenia świadczą, iż sprawa nie powinna już mieć miejsca na wokandzie i winna być definitywnie odłożona ad akta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – zwanej dalej p.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie albo też przepisu dającego podstawę do wznowienia postępowania, a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności. Badając zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom skarżącego również decyzja Burmistrza jest zgodna ze stanem prawnym i faktycznym. Niniejsze postępowanie zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego z dnia [...] r. w sprawie zwrotu naliczonego podatku od nieruchomości i rolnego wraz z odsetkami za okres 1999 – 2000. Rozpatrywana sprawa dotyczy zatem nadpłaty w podatku od nieruchomości i podatku rolnym. Instytucje nadpłaty regulują przepisy zawarte w Dziale III, Rozdziale 9 (art. 72 – art. 80) ustawy z dnia 29 sierpnia 2007 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – w dalszej części O. p. Prawidłowo organ odwoławczy rozpatrując wniosek skarżącego wskazał na charakter nakazu płatniczego z dnia [...] r. ustalającego wysokość podatku od nieruchomości i podatku rolnego. Jest to bowiem decyzja ustalająca podatek (konstytutywna) w rozumieniu art. 21 § 1 pkt 2 O. p. Zgodnie bowiem z powołanym przepisem zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania. Trafnie również Kolegium zaznaczyło, iż podatnik może skutecznie złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty jedynie w sytuacji wskazanej w art. 75 Ordynacji podatkowej. Należy również podkreślić za organem odwoławczym, że omawiany przepis dotyczy jedynie podatków, które powstają z mocy prawa (art. 21 § 1 pkt 1 O. p.). Podatnicy mają prawo do występowania z tym wnioskiem generalnie w trzech sytuacjach: – jeżeli kwestionują zasadność pobranego podatku przez płatnika lub jego wysokość; – jeżeli wykazali w deklaracji zobowiązanie nienależne lub w wysokości większej niż należna albo mniejszą kwotę nadpłaty; – jeżeli, nie będąc zobowiązani do złożenia deklaracji (zeznania), dokonali wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Z powyższego wynika zatem, iż wniosek o stwierdzenie nadpłaty nie może być skutecznie złożony przez podatników w odniesieniu do nadpłat podatków powstających po doręczeniu decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (decyzji konstytutywnej) – jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Podatnicy, kwestionując kwotę podatku wynikającą z decyzji ustalającej, muszą w pierwszej kolejności w postępowaniu odwoławczym lub w nadzwyczajnych trybach wzruszenia decyzji ostatecznych (art. 240, 247, 254 O. p.) wyeliminować z obrotu prawnego tę decyzję lub ją zmienić, co umożliwi im uzyskanie zwrotu nadpłaty (L. Etel, Ordynacja podatkowa w praktyce, materiały konferencyjne, Temida 2, Białystok 2007, str. 25-26, 28). Wbrew twierdzeniom skarżącego, słusznie Kolegium podniosło, iż nakaz płatniczy z dnia [...] r. jest decyzją ostateczną, która wiąże organy rozpoznające niniejszą sprawę, bowiem nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, ani w postępowaniu odwoławczym, ani zmieniona w trybie nadzwyczajnym wzruszenia decyzji ostatecznej. Ponadto słusznie Kolegium ustaliło, iż przedmiotowa decyzja wymiarowa z dnia [...]. nie została również uchylona i zmieniona w trybie wznowienia postępowania wszczętego na wniosek skarżącego. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skarżącego nakaz płatniczy z dnia [...] r. jako decyzja ostateczna pozostająca w obrocie prawnym wiąże organy rozpoznające wniosek podatnika o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości i podatku rolnym za ww. okres. Oznacza to zatem, że skoro ostateczna decyzja wymiarowa (ustalająca podatek) pozostaje w obrocie prawnym, podatnik nie ma podstaw prawnych do wniesienia wniosku o stwierdzenie nadpłaty podatku ustalonego tą decyzją. W tym stanie sprawy, zasadnie organy obu instancji stwierdziły, iż postępowanie wszczęte wnioskiem podatnika o stwierdzenie nadpłaty należało uznać za bezprzedmiotowe i umorzyć je na podstawie art. 208 § 1 O. p. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze ustosunkowało się i wzięło pod uwagę przedłożone przez stronę dokumenty. Wbrew twierdzeniom skarżącego, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy w wyczerpujący sposób odniósł się do poszczególnych dokumentów, wskazanych przez podatnika i ocenił ich przydatność dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy. Sąd podzielił stanowisko Kolegium, że dokumenty przedłożone przez skarżącego nie mają wpływu na kwestię zwrotu wnioskodawcy podatku rolnego i podatku od nieruchomości, bowiem zostały wydane na różnych etapach postępowania egzekucyjnego. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 31 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.