III SA/Po 34/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-06-27
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Marzenna Kosewska, Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo pomniejszył przyznane płatności bezpośrednie dla producenta rolnego z powodu różnicy między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną w wyniku kontroli na miejscu, uwzględniając przy tym przepisy prawa krajowego i unijnego dotyczące systemów wsparcia bezpośredniego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo pomniejszył przyznane płatności bezpośrednie. Ustalenia organu dotyczące mniejszej powierzchni stwierdzonej niż zadeklarowana, wynikające z kontroli na miejscu, są zgodne z przepisami ustawy o płatnościach bezpośrednich oraz rozporządzeń unijnych. Kontrola na miejscu jest kluczowa dla weryfikacji stanu faktycznego, a różnice w powierzchniach uzasadniają pomniejszenie płatności zgodnie z art. 19 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014.Stan faktyczny
Producent rolny A. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2015. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono mniejszą powierzchnię kwalifikującą się do płatności niż zadeklarowana we wniosku. Organ pierwszej instancji pomniejszył przyznane płatności, a decyzję tę utrzymał w mocy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR. Producentka rolna wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. brak powiadomienia o kontroli i niewyjaśnienie przyczyn rozbieżności w powierzchniach działek.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 27 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Marzenna Kosewska (spr.) WSA Małgorzata Górecka Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi A. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] listopada 2016r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2015 rok oddala skargę
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P., po rozpatrzeniu odwołania A. G., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w S. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 - 6 i art. 24 ustawy z dnia 05 lutego 2015 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. poz. 1551 ze zm.) – dalej: ustawa o płatnościach oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego (Dz. U z 2016 r. poz. 23), którą to decyzją, po rozpatrzeniu wniosku, przyznano producentowi rolnemu następujące płatności na rok 2015: jednolitą płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność redystrybucyjna, płatność do krów w pomniejszonej wysokości.
W uzasadnieniu organ administracyjny wyjaśnił, że 20 kwietnia 2015 roku A. G. złożyła wniosek o przyznanie płatności na rok 2015. Łączna powierzchnia zadeklarowanych do płatności działek rolnych wynosiła 13,24 ha w ramach jednolitej płatności obszarowej (JPO). W dniach 10 - 11 lipca 2015 roku została przeprowadzona gospodarstwie wnioskodawczyni kontrola na miejscu, w zakresie kwalifikowalności powierzchni, podczas której stwierdzono, że powierzchnia uprawniona do płatności jest mniejsza od zadeklarowanej we wniosku. Z przeprowadzonej kontroli sporządzono raport z czynności kontrolnych nr [...]. Wykonano także szkice kontrolowanych działek na wydrukach ortofotomapy, obrazujące lokalizację działek rolnych. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń do raportu zgłoszonych przez stronę przyjęto, że nieprawidłowości polegały - w odniesieniu do działki rolnej C, zgłoszono we wniosku powierzchnię 3,02 ha, stwierdzono powierzchnię 2,81 ha; działki rolnej D zadeklarowano powierzchnię 3,48 ha, stwierdzono powierzchnię 3,54 ha; j działki rolnej E: zadeklarowano o powierzchni 1,60 ha stwierdzono powierzchnię 1,51 ha, działki rolnej F zadeklarowano o powierzchni 1,36 ha stwierdzono powierzchnię 1,13 ha. Co oznacza, że różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną, a stwierdzoną wyniosła 0,47 ha, co stanowi 3,65 % różnicy. Uznano, że wobec powyższego, proces wykluczenia części powierzchni rolnej, która znajduje się poza zadeklarowanymi w położeniach działkami ewidencyjnymi (referencyjnymi), należy przeprowadzić manualnie, za pomocą powierzchni udowodnionej, opierając wykluczenia i treść uzasadnienia na podstawie tabeli załączonej do wniosku producenta rolnego w zakresie danej działki rolnej. Zdaniem organu należało dokonać pomniejszenia płatności i ostatecznie przyznać płatności w wysokościach, określonych w decyzji organu I instancji, na podstawie powierzchni stwierdzonej działki rolnej, pomniejszonej o powierzchnie położone na działkach ewidencyjnych, niezadeklarowane we wniosku. Dyrektor wyjaśnił, że w przypadku działki rolnej D stwierdzono, iż granice uprawy wykraczają poza granice działek referencyjnych, zadeklarowanych we wniosku. Strona zadeklarowała działkę rolną D wyłącznie na działce ewidencyjnej nr [...]. Podczas kontroli natomiast ustalono, że działka rolna D znajduje się również na działkach ewidencyjnych nr [...] i [...], niezadeklarowanych we wniosku. Podczas kontroli, zwrócono także uwagę, że na działce rolnej D występują zakrzaczenia. W odniesieniu do działki rolnej E, strona zadeklarowała tę działkę, na działce ewidencyjnej nr [...]. Ustalono, że działka ta znajduje się również na działce ewidencyjnej nr [...], nie zadeklarowanej we wniosku. Powyższe ustalenia potwierdza dokumentacja sporządzona podczas kontroli.
Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. w uzasadnieniu decyzji wskazał szczegółowo na zapisy ustawy o płatnościach, szczegółowo przytaczając przepisy art. 7 ust. 1 tejże ustawy. Ponadto odwołał się do zapisów Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylającego Rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. U. UE L z dnia 20 grudnia 2013 roku), zgodnie z treścią którego, system kontroli ustanowiony przez państwa członkowskie obejmuje systematyczne kontrole administracyjne wszystkich wniosków o przyznanie pomocy oraz wniosków o płatność. System ten jest uzupełniony o kontrolę na miejscu (art. 58 ust. 2 Rozporządzenia) co oznacza, iż organy administracji w zakresie wniosków producentów rolnych o płatności uprawnione są do przeprowadzenia kontroli na miejscu. Kontrole te nie muszą być przeprowadzone w obecności producenta rolnego albowiem na podstawie art. 37 ust. 7 ustawy o płatnościach, gdy kontrolowany nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie pokontrolnym, może zgłosić, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, na piśmie, umotywowane zastrzeżenia co do ustaleń w nim zawartych. Strona otrzymała zgodnie ze swoim wnioskiem raport z czynności kontrolnych i w terminie zgłosiła swoje zastrzeżenia do niego. Organ wyjaśnił, że podstawą prawną pomniejszenia przyznanej płatności stanowił przepis art. 19 ust. 1 akapit pierwszy Rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 roku, zgodnie z treścią którego, jeżeli różnica pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 3% lub 2 ha lecz nie więcej niż 20% powierzchni stwierdzonej, pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Podniosła, że nie została powiadomiona o kontroli. Zarzuciła przewlekłość postępowania oraz niewyjaśnienie przez organ administracji przyczyn zawyżenie lub zaniżenie obszarów działek. Zdaniem strony skarżącej, w swoim wniosku podała faktyczny stan działek.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w rozpatrywanej sprawie była decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. z dnia [...] listopada 2016 roku, którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego A. G. na rok 2015 w pomniejszonej wysokości z uwagi na stwierdzone różnice pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną podczas kontroli w terenie. Skarżąca nie zgadza się z ustaleniami organów w odniesieniu do powierzchni stwierdzonej, uważa, że wniosek wypełniła prawidłowo podając w nim prawidłową powierzchnię działek .
Odnosząc się do zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o płatnościach, płatności bezpośrednie są przyznawane rolnikowi, jeżeli łączna powierzchnia gruntów objętych obszarem zatwierdzonym będących w posiadaniu tego rolnika, jest nie mniejsza niż 1 ha. Jednolita płatność obszarowa, płatność za zazielenienie, płatność dodatkowa oraz płatność związana do powierzchni upraw, zwane płatnościami obszarowymi, są przyznawane do powierzchni działki rolnej, położonej na gruntach będących kwalifikującymi się hektarami w rozumieniu art. 32 ust. 2 Rozporządzenia nr 1307/2013, będącej w posiadaniu rolnika w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tych płatności, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, nie większej jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 5 ust. 2 lit. a Rozporządzenia nr 640/2014, określone w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (art. 8 ust. 1 cyt. ustawy). Stosownie do art. 36 ust. 1 Agencja przeprowadza kontrole administracyjne i na miejscu w zakresie płatności bezpośrednich określone w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w art. 1 pkt 1, w tym kontrole w ramach wzajemnych zgodności wymogów lub norm, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis art. 37 ust. 6 stanowi, że z czynności kontrolnych sporządza się sprawozdanie, o którym mowa w art. 53 ust. 3 Rozporządzenia nr 1306/2013 zwane dalej raportem. W przypadku, gdy rolnik nie zgadza się z ustaleniami zawartymi w raporcie, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie, co do ustaleń w nim zawartych, Dyrektorowi Oddziału Regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu, chyba że bezpośrednio po zakończeniu kontroli, rolnik który był obecny podczas kontroli zgłosi umotywowane zastrzeżenia osobie, która sporządziła raport (art. 37 ust. 6 i 7 ustawy o płatnościach). Czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika, także wówczas gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli zgodnie z art. 25 Rozporządzenia nr 809/2014, o czym stanowi przepis ust. 4 art. 37 ustawy o płatnościach.
Bezzasadny ,wobec treści przytoczonych powyżej przepisów, jest zarzut podnoszony przez stronę skarżącą w skardze, że nie została powiadomiona o kontroli w gospodarstwie rolnym. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że raport z czynności kontrolnej został doręczony producentce rolnej na jej wniosek. Złożyła ona w terminie zastrzeżenia do ustaleń zawartych w raporcie. Agencja poinformowała stronę o rozpatrzeniu jej zastrzeżeń pismem z dnia 29 lutego 2016 roku.
Za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty skargi odnoszące się do stwierdzonych powierzchni działek rolnych oznaczonych literami C, D, E, i F. Analiza wniosku strony, w szczególności zapisów zawartych w pozycji VII i VIII wniosku, w odniesieniu do treści stwierdzonych nieprawidłowości w raporcie z kontroli na miejscu, w ocenie Sądu, potwierdza ustalenia organów, iż w przypadku działki rolnej D, skarżąca zadeklarowała działkę wyłącznie na działce ewidencyjnej nr [...], w sytuacji, gdy działka rolna D położona jest także na działkach ewidencyjnych [...] i [...], których skarżąca nie wpisała do wniosku. Podobnie również w odniesieniu do działki rolnej E, która znajduje się na działkach ewidencyjnych [...] i [...], strona skarżąca we wniosku wskazała jedynie działkę ewidencyjną [...]. W odniesieniu do działek C i F, w toku czynności kontrolnych dokonano pomiarów, podczas których stwierdzono zasadność zastosowania kodu DR13+ tj. zadeklarowanie powierzchni rolnej większej od powierzchni stwierdzonej.
Prawidłowo organ przyjął, że weryfikacja danych obszarowych działek rolnych wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje tylko na podstawie danych zawartych w ewidencjach i rejestrach, czy samym wniosku strony, lecz także na podstawie ustaleń dokonanych w wyniku kontroli na miejscu. Kontrole na miejscu służą weryfikacji, czy dane we wniosku producenta rolnego znajdują odzwierciedlenie w stanie faktycznym w terenie. Mając na uwadze definicję działki rolnej, określoną w art. 2 pkt 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1022/2009, która stanowi, że działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw ,należy podkreślić ,że kontrola na miejscu i wykonywane w jej trakcie, za pomocą różnych metod, pomiary są rozstrzygającym sposobem ustalenia, jakie są faktyczne dane dotyczące podanych we wniosku działek rolnych. W trakcie kontroli wykonywany jest pomiar działek rolnych, a nie działek ewidencyjnych. Albowiem powierzchnia działek rolnych stanowi powierzchnię kwalifikowaną terenów, do których przysługują płatności obszarowe.
Mając na uwadze powyższe, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. 2012 r. poz. 270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło