III SA/Po 342/22

Dnia 23 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na czynność Starosty P. z dnia [...] marca 2013 roku, w przedmiocie wpisania terminu ważności uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić skarżącemu kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Dnia [...] marca 2013 roku Z. R. złożył w Starostwie Powiatowym w P. wniosek o wymianę prawa jazdy kategorii AB nr [...]/3063 z powodu zmiany miejsca zamieszkania. W dniu [...] marca 2013 roku Starosta P. wymienił Z. R. prawo jazdy nr [...]/3021 nr druku [...] określając ważność uprawnienia kategorii AB do dnia [...] marca 2028 roku. Pismem z dnia [...] stycznia 2022 roku Z. R. zwrócił się do Starosty P. z wnioskiem z o wymianę dokumentu prawa jazdy. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że dopiero [...] stycznia 2022 roku zwrócił uwagę, iż w kolumnie 11 dowodu organ zawarł zmianki o dacie ważności uprawnień do kierowania pojazdami, podczas gdy w rzeczywistości mają one charakter bezterminowy, gdyż nabył je przed 2013 rokiem i na jego poprzednim prawie jazdy nie było terminu ważności. Zaznaczył jednocześnie, że jego dane osobowe zawarte w treści prawa jazdy nie uległy zmianie toteż w jego ocenie istniała możliwość wykorzystania przez organ informacji przedstawionych przy okazji złożenia poprzedniego wniosku. Pismem z dnia [...] marca 2022 roku Starostwa P. poinformował wnioskodawcę, że przedmiotowe prawo jazdy zostało wydane prawidłowo w oparciu o obowiązujący stan prawny w dniu 29 marca 2013 roku i jest ważne do dnia 29 marca 2028 roku. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 roku Z. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na czynność Starosty P. z dnia [...] marca 2013 roku w przedmiocie wydania prawa jazdy z ograniczonym terminem ważności uprawnienia. Z. R. zarzuciła organowi naruszenie art. 18 ust 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami poprzez jego niewłaściwe zastosowanie podczas gdy skarżącemu przysługują bezterminowe uprawnienia do kierowania pojazdami kategorii A i B. W uzasadnieniu skargi Z. R. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności wpisu daty ważności uprawnień skarżącego do kierowania pojazdami kat. A oraz B w pozycji nr [...] wydanego prawa jazdy o nr [...]/3021; zasądzenia kosztów postępowania oraz rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym; zobowiązania organu do przedłożenia poprzedniego dokumentu prawa jazdy skarżącego lub jego kserokopii, który obowiązywała przed dokumentem prawa jazdy dnia 29 marca 2013 roku o nr [...], a następnie przeprowadzenie dowodu z tego dokumentu na okoliczność bezterminowych uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Pismem z dnia [...] kwietnia 2022 roku Starosta P. w odpowiedzi na skargę wyjaśnił, że wymiana prawa jazdy Z. R. została dokonana w formie czynności materialno – technicznej na okres 15-stu lat, zgodnie art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 roku o kierujących pojazdami – w wersji obowiązującej w dniu realizacji wniosku tj. w dniu 29 marca 2013 roku. Jednocześnie zastrzegł, że obowiązujące w tym okresie rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1005 ze zmianami ) uniemożliwiało umieszczenia w dokumencie w pozycji ll (data ważności uprawnienia) symbolu "-" jako informacji, że kategoria AB prawa jazdy jest ważna bezterminowo, pomimo że w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami tj. w dniu 19 stycznia 2013 roku uprawnienia Z. R. do kierowania pojazdami kategorii AB nie miały określonego terminu ważności. Wyżej wymieniony stan prawny został zmieniony w dniu 25 lutego 2016 roku rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 roku poz. 231 ze zmianami) poprzez dodanie w rozdziale 6 rozporządzenia § 29 ust. 1 o treści: "W przypadku osób, które posiadały w dniu wejścia w życie ustawy uprawnienia do kierowania pojazdami, których data ważności nie była ograniczona orzeczeniem lekarskim lub psychologicznym, w pozycji "data ważności uprawnienia" umieszcza się symbol "-" jako informację, że dana kategoria prawa jazdy jest ważna bezterminowo". Prawa jazdy, które były wydawane w okresie od dnia 19 stycznia 2013 roku do dnia 24 lutego 2016 roku zawierają ograniczoną datę ważności uprawnień, ustaloną dla kategorii B na 15 lat od daty wydania prawa jazdy, zgodnie z § 9 ust. 3 pkt 10 rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 31 lipca 2012 roku w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2012 roku, poz. 1005). Dokumenty te zachowują ważność przez okres, na który zostały wydane. W przypadku kolejnej wymiany dokumentu, w pozycji "data ważności uprawnienia" zostanie ponownie umieszczony symbol "-" w pozycji 11 w prawach jazdy osób, których uprawnienia do kierowania pojazdami nie były ograniczone orzeczeniem lekarskim lub orzeczeniem psychologicznym w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami tj. w dniu 19 stycznia 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zaskarżona w ocenianej sprawie czynność Starosty P. jest czynnością, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 roku, poz. 329, dalej "p.p.s.a."). Termin do wniesienia skargi na taką czynność określony jest w art. 53 § 2 p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu "jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sąd, po wniesieniu skargi, może jednak uznać, że uchybienie tego terminu nastąpiło bez winy skarżącego i rozpoznać skargę." W rozpoznawanej sprawie określony cytowanym wyżej przepisem, 30-dniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął się w dniu, w którym skarżący dowiedział się o podjęciu kwestionowanej obecnie czynności. W realiach ocenianej sprawy przyjąć należy, iż o czynności Starosty P. z dnia [...] marca 2013 roku w przedmiocie wydania prawa jazdy z ograniczonym terminem ważności uprawnienia skarżący dowiedział się w dniu w dni odbioru nowego dokumentu prawa jazdy, to jest w dniu [...] kwietnia 2013 roku (k. 22 akt administracyjnych). W oparciu o akta sprawy brak jest podstaw do przyjmowania innej daty dowiedzenia się przez skarżącego o czynności Starosty P. z dnia [...] marca 2013 roku w przedmiocie wydania prawa jazdy z ograniczonym terminem ważności uprawnienia. W stanie sprawy brak jest zarazem podstaw aby podzielić argument skargi i przyjmować, że rozpoczęcie biegu terminu do wniesienia skargi nastąpiło dopiero w dacie kontroli drogowej w dniu [...] stycznia 2022 roku podczas której skarżący spostrzegł, że w kolumnie 11 wpisano datę ważności uprawnień do kierowania pojazdami kategorii A i B. Podkreślić należy, iż przepis art. 53 § 2 p.p.s.a. jednoznacznie określa termin do wniesienia skargi na kwestionowaną czynność i uzależnia bieg terminu od "dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności". Jak wyżej zaś już wskazano, wiedzę o podjęciu sporej czynności skarżący powziął już w dacie pokwitowania odbioru prawa jazdy. Z uwagi na powyższe przyjąć należało, iż termin do wniesienia przedmiotowej skargi upłynął z dniem [...] maja 2013 roku. tj. po 30 dniach od daty pokwitowania odbioru przedmiotowego prawa jazdy. Tymczasem skargę na opisaną czynność, wniósł skarżący dopiero w kwietniu 2022 roku, a więc z uchybieniem ustawowego terminu. W konsekwencji należało uznać wniesioną skargę za spóźnioną. Sąd nie dopatrzył się przy tym okoliczności mogących wskazywać na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Uchybienie terminu było bowiem wynikiem wadliwie przyjętego założenia o początkowym momencie rozpoczęcia biegu terminu, niezwiązanym z przesłanką określoną w art. 53 § 2 p.p.s.a. Skoro przedmiotowa skarga została wniesiona po upływie terminu określonego we wskazanym przepisie, sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił tę skargę odrzucić (pkt I sentencji postanowienia). Zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego. O zwrocie wpisu, na podstawie powołanego przepisu, sąd orzekł w pkt II sentencji postanowienia. Niezależnie od poważnego rozstrzygnięcia zauważyć wypada, że w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2013 r., sygn. akt K 5/13 stwierdzono, że "Nie utracą jednak bezterminowego charakteru uprawnienia do kierowania pojazdami nabyte przez osoby pod rządami poprzednich przepisów. Przy ubieganiu się o wydanie nowego prawa jazdy osoby te nie będą bowiem musiały ponownie ubiegać się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami, które to uprawnienia nabyły już pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów". Zbieżne z powyższymi poglądami pozostają wyjaśnienia Starosty P. zawarte w odpowiedzi na skargę, z których wynika, że w przypadku kolejnej wymiany dokumentu, w pozycji "data ważności uprawnienia" zostanie umieszczony symbol "-" w pozycji 11 w prawach jazdy osób, których uprawnienia do kierowania pojazdami nie były ograniczone orzeczeniem lekarskim lub orzeczeniem psychologicznym w dniu wejścia w życie ustawy o kierujących pojazdami tj. w dniu [...] stycznia 2013 roku.