III SA/Po 347/16

WyrokWSA w Poznaniu2016-10-12

Skład orzekający: Marzenna Kosewska, Mirella Ławniczak, Szymon Widłak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 dla producenta rolnego Z. A. była uzasadniona, w sytuacji gdy organy administracji stwierdziły istnienie sztucznie stworzonych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami systemu wsparcia, wynikających z powiązań z innymi podmiotami i członkami rodziny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa materialnego, w tym art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Stwierdzono, że istniały obiektywne i subiektywne przesłanki wskazujące na sztuczne stworzenie warunków do uzyskania płatności, co uzasadniało odmowę przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Skarga została oddalona na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Stan faktyczny
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Z. A. przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013, stwierdzając istnienie powiązań organizacyjnych, osobowych, funkcjonalnych i przedmiotowych pomiędzy skarżącym, członkami jego rodziny oraz utworzonymi przez nich spółkami. Organy uznały, że podmioty te sztucznie stworzyły warunki do uzyskania płatności, aby obejść przepisy dotyczące limitów wsparcia. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Z. A. zaskarżył decyzje, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną interpretację definicji rolnika i pojęcia „sztucznego tworzenia warunków”.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Z. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016 r.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 października 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak WSA Szymon Widłak (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi Z. A. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013 oddala skargę Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., decyzją z dnia [...] maja 2015 roku, nr [...], odmówił Z. A. (dalej także: "strona", "producent rolny") przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w trakcie weryfikacji wniosku strony ujawniono, że do biura Powiatowego ARiMR wpłynęły wnioski o przyznanie płatności na rok 2013 złożone przez członków rodziny [...] – we własnym imieniu ([...], [...], [...]), a także wnioski innych podmiotów, w których wspólnikami i osobami uprawnionymi do reprezentacji są członkowie rodziny [...] ([...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c., [...] s.c. oraz [...] sp. z o.o.). Organ zaznaczył przy tym, że podmioty: [...] oraz [...] zostały założone w tym samym dniu, tj. w dniu [...] 2011 roku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. wskazał, że pomiędzy osobami fizycznymi oraz utworzonymi spółkami istnieją powiązania organizacyjne, osobowe, funkcjonalne i przedmiotowe. Zarówno spółki, jak i osoby fizyczne, które wystąpiły o przyznanie płatności rolniczych podają ten sam adres siedziby gospodarstwa rolnego. Wszystkie wnioski pomocowe (pochodzące od osób fizycznych oraz od spółek) zostały złożone w tym samym dniu oraz przez tą samą osobę – [...]. Organ podkreślił przy tym, że [...] nie jest założycielem, wspólnikiem, ani osobą uprawnioną do reprezentacji w przypadku spółek [...]. Poszczególne spółki prowadzą działalność rolniczą o podobnym profilu, w granicach tych samych obszarów administracyjnych. Deklaracje upraw oraz wariantów i pakietów w ramach wniosków o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych, złożone przez poszczególnych wnioskodawców, pokrywają się w znacznym stopniu. We wnioskach o przyznanie płatności na rok 2013 złożonych w imieniu osób fizycznych, jak i spółek, zgłoszono do płatności [...] działek ewidencyjnych o łącznej powierzchni [...] ha. Działki zdeklarowane do płatności przez wskazane powyżej podmioty położone są na terenach różnych obszarów administracyjnych, często w znacznej odległości od siebie. Pomimo tego powierzchnie zawarte w poszczególnych wnioskach mają charakter rozproszony. Wielokrotnie działki położone w bezpośrednim sąsiedztwie, w ramach tego samego obrębu geodezyjnego, zostały zadeklarowane przez osobne podmioty, nawet pomimo utrzymywania na nich tej samej uprawy oraz pomimo niewystępowania naturalnych granic pomiędzy tymi obszarami. Uwzględniając powyższe okoliczności organ uznał, że brak jest racjonalnych podstaw ekonomicznych i organizacyjnych do prowadzenia działalności na tych terenach przez odrębne podmioty. W konsekwencji podjął decyzję o weryfikacji sprawy przyznania płatności dla strony w aspekcie: - stwarzania sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści sprzecznych z celami wsparcia w ramach poszczególnych programów pomocowych, - kwestii rzeczywistego użytkowania rolniczego gruntów przez podmioty deklarujące je do płatności, - prowadzenia przez każdy z podmiotów indywidualnej działalności rolniczej. Na podstawie dokumentów przedłożonych przez stronę, a także innych materiałów znajdujących się już w posiadaniu organu, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. ustalił, że producent rolny na dzień [...] maja 2013 roku posiadał tytuł prawny do działek ewidencyjnych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności rolniczych na rok 2013. Wnioskodawca wspólnie z W. B. był właścicielem nieruchomości rolnych w liczbie [...] działek ewidencyjnych, które uprzednio dzierżawili od ANR. Do akt sprawy złożona została zgoda W. B. na ubieganie się o płatności przez stronę. Organ stwierdził, że wszystkie działki będące w posiadaniu strony mogą stanowić zorganizowaną całość i być deklarowane w jednym wniosku o przyznanie płatności na rok 2013. Jednak producent rolny we wniosku o przyznanie płatności na 2013 rok zadeklarował jedynie 9 działek ewidencyjnych, których jest współwłaścicielem. Pozostałe działki zostały zadeklarowane przez [...] s.c., której wspólnikami są [...] i strona. Do wniosku pomocowego spółki została załączona umowa użyczenia gruntów rolnych spółce. Ponadto do akta sprawy została złożona umowa użyczenia części hali magazynowej ([...] mkw.) zawarta pomiędzy Z. A. a [...]. Podatki oraz wszelkie zobowiązania wobec Urzędu Gminy związane z umową ponosi użyczający. Organ zaznaczył, że taka sama umowa użyczenia została załączona do akta sprawy o płatności przez spółkę [...] s.c. Ponadto część tej samej nieruchomości (o pow. 400 mkw.) została użyczona [...] z przeznaczeniem na przechowywanie maszyn i sprzętu rolniczego. Wnioskodawcy w postaci spółek [...] przedłożyli w swoich sprawach pomocowych umowy użyczenia tego samego przedmiotu, jednak stroną w tych umowach (biorącym do używania) nie są te spółki, lecz Z. A.. Organ zaznaczył przy tym, że strona nie jest ani wspólnikiem, ani osobą uprawnioną do reprezentacji spółki [...] s.c. Ta sama hala magazynowa w celu składowania plonów została użyczona przez [...] takim pomiotom jak: [...] s.c., [...] s.c. oraz [...]. Wnioskodawca złożył do akt sprawy trzy faktury sprzedaży pszenicy oraz żyta konsumpcyjnego. Nabywcą towaru jest spółka [...] Sp. z o.o., która wystąpiła o wpis do ewidencji producentów rolnych. Adres siedziby spółki jest taki sam, jak adres gospodarstwa rolnego strony. Członkiem zarządu tej spółki jest strona, a prezesem zarządu [...]. Natomiast podmioty: [...] oraz [...] przedłożyły do akt swoich spraw pomocowych umowy użyczenia maszyn i sprzętu rolniczego. Użyczającymi są strona lub [...]. Z uwagi na powyższe organ uznał, że podział gospodarstwa prowadzonego przez rodzinę [...] pomiędzy spółki oraz poszczególnych członków rodziny nie ma żadnego uzasadnienia ekonomicznego, poza obejściem przepisów związanych z ograniczeniami dotyczącymi maksymalnych kwot wsparcia w poszczególnych programach pomocowych. Z. A. nie wykazał, że jest posiadaczem gospodarstwa rolnego odrębnego pod względem technicznym i ekonomicznym, co wyklucza go z korzystania z programów pomocowych. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. wskazał, że zgodnie z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 rolnik to osoba fizyczna lub prawna lub grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny danej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego. W ocenie organu, w rozpatrywanej sprawie zaistniał mechanizm mający na celu zmaksymalizowanie wysokości otrzymanych płatności oraz uzyskanie płatności do działek, do których na mocy przepisów szczegółowych płatność nie zostałaby przyznana z powodu przekroczenia maksymalnej powierzchni. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., po rozpatrzeniu sprawy w postępowaniu odwoławczym, w tym po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, decyzją z dnia [...] marca 2016 roku, nr [...], utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Organ odwoławczy uznał, że okoliczności sprawy uzasadniały zastosowanie art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., który stanowi, że nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. Zdaniem organu odwoławczego, weryfikacja wniosków o przyznanie płatności odwołującego się, a także członków jego rodziny oraz utworzonych przez te osoby spółek cywilnych wykazała istnienie ścisłych powiązań osobowych oraz ekonomiczno-technicznych. Wnioski płynące z weryfikacji wniosków potwierdzają stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania korzyści finansowych, które są sprzeczne z celami prawa wspólnotowego, czyli wspieraniem rolników, a więc podmiotów, które faktycznie uprawiają grunty rolne. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że odwołujący nie może zostać uznany za jednostkę samodzielnie prowadząca działalność rolniczą i posiadającą autonomię w zakresie zarządzania zadeklarowanymi działkami i gospodarstwem. W skardze Z. A., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. Kwestionowanym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie: art. 139 K.p.a., art. 21 ust. 1, ust. 2 pkt. 2 i 3 oraz ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, art. 4 ust. 8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011, art. 2 lit. c rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 w związku z art. 36 lit. a) ppkt iv i art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005, art. 3 i art. 18 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, art. 104 K.p.a., art. 7 K.p.a.; art. 78 w związku z art. 80 K.p.a. W uzasadnieniu stawianych zarzutów autor skargi wskazał, że organy w sposób niezgodny z prawem doszedł do konkluzji, że z prowadzenia działalności rolniczej przez członków rodziny [...] wynika, że Z. A. nie prowadzi działalności rolniczej samodzielnie, a tym samym nie może uzyskać płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, gdyż sztucznie stworzył warunki do otrzymania takich płatności. W ocenie pełnomocnika strony, analiza stanu faktycznego dokonana przez organ stoi w bezpośredniej sprzeczności z definicją rolnika określoną w art. 2 pkt a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 roku, z którego wynika, że rolnikiem może być osoba fizyczną lub grupa osób fizycznych bez względu na status prawny takiej grupy wedle prawa krajowego. Z powyższej definicji wnioskować należy, że nawet gdyby Z. A. prowadził gospodarstwo rolne w grupie osób fizycznych, co w toku postępowania nie zostało udowodnione, nie byłoby podstaw do odmowy udzielenia płatności. Prowadzenie działalności rolniczej w formie grupy osób fizycznych nie jest przejawem sztucznego tworzenia warunków do otrzymania wsparcia bezpośredniego. Pełnomocnik wskazał również, że w przepisach unijnych nie istnieje definicja pojęcia "tworzenia sztucznych warunków" oraz nie zostały ustanowione wskazówki, jak wystąpienie takiego zachowania ma być ustalone. Natomiast Trybunału Sprawiedliwości UE wyrokiem z dnia 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12 wyjaśnił, że art. 4 ust. 8 rozporządzenia nr 65/2011 ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. Autor skargi wskazał, że do sądu odsyłającego/organu administracji publicznej należy rozważenie okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez systemy wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich. Do sądu odsyłającego/organu administracji publicznej należy także rozważenie dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez tworzenie sztucznych warunków beneficjent zamierał osiągnąć wyłącznie korzyść sprzeczną z celami systemu wsparcia EFRROW. W ocenie pełnomocnika strony, organ II instancji nie wykazał, aby skarżący zmierzał wyłącznie do uzyskania korzyści sprzecznych z celami płatności. Organ nie powołał żadnych dowodów świadczących o tym, iż prowadzenie przez członków rodziny Z. A. działalności rolniczej oznaczało istnienie zamierzonej koordynacji pomiędzy nimi a skarżącym. Zdaniem autora skargi w zaskarżona decyzja nie zawiera analizy dowodów prowadzonej pod kątem nieosiągnięcia celu uregulowań unijnych dotyczących wsparcia finansowego rolników oraz analizy dowodów prowadzonej pod kątem uzyskania korzyści z systemu uregulowań unijnych poprzez tworzenie sztuczne tworzenie przesłanek wymaganych do uzyskania wsparcia finansowego rolników. Skarżący nie ma obowiązku wykazywać, że do stworzenia sztucznych warunków nie doszło. Naruszenie przepisów k.p.a. wynika z tego, że organ nie wykazał, by skarżący nie spełniał przesłanek do przyznania płatności. Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P., podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu skarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. W piśmie procesowym z dnia [...] października 2016 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, iż fakt, że ustalenia organu nie były słuszne przedstawiając wydane w latach późniejszych decyzje o przyznaniu płatności. Trudno zatem zgodzić się z tezą, że w przedmiotowym okresie doszło do wyczerpania przesłanki sztucznych warunków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się nieuzasadniona. Sąd nie ujawnił naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji, ani naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."). W ramach przeprowadzonej kontroli sąd nie znalazł także podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji ani w całości, ani w części, gdyż nie stwierdził ani naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i lit. c P.p.s.a.). Organy dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego, zarówno krajowego, jak i unijnego. Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, mocą którego odmówiono skarżącemu przyznania płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013, stanowią przepisy ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 173 ze zm.; dalej: "u.w.r.o.w."), rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), a także rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Seria L z 2011 r. Nr 25, poz. 8 ze zm., dalej: "rozporządzenie 65/2011"). Sąd podziela ocenę organów administracyjnych, że wyniki kontroli administracyjnej rzutowały na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w aspekcie klauzuli dotyczącej przypadków obchodzenia prawa w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Zgodnie z tym przepisem nie naruszając przepisów szczegółowych, nie dokonuje się żadnych płatności na rzecz beneficjentów, w odniesieniu do których ustalono, że sztucznie stworzyli warunki wymagane do otrzymania takich płatności, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami danego systemu wsparcia. W wyroku z dnia 12 września 2013 r., w sprawie C-434/12 Słynczewa siła EOOD przeciwko Izpylnitelen direktor na Dyrżawen fond 'Zemedelie' - Razplasztatelna agencija, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskich orzekł, iż cytowany wyżej art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 należy interpretować w ten sposób, że przesłanki stosowania tego przepisu wymagają istnienia elementu obiektywnego i elementu subiektywnego. W ramach pierwszego z tych elementów do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych okoliczności danego przypadku pozwalających na stwierdzenie, że nie może zostać osiągnięty cel zamierzony przez system wsparcia Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). W ramach drugiego elementu do sądu odsyłającego należy rozważenie obiektywnych dowodów pozwalających na stwierdzenie, że poprzez sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności z systemu wsparcia EFRROW ubiegający się o taką płatność zamierzał wyłącznie uzyskać korzyść sprzeczną z celami tego systemu. W tym względzie sąd odsyłający może oprzeć się nie tylko na elementach takich jak więzi prawna, ekonomiczna lub personalna pomiędzy osobami zaangażowanymi w podobne projekty inwestycyjne, lecz także na wskazówkach świadczących o istnieniu zamierzonej koordynacji pomiędzy tymi osobami. W ocenie Sądu, postępowanie wyjaśniające w kontrolowanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23, dalej: "K.p.a.", a w szczególności bez naruszenia jej art. 7, art. 11, art. 78, art. 80 oraz art. 104, a także w zgodzie z regulacjami art. 21 ust. 1-3 u.w.r.o.w. Materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych uzasadnia stanowisko, że grunty zadeklarowane do płatności przez skarżącego, pozostałych członków rodziny [...], a także utworzone przez nich spółki prawa cywilnego, w rzeczywistości wchodzą w skład jednej jednostki produkcyjnej, która jest wspólnie prowadzona i wspólnie zarządzana przez członków rodziny [...] oraz utworzone przez nich spółki. Okoliczność sporna na gruncie rozpoznawanej sprawy sprowadza się w pierwszej kolejności do stwierdzenia czy w świetle prawa unijnego status prawny rolnika (art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003; Dz. Urz. UE Seria L z 2009 r. Nr 30, poz. 16 ze zm., dalej: "rozporządzenie 73/2009") ubiegając się o płatności na 2013 rok ma skarżący, czy też taki status ma grupa podmiotów, którą tworzą członkowie rodziny [...] oraz utworzone przez nich spółki i to bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego. W dalszej perspektywie także, czy w świetle prawa unijnego gospodarstwem (art. 2 lit b rozporządzenia 73/2009) są wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez tę grupę znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Poczynienie ustaleń faktycznych w tym zakresie było istotne dla sprawy w aspekcie tworzenia sztucznych warunków w rozumieniu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011 i umożliwiało ocenę, czy doszło do próby obejścia przepisów prawa ustanawiających ograniczenia wysokości pomocy finansowej dla gospodarstw wielkoobszarowych. Ciążący na organie administracji publicznej obowiązek zebrania pełnego materiału dowodowego został zrealizowany i wyczerpany poprzez zobowiązanie wnioskodawcy do złożenia dokumentacji oraz wyjaśnień dotyczących samodzielnego prowadzenia działalności rolniczej, a w szczególności poprzez wezwanie wnioskodawcy do udokumentowania tytułu prawnego do gruntów rolnych, budynków i urządzeń, które skarżący wykorzystuje przy prowadzeniu deklarowanej działalności rolniczej, a także poprzez wezwanie do udokumentowania samodzielności ekonomicznej poprzez wykazanie prowadzenia niezależnej gospodarki finansowej w zakresie pokrywania kosztów i realizowania dochodów w zakresie deklarowanego prowadzenia odrębnego gospodarstwa rolnego. Wnioski wyprowadzone przez organ z analizy zgromadzonego materiału dowodowego nie są dowolne. Sąd uznał za prawidłową ocenę organów orzekających w niniejszej sprawie, że skarżący w badanym okresie nie był posiadaczem wyodrębnionej całości gospodarczej stanowiącej gospodarstwo rolne, czyli samodzielnie zarządzanej jednostki produkcyjnej, która jest niezależna technicznie, ekonomicznie i organizacyjnie od gruntów rolnych, leśnych, budynków, urządzeń i inwentarza prawnie przynależnego do innych członków rodziny [...] oraz utworzonych przez nich spółek. Sąd podziela ustalenia faktyczne organów administracji publicznej, iż gospodarstwo rolne, którego posiadanie i prowadzenie wnioskodawca potwierdzał poprzez złożenie wniosku o przyznanie płatności, zostało wyodrębnione sztucznie, a faktycznie (technicznie, ekonomicznie i organizacyjnie) stanowiło jedną z wielu jednostek produkcyjnych wspólnie zarządzanych i prowadzonych przez grupę podmiotów. Organy wykazały, że zaistniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 4 ust.8 rozporządzenia 65/2011, tzn. miały miejsce elementy obiektywne i subiektywne świadczące o sztucznym stworzeniu warunków wymaganych do otrzymania płatności (zgodnie z treścią wyroku TSUE z 12 września 2013 r. w sprawie C-434/12). Organ wskazał na następujące okoliczności: 1. powiązania osobowe pomiędzy ww. podmiotami – formalnie odrębne gospodarstwa prowadzone przez wskazane podmioty były ze sobą ściśle powiązane. Osoby te tworzyły spółki i zawierały umowy w celu uzyskania maksymalnych dofinansowań; 2. "przemieszczanie działek" pomiędzy członkami rodziny [...] oraz utworzonymi przez nich spółkami – poprzez użyczanie areału będącego w posiadaniu osób fizycznych wszystkim ww. podmiotom – miało charakter pozorny i stanowiło jedynie formalny tytuł do pozornego wydzielenia gruntów o areale gwarantującym uzyskanie maksymalnych dopłat; 3. położenie gruntów należących do poszczególnych podmiotów w różnych obszarach administracyjnych – oddalonych od siebie, co nie miało uzasadnienia ekonomicznego ani technicznego. Na gruntach tych uprawiano z reguły te same uprawy; 4. wzajemne użyczanie powierzchni magazynowych oraz parku maszynowego przez ww. podmioty; 5. powiązania finansowe pomiędzy ww. podmiotami – z faktur VAT wynika, że skarżący sprzedawał żyto konsumpcyjne oraz pszenicę konsumpcyjną spółce, w której był członkiem zarządu. Podobnych transakcji dokonywały inne powiązane podmioty; 6. cel stawiany przez poszczególne gospodarstwa rolne oraz brak kosztów generowanych przez skarżącego dotyczących zlecania prac; 7. zmniejszenie powierzchni zadeklarowanych do płatności gruntów rolnych w momencie zawarcia w 2011 roku dziewięciu umów spółek cywilnych pomiędzy członkami rodziny [...]. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że powyższe działania skarżącego oraz innych ww. podmiotów miały powodować uniknięcie zastosowania stawek degresywnych w przypadku płatności ONW oraz płatności rolnośrodowiskowej, a także limitów powierzchniowych w przypadku płatności ONW i płatności rolnośrodowiskowej. Prawidłowo zatem organy odmówiły skarżącemu przyznania płatności kierują się treścią przepisu art. 4 ust. 8 rozporządzenia 65/2011. Należy podzielić stanowisko organu, że grunty zadeklarowane do płatności przez skarżącego oraz jego członków rodziny stanowiły w rzeczywistości jedno gospodarstwo rolne i jego powierzchnia powinna być deklarowana do płatności przez jednego rolnika. Argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organ w prawidłowy sposób zastosował przepisy procesowe i materialne, odmawiając stronie przyznania płatności na 2013 rok. Skoro organy poczyniły ustalenia o sztucznie stworzonych warunkach na potrzeby obejścia przepisów prawa, które ograniczają wysokość płatności rolnośrodowiskowych na rok 2013, to trafnie uznały, że w takiej sytuacji aktualna pozostaje jedynie sankcja wykluczenie z systemu płatności na dany rok, co przybiera formę decyzji o odmowie przyznania płatności. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło