III SA/Po 349/15

Dnia 14 czerwca 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010; postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w piśmie z dnia 04 marca 2016 roku, w prawem przewidzianej formie, ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (k. 92 akt sądowych). W uzasadnieniu zgłoszonego żądania Wnioskodawca powołał ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej, na które Skarżący wskazywał już w pierwotnym wniosku o przyznanie prawa pomocy (k.16 akt sądowych). Skarżący wystąpił z kolejnym żądaniem po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 02 grudnia 2015 roku oddalił jego zażalenie na postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego o odmowie przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej oraz nie wykonał wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego. Występując z ponownym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych. Przy czym Wnioskodawca nie wykonał także wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do niego w dniu 25 kwietnia 2015 roku (k. 19 akt sądowych). Uznać zatem należy, że Skarżący ma świadomość tego, że zgłaszanym przez niego kolejnym żądaniom nie towarzyszy niezbędny element wniosku o przyznanie prawa pomocy, a mianowicie oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym. Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, co następuje. Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 – dalej P.p.s.a.). Występowanie z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy, które opiera się na tożsamej argumentacji, co żądanie już prawomocnie załatwione orzeczeniem o odmowie przyznania prawa pomocy, a przy tym składanie kolejnego żądania przyznania prawa pomocy w kontekście nadal niezrealizowanego wezwania do uzupełnienie oświadczenia majątkowego, nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym. Taka postawa strony postępowania dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy, ale bez wykonania wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego skierowanego do strony przy pierwotnym wniosku o prawo pomocy, ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie wykonuje wezwania do uzupełnienia oświadczenia majątkowego, to brak jest ustaleń faktycznych objętych orzeczeniem sądowym, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania. W takiej sytuacji kolejne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku sądu (referendarza sądowego) w zakresie ponownego uruchamiania trybu z art. 255 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.