III SA/Po 351/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-06-13
Skład orzekający: Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika, złożone po prawomocnym rozstrzygnięciu w tym przedmiocie, wymaga ponownego postępowania wyjaśniającego, jeśli strona nadal nie przedstawiła rzetelnych danych o swojej sytuacji majątkowej?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, uznając, że ponowne żądanie w tym zakresie, złożone po prawomocnym rozstrzygnięciu, nie wymaga ponownego postępowania wyjaśniającego, jeśli strona nadal nie przedstawiła rzetelnych danych o swojej sytuacji majątkowej. Brak należytej staranności w wykazaniu niemożności poniesienia kosztów oraz świadome uchylanie się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego uniemożliwiają pozytywne rozpatrzenie wniosku.Stan faktyczny
Skarżący R.P. złożył ponowne żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Wskazał na samotność, bezdomność, brak środków do życia i leczenia, ciężki stan zdrowia oraz zadłużenie. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były już rozstrzygane przez referendarza, WSA w Poznaniu oraz NSA, który oddalił zażalenie na odmowę przyznania prawa pomocy. Skarżący nie złożył dotychczas oświadczenia majątkowego pozwalającego na rzetelną ocenę jego zdolności płatniczych.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 13 czerwca 2016 roku Robert Talaga – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia pełnomocnika w sprawie ze skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniesienia zażalenia na pismo dotyczące pozostawienia wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na 2010 rok, bez rozpoznania w części postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.
Skarżący R. P., w piśmie z dnia [...] roku, ponownie zgłosił żądanie przyznania prawa pomocy, aktualnie strona wnosi o zwolnienia od opłat i kosztów sądowych w całości (k. 96 akt sądowych).
W uzasadnieniu zgłoszonego żądania wnioskodawca wskazał, że jest osobą samotna i bezdomną, która nie posiada środków do życia i leczenia, przez co korzysta z pomocy [...]. W rubrykach odnoszących się do stanu rodzinnego oraz majątkowego wpisał: "Nie mam" lub "Nie dotyczy". Wnioskodawca powołał się na ciężki rozstrój zdrowia (zarówno fizyczny jak i psychiczny). Ponadto oświadczył, że został wpisany do Krajowego Rejestru Dłużników, gdyż jest zadłużony na kwotę [...] zł, z czego [...] zł dotyczy niespłaconego kredytu.
W niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym zapadły już trzy rozstrzygnięcia w przedmiocie żądań R. P., którymi domagał się on przyznania mu prawa pomocy. W kwestii przyznania prawa pomocy Skarżącemu wypowiadał się referendarz sądowych (k. 38 akt sądowych) oraz orzeczenie wydał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (k. 55 akt sądowych). Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na rozstrzygnięcie dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy (k. 74 akt sądowych). Na żadnym etapie toczących się postępowań w przedmiocie przyznania prawa pomocy Skarżący nie złożył oświadczenia majątkowego o treści pozwalającej dokonać rzetelnej i rzeczowej oceny jego zdolności płatniczych.
Niezbędnym elementem ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy jest wykazanie zmiany okoliczności sprawy, co wynika z art. 165 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718), dalej jako P.p.s.a.
Skarżący powinien mieć świadomość tego, że podnoszonym przez niego dotychczas żądaniom w zakresie przyznania prawa pomocy nie towarzyszyły niezbędne elementy wniosku o przyznanie prawa pomocy obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach oraz oświadczenie osoby fizycznej o jej stanie rodzinnym.
W okolicznościach niniejszej sprawy nie może budzić żadnych wątpliwości, że wnioskodawca nie przedstawił rzetelnie swojej sytuacji majątkowej. Strona świadomie uchyla się od złożenia pełnego oświadczenia majątkowego. Wnioskodawca ma świadomość braków składanych oświadczeń majątkowych. Wnioskodawca nie dokłada jednak należytej staranności w wykazaniu, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Kolejne ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej nie pozwalają jednoznacznie wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania.
Złożenie ponownego żądania przyznania prawa pomocy (w sytuacji gdy żądanie przyznania prawa pomocy o takim samym zakresie zostało już prawomocnie rozstrzygnięte), ma ten skutek, że zbędne jest prowadzenie postępowania wyjaśniającego na okoliczność pogorszenia się sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W takiej sytuacji ponowne żądanie przyznania prawa pomocy nie aktualizuje obowiązku w zakresie ponownego wzywania skarżącego do uzupełniania informacji dotyczących jego bieżącej sytuacji. Skoro strona postępowania, wbrew swoim obowiązkom prawnym, nie przedstawia informacji dotyczących jej sytuacji majątkowej i osobistej, to należy przyjąć, że brak jest ustaleń faktycznych, które mogłyby stanowić tło dla weryfikacji twierdzeń o pogorszeniu się sytuacji majątkowej strony postępowania.
Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło