III SA/Po 352/15
PostanowienieWSA w Poznaniu2016-05-11
Skład orzekający: Małgorzata Górecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona skarżąca świadomie uchyla się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego, pomimo wcześniejszych odmów przyznania prawa pomocy i wezwań do uzupełnienia braków, sąd powinien umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że strona skarżąca świadomie uchyla się od złożenia rzetelnego oświadczenia majątkowego, co uniemożliwia ocenę jej sytuacji finansowej i rodzinnej. Brak współpracy ze strony wnioskodawcy, ujawniony już na etapie wezwania do uzupełnienia braków wniosku, skutkuje brakiem podstaw do przyznania prawa pomocy i uzasadnia umorzenie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący R P złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy. Po wcześniejszych odmowach przyznania prawa pomocy przez referendarza sądowego i Wojewódzki Sąd Administracyjny, a także oddaleniu zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny z powodu niewystarczającego oświadczenia majątkowego, skarżący ponownie złożył wniosek, wskazując na pogorszenie swojej sytuacji życiowej. Mimo wezwania do uzupełnienia braków, skarżący wypełnił jedynie część formularza wniosku o prawo pomocy, nie składając oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym. W konsekwencji referendarz sądowy umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w zakresie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 11 maja 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R P na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia organu postanawia : umorzyć postępowanie w zakresie prawa pomocy
Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2015 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu, gdyż złożone przez niego oświadczenie majątkowe nie pozwalało ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o braku środków finansowych na poniesienie kosztów postępowania budziły wątpliwości oraz nie pozwalały ocenić zdolności płatniczych Wnioskodawcy (k. 33 - 36 akt sądowych).
Działając na skutek wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 23 września 2015 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny również odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu (k. 44 - 47 akt sądowych).
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2015 roku oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy (k. 64 - 66 akt sądowych).
W uzasadnieniu postanowienia NSA wyjaśnił, że oświadczenie majątkowe złożone na formularzu wniosku o prawo pomocy było niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej skarżącego. Wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji, o którą został wezwany w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2012, poz. 270 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarżący nie przedstawiła Sądowi żadnych informacji mających znaczenia do rozstrzygnięcia o żądaniach wniosku o prawo pomocy. Tym samym Wnioskodawca nie dołożył należytej staranności w wykazaniu, że jest osobą, która nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowoadministracyjnego.
W piśmie z dnia 16 lutego 2016 roku R zawarł ponowne żądanie przyznania prawa pomocy oraz wskazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu – wzrost zadłużenia, eksmisja na bruk, zawał serca ciężki rozstrój zdrowia, brak środków do życia i leczenia wpis do rejestru dłużników niewypłacalnych, bezdomność i inne (k. 95 - 96 akt sądowych).
Skarżącemu został przesłany do wypełnienia urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy.
Skarżący odesłał formularz wniosku, w którym wypełnił jedynie rubrykę 2.1 (adres i nazwa wnioskodawcy) oraz rubrykę 14 i 15 (miejscowość, data oraz podpis wnioskodawcy). Zatem pomimo wezwania Skarżący nie złożył oświadczenia o stanie majątkowym oraz rodzinnym, czyli pozostawił niewypełnione rubryki formularza wniosku od poz. 3 do poz. 11 (k. 100-101 akt sądowych).
Biorąc pod uwagę powyższe referendarz sądowy postanowieniem z dnia 29 marca 2016 r. umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.
Skarżący złożył sprzeciw od tego postanowienia, żądając jego uchylenia.
W ocenie Sądu Skarżący ma świadomość, że składane przez niego oświadczenia majątkowe są niewystarczające i budzą wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, także w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone przez Skarżącego na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy.
W tej sytuacji nie może budzi żadnych wątpliwości, że niewypełnienie urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy w zakresie dokładnych danych o stanie majątkowym i dochodach Wnioskodawcy, w tym dokładnych danych o stanie rodzinnym, należy potraktować jako dalsze świadome uchylanie się Skarżącego od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego.
Skoro strona uchyla się od przedłożenia wyczerpującego i rzetelnego oświadczenia o sytuacji majątkowej i rodzinnej, to powinna liczyć się z tym, że sąd nie będzie miał wystarczających podstaw do przyznania jej prawa pomocy.
W konsekwencji brak współpracy ze strony Wnioskodawcy ujawniony już na etapie wezwania do usunięcia braków ponownego wniosku o prawo pomocy skutkuje uznaniem, że Skarżący nadal uchyla się od rzetelnego przedstawienia swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Z tych względów rozpoznanie kolejnego już wniosku o przyznanie prawa pomocy jest zbędne, a postępowanie w tej sprawie należało umorzyć.
Z tych względów, na podstawie art. 252 § 1 i art. 249a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło