III SA/Po 353/06

WyrokWSA w Poznaniu2006-09-14

Skład orzekający: Beata Sokołowska, Tadeusz M. Geremek, Maria Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wykonanie eksmisji z lokalu mieszkalnego, nawet jeśli osoba eksmitowana nadal przebywa w tym lokalu, stanowi podstawę do wymeldowania?
Ratio decidendi
Wykonanie eksmisji z lokalu mieszkalnego, zgodnie z przepisami prawa, jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności. Nawet jeśli osoba eksmitowana nadal przebywa w lokalu wbrew woli właściciela, nie stanowi to jej stałego pobytu z zamiarem stałego przebywania, co jest przesłanką do wymeldowania.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wymeldowania E.S. z pobytu stałego, mimo że została ona eksmitowana z lokalu należącego do Z.S. Organy administracji uznały eksmisję za nieskuteczną, ponieważ E.S. nadal mieszkała w lokalu. Skarżący argumentował, że wykonanie eksmisji jest równoznaczne z opuszczeniem miejsca stałego pobytu i powinno skutkować wymeldowaniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P., zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania oraz stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska (spr.) Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek WSA Maria Kwiecińska Protokolant ref. staż. Marek Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi Z.S. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2006 r., [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania I. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] listopada 2005 r. nr [...], II. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 355,-zł (trzysta pięćdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania , III. Stwierdza że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T. M. Geremek Decyzją z dnia [...] listopada 2005r., Nr [...]Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity Dz. U. 2001, Nr 87, poz. 960 ze zm.), po przeprowadzeniu na wniosek H.B. pełnomocnika Z.S. postępowania administracyjnego orzekł o odmowie wymeldowania E.S. z pobytu stałego na os. K. [...] w P. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż E.S. jest zameldowana w lokalu na os. K. [...] w P. od 1980r. Spółdzielcze lokatorskie prawo do tego lokalu należy do Z.S. na podstawie przydziału lokalu mieszkaniowego nr [...] z dnia [...] października 1990r. oraz postanowienia Sądu Rejonowego w P. Wydziału III Cywilnego z dnia [...] lipca 2003r., sygn. akt III Ns [...]. Następnie organ I instancji wyjaśnił, iż w dniu [...] września 2005r. została wykonana wobec E.S. eksmisja ze spornego lokalu przez Komornika Rewiru III przy Sądzie Rejonowym w P. Zdaniem organu była ona nieskuteczna, albowiem eksmitowanej nie było w tym czasie w lokalu. Ustalono, iż E.S. pomimo eksmisji i wymiany zamków w drzwiach wejściowych przedmiotowego lokalu nadal w nim mieszka. Fakt ten potwierdziła siostra Z.S. H.B., były mąż – Z.S., a także przeprowadzony przez funkcjonariuszy policji wywiad środowiskowy. Reasumując organ podkreślił, iż przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby E.S. opuściła przedmiotowy lokal z zamiarem stałego przebywania w innym miejscu i dlatego brak jest podstaw do wydania decyzji o jej wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik Z.S. adw. A.K. wniosła o zmianę decyzji Prezydenta Miasta P. w ten sposób, że wymeldowuje się E.S. z pobytu stałego na os. K. [...] w P. ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu podniesiono, że z chwilą dokonania eksmisji przez Komornika E.S. została wyeksmitowana z mieszkania, straciła władztwo nad rzeczą i zachodzą przesłanki do jej wymeldowania, gdyż wykonanie eksmisji należy rozumieć jako opuszczenie miejsca stałego pobytu. Pełnomocnik odwołującego podniósł także, iż twierdzenie organu, że egzekucja została wykonana nieskutecznie jest chybiony i sprzeczny z przepisami kodeksu postępowania cywilnego. Fakt przychodzenia do mieszkania, z którego E.S. została wyeksmitowana nie może natomiast oznaczać braku opuszczenia miejsca stałego pobytu. Decyzją z dnia [...] lutego 2006r., Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r. Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż stan faktyczny sprawy nie wyczerpuje dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, albowiem niniejsza sprawa rozpoznawana jest w oparciu o aktualnie ustalony stan faktyczny, a nie w oparciu o zdarzenie mające miejsce w dacie eksmisji tj. 20 września 2005r. Z zebranego materiału dowodowego, zdaniem organu II instancji, wynika iż E.S. nadal zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, co potwierdziła w pismach z dnia [...] i [...] stycznia 2006r. Fakt ten potwierdził również Z.S., iż pomimo eksmisji i wymiany zamków w drzwiach była żona nadal mieszka w spornym lokalu, ponieważ ma do niego dostęp dzięki pełnoletnim dzieciom. W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego wniósł o zmianę decyzji Wojewody w całości w ten sposób, że nakazuje się wymeldowanie E.S. z pobytu stałego na os. K. [...], ewentualnie o uchylenie decyzji Wojewody w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, naruszenie prawa procesowego tj. art. 776 kpc i art. 791 kpc, sprzeczność istotnych ustaleń Wojewody z treścią zebranego w sprawie materiału i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu podniesiono jak wcześniej w odwołaniu, iż Komornik prawidłowo dokonał eksmisji E.S. zgodnie z tytułem eksmisyjnym. Z chwilą dokonania eksmisji straciła ona władztwo nad mieszkaniem, rzeczy jej zostały wyniesione i w związku z tym zachodzą przesłanki do jej wymeldowania zgodnie z art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż wykonanie eksmisji należy rozumieć jako opuszczenie miejsca stałego pobytu. Ponadto obecność byłej żony w mieszkaniu skarżącego pomimo wykonanej wobec niej eksmisji, należy tłumaczyć tylko faktem, że przychodzi ona do mieszkania w odwiedziny do dzieci, natomiast nie ma prawa w nim zamieszkiwać. Pełnomocnik Z.S. podniósł również, iż twierdzenia organu jakoby eksmisja wykonana wobec E.S. była nieskuteczna przeczą tytułowi egzekucyjnemu i protokołowi eksmisji oraz są sprzeczne z przepisami art. 796 kpc i następnymi oraz art. 791 kpc i 776 kpc. Zdaniem pełnomocnika organ administracji publicznej jest związany decyzją Komornika sądowego i orzeczeniem Sądu i nie może czynić odmiennych ustaleń niż to wynika z tych dokumentów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawna. Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga jest zasadna. Materialnoprawną podstawę zaskarżonych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity z 2001r., Nr 87, poz. 960 ze zm.) Zgodnie z treścią przepisu art. 6 ust. 1 pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Art.15 ust. 2 ustawy określa natomiast przesłanki wymeldowania, którymi są fakt opuszczenia miejsca pobytu stałego lub czasowego (trwającego ponad 2 miesiące) oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Zdaniem Sądu w przedmiotowej sprawie przesłanki wskazane w powyższych przepisach zostały spełnione. W dniu [...] września 2005r. została bowiem wykonana wobec E.S. eksmisja z lokalu na os. K. [...] w P. przez Komornika Sądowego Rewiru III przy Sądzie Rejonowym i pobyt eksmitowanej w przedmiotowym lokalu nie spełnia w tym wypadku przesłanki zawartej w art. 6 ust 1 cytowanej ustawy. Należy także zaznaczyć, iż pomimo przeprowadzenia eksmisji podczas nieobecności dłużniczki nie można uznać jej za nieskuteczną, jak to czynią organy administracji, albowiem w protokole z eksmisji (k. 41 akt adm.) Komornik Sądowy stwierdził, iż dłużniczka opuściła mieszkanie, a ruchomości znajdujące się w nim stanowią własność jej pełnoletnich dzieci (zgodnie z oświadczeniami T.S. i A.D.) . Dlatego mając na uwadze powyższe należało przyjąć, iż eksmisja jest skuteczna, ponieważ E.S. została usunięta z lokalu w ramach procedury eksmisyjnej przewidzianej przepisami prawa i nie może w nim przebywać. Ponadto jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego nastąpiła wymiana zamków w drzwiach wejściowych (m. in. zeznania E.S.j, k. 33 akt adm., pismo H.B. z dnia [...] października 2005r., k. 49-50 akt adm.). Na rozprawie przeprowadzonej w dniu 14 września 2006r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu E.S. również przyznała, iż w przedmiotowym lokalu zostały wymienione zamki w drzwiach, ale z uwagi na to, że zamieszkują w nim pełnoletnie dzieci ma do niego swobodny dostęp i ani przez jeden dzień nie opuściła tego lokalu. Sąd pragnie zaznaczyć, że zgodnie z treścią art. 15 ust 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, rozpatrywaną w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002r. (syg. akt K 20/01) wystarczającą podstawę do wymeldowania danej osoby stanowi faktyczne opuszczenie przez nią miejsca stałego pobytu. Jednocześnie z utrwalonym w orzecznictwie administracyjnym poglądem, który w pełni podziela skład orzekający w niniejszej sprawie, egzekucja wyroku orzekającego eksmisję z lokalu jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w tym lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 cytowanej ustawy i jeśli nawet po wykonaniu egzekucji eksmitowana osoba wbrew woli wierzyciela egzekucyjnego przebywa w tym lokalu, nie stanowi to stałego jej pobytu z zamiarem stałego przebywania (będącego generalnie przesłanką zameldowania) i nie uchyla zaistniałej wcześniej przesłanki wymeldowania (por wyrok NSA z dnia 6 lutego 2003r., sygn. V SA 1398/02 Lex nr 159189). Bezspornym jest, że była żona skarżącego przebywa w mieszkaniu na os. K. [...] w P., wbrew woli Z.S. oraz niezgodnie z treścią pkt 4 postanowienia Sądu Rejonowego z dnia [...] lipca 2003r. syg. akt III NS [...] w sprawie o podział majątku wspólnego. W tym stanie rzeczy uzasadniona jest ocena, że zaskarżone decyzje naruszają prawo, albowiem zaistniały przesłanki określone w art. 15 ust. 2 cytowanej ustawy, które skutkować winny wydaniem orzeczenia o wymeldowaniu E.S. ze spornego mieszkania. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy administracyjne powinny wziąć pod uwagę powyższe rozważania. Z tego względu Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a), art. 200 oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku. /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska /-/T. M. Geremek

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło