III SA/Po 354/12

Dnia 16 maja 2012 roku Sebastian Michalski – referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2012 roku nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie przyznania płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarze o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2006 rok; postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący R. P., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100zł, wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie, wskazanego przez wnioskodawcę, radcy prawnego i adwokata. W uzasadnieniu żądania Wnioskodawca wskazał, że wniosek jest zasadny, gdyż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych; obecnie jest bezdomny. Oświadczenie majątkowe nie zawiera informacji o źródłach przychodu, wysokości dochodu oraz kosztach utrzymania. Wnioskodawca zaznaczył, że jest zadłużony na ponad 200.000zł. Z kolei w aktach administracyjnych przekazanych wraz ze skargą zalega wniosek o przyznanie płatności na rok 2006, w którym Wnioskodawca zgłosił do systemu dopłat działki rolne o łącznej powierzchni ponad 100ha. Skarżący ubiegał się również o dopłaty za rok 2010 (porównaj postanowienie referendarza sądowego z dnia 04 kwietnia 2012 roku, sygn. akt III SA/Po 160/12). Pismem z dnia 02 marca 2012 roku zobowiązano Wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez: - złożenie odpisów rocznych zeznań podatkowych za lata 2010 i 2011 lub udokumentowanie wysokości przychodu za wskazany okres w inny sposób, - udokumentowanie źródła i wysokości przychodu za okres od 01 stycznia 2012 roku, - przedłożenie spisu posiadanych rachunków bankowych oraz przedłożenie wyciągów bankowych, które dokumentują operacje finansowe wykonane od dnia 01 czerwca 2011 roku, - udokumentowanie wysokości aktualnie egzekwowanych od Skarżącego należności, - udokumentowanie środków egzekucyjnych (zajęcie ruchomości, wynagrodzenia za prace, świadczeń rentowych lub emerytalnych itp.) aktualnie stosowanych do majątku lub dochodów Skarżącego, - udokumentowanie wysokości wyegzekwowanych kwot za okres od dnia 01 czerwca 2011 roku, - przedłożenie spisu średnich miesięcznych wydatków związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, - przedstawienie opisu posiadanych nieruchomości oraz sposób ich zagospodarowania (użytkowania), kosztów ich utrzymania oraz wysokość dochodu jaki przynoszą posiadane nieruchomości, - określenia rozmiaru prowadzonej produkcji rolnej w latach 2010 i 2011; wskazania jej rodzaju i rozmiaru (np. produkcja roślinna – 5ha żyta, warzywnicza lub sadownicza – 2ha sad czereśniowy, zwierzęca – 40 szt. trzody chlewnej), a także określenia wielkość przychodu ze sprzedaży wytworzonych płodów rolnych oraz wielkości dopłat pobranych z ARiMR. W piśmie z dnia 26 kwietnia 2012 roku Skarżący w dwóch akapitach stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów, nie posiada żadnego majątku i nie ma żadnych dochodów. Sprawy o bezprawne zabranie gruntów toczą się w sądach. Ich wynik jest nieznany. Wnioskodawca ponownie podał, że obecnie jest bezdomny. Zgodnie z art. 246 §1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 270 – dalej p.p.s.a.) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wyjaśnić należy, że formuła "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na podmiocie wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek przedstawienia sytuacji majątkowej w sposób rzetelny i pełny. Natomiast ocena tego, czy wnioskodawca znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, należy do wyłącznej kompetencji sądu (referendarza sądowego) – art. 254 §1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. Oceny sądu nie można wykluczyć, czy też zastąpić jej, zapewnieniami wnioskodawcy o wyczerpaniu zdolności płatniczych. Rozstrzygnięcie o udzieleniu prawa pomocy nie może być niezależne od rzeczywistej sytuacji majątkowej wnioskodawcy oraz niezależne od oceny sądu o spełnieniu przesłanek udzielania prawa pomocy. O przyznaniu prawa pomocy nie decyduje strona, lecz wojewódzki sąd administracyjny. Stąd warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny sytuacji majątkowej, bo nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Skarżący nie wykonał nałożonych na niego obowiązków. Wnioskodawca nie wykazał, ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Twierdzenia, że Skarżący jest bezdomny, nie ma majątku i nie ma dochodu, należy taktować jako równoważne z brakiem wyjawienia źródeł pozyskiwania środków na zapewnienie koniecznego utrzymania. Wyjaśnienia Skarżącego nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Z tych względów brak jest podstaw do przyjęcia stanowiska, że Skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów sądowych lub kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 §1 pkt 1 oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012r. poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji postanowienia.