III SA/Po 354/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-11-17

Skład orzekający: Walentyna Długaszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych, nieudokumentowanych podstawach co wniosek prawomocnie odrzucony, uzasadnia ponowne badanie sytuacji majątkowej strony?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy, uznając, że ponowne złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy, oparte na tych samych ogólnikowych i nieudokumentowanych podstawach co wniosek prawomocnie odrzucony, stanowi nadużycie prawa i obejście przepisów dotyczących obowiązku przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym. Brak jest podstaw do ponownego badania sytuacji majątkowej strony, gdy nie wykazała ona należytej staranności w udokumentowaniu swojej sytuacji.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z postępowaniem dotyczącym odmowy przyznania płatności do gruntów rolnych. Wcześniejsze wnioski o przyznanie prawa pomocy były wielokrotnie odrzucane przez referendarza sądowego, WSA w Poznaniu oraz NSA z powodu braku udokumentowania sytuacji majątkowej skarżącego. Skarżący nadal przedstawiał ogólnikowe i nieudokumentowane twierdzenia o swojej trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, nie przedkładając wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2016 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007 postanawia: umorzyć postępowanie w przedmiocie prawa pomocy Postanowieniem z dnia 09 lipca 2015 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu, gdyż złożone przez niego oświadczenie majątkowe nie pozwalało ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania (k. 33 - 36 akt sądowych). Działając na skutek wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny również odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu (k. 44 - 47 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 20 października 2015 roku, k. 56 - 58 akt sądowych). W uzasadnieniu postanowienia NSA wyjaśnił, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, ale nie wykonał tego wezwania. Również do zażalenia R nie dołączył żądanych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podsumowując NSA podkreslił, że Wnioskodawca nie dołożył należytej staranności w celu wykazania, że jest osobą, która nie może ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. W piśmie z dnia 04 marca 2016 roku R zawarł ponowne żądanie przyznania prawa pomocy oraz wskazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu (k. 89 akt sądowych). Skarżącemu został przesłany do wypełnienia urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na formularzu wniosku (k. 107 – 110 akt sądowych) Wnioskodawca powtórzył argumentację leżącą u podstaw pierwszego wniosku o prawo pomocy (k. 20-22 akt sądowych). W treści uzasadnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący powołał ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o swojej bezdomności, samotności, zadłużeniu, korzystaniu z jadłodajni x, czy ujawnieniu jego osoby w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Jednocześnie Wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym już w czerwcu 2015 roku (k. 27-28 akt sądowych). Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 6 września 2016 r. umorzył postępowanie w przedmiocie prawa pomocy. W sprzeciwie strona wniosła o uchylenie postanowienia, o przyznanie zwolnienia od kosztów i o ustanowienie pełnomocnika z powodu pogorszenia się jej sytuacji materialnej i zdrowotnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarżący ma świadomość, że składane przez niego oświadczenia majątkowe są niewystarczające i budzą wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, także w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone przez R na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał już około [...] orzeczeń dotyczących wniosków o prawo pomocy składanych przez R. Skoro w tym stanie rzeczy Skarżący ponownie, w kolejnym wniosku o prawo pomocy, powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych, czy o pogorszeniu się jego sytuacji materialnej i zdrowotnej to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Zdaniem Sądu złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, z tożsamą argumentacją, co wniosek o prawo pomocy prawomocnie załatwiony w niniejszym postępowaniu poprzez wydanie orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy, a do tego w kontekście nadal niezrealizowanego wezwania do uzupełnienie oświadczenia majątkowego skierowanego do Wnioskodawcy w czerwcu 2013 roku (k. 27-28 akt sądowych), nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe i wbrew oczekiwaniom Skarżącego, w niniejszej sprawie zbędne jest prowadzenie powstępowania wyjaśniającego na deklarowane w piśmie z dnia [...] roku i we wniesionym sprzeciwie rzekome pogorszenie się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy, a tym samym zbędne jest ponowne uruchamianie trybu z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), ale tym razem w celu uzupełnienia materiału dla weryfikacji twierdzeń Wnioskodawcy o pogorszeniu się jego sytuacji majątkowej. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Stwierdzić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały warunki konieczne dla zaktualizowania obowiązku sądu w zakresie ponownego badania sytuacji majątkowej skarżącego, czyli przeprowadzenia oceny zasadności przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 19 sierpnia 2015 roku Z tych względów, na podstawie art. 249 a oraz art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło