III SA/Po 354/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-06

Skład orzekający: Sebastian Michalski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, oparty na tych samych, nieudokumentowanych podstawach co wniosek prawomocnie odrzucony, może skutkować ponownym badaniem sytuacji majątkowej strony?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, uznając, że ponowny wniosek oparty na tych samych, ogólnikowych i nieudokumentowanych podstawach co prawomocnie odrzucony wniosek, stanowi nadużycie prawa. Strona nie wykazała należytej staranności w przedstawieniu swojej sytuacji majątkowej, co uniemożliwia ponowne badanie jej zasadności.
Stan faktyczny
Skarżący R. P. złożył ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy, argumentując pogorszeniem swojej sytuacji majątkowej. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były odrzucane przez referendarza sądowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oraz Naczelny Sąd Administracyjny z powodu braku udokumentowania sytuacji majątkowej. Skarżący powoływał się na ogólnikowe twierdzenia, nie przedkładając wymaganych dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 06 września 2016 roku Sebastian Michalski – starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Poznaniu po rozpoznaniu w dniu 06 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] lutego 2015 roku nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do usunięcia braków formalnych we wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2007; postanawia umorzyć postępowanie w przedmiocie przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 09 lipca 2015 roku referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu, gdyż złożone przez niego oświadczenie majątkowe nie pozwalało ustalić rzeczywistej sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania (k. 33 - 36 akt sądowych). Działając na skutek wniesionego sprzeciwu, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2014 roku, Wojewódzki Sąd Administracyjny również odmówił przyznania prawa pomocy Skarżącemu (k. 44 - 47 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie Skarżącego na postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy (postanowienie z dnia 20 października 2015 roku, k. 56 - 58 akt sądowych). W uzasadnieniu postanowienia NSA wyjaśnił, że Skarżący nie przedstawił swojej sytuacji majątkowej. Wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia dokumentów dotyczących jego sytuacji majątkowej, ale nie wykonał tego wezwania. Również do zażalenia R. P. nie dołączył żądanych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności podnoszone we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Podsumowując NSA podkreslił, że Wnioskodawca nie dołożył należytej staranności w celu wykazania, że jest osobą, która nie może ponieść pełnych kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. W piśmie z dnia 04 marca 2016 roku R. P. zawarł ponowne żądanie przyznania prawa pomocy oraz wskazał, że jego sytuacja uległa pogorszeniu (k. 89 akt sądowych). Skarżącemu został przesłany do wypełnienia urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Na formularzu wniosku (k. 107 – 110 akt sądowych) Wnioskodawca powtórzył argumentację leżącą u podstaw pierwszego wniosku o prawo pomocy (k. 20-22 akt sądowych). W treści uzasadnienia kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący powołał ogólnikowe i nieudokumentowane zapewnienia o swojej bezdomności, samotności, zadłużeniu, korzystaniu z jadłodajni Caritasu, czy ujawnieniu jego osoby w Krajowym Rejestrze Dłużników Niewypłacalnych. Jednocześnie Wnioskodawca nie przedstawił dokumentacji, którą miał obowiązek przedłożyć w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym już w czerwcu 2015 roku (k. 27-28 akt sądowych). Mając na uwadze powyższe wyjaśnić należy, co następuje. Skarżący ma świadomość, że składane przez niego oświadczenia majątkowe są niewystarczające i budzą wątpliwości. Naczelny Sąd Administracyjny już wielokrotnie, także w niniejszej sprawie, oddalał zażalenia wnoszone przez R. P. na orzeczenia dotyczące odmowy przyznania mu prawa pomocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydał już około 550 orzeczeń dotyczących wniosków o prawo pomocy składanych przez R. P.. Skoro w tym stanie rzeczy Skarżący ponownie, w kolejnym wniosku o prawo pomocy, powołuje ogólnikową i nieudokumentowaną argumentację o braku zdolności do uiszczenia kosztów sądowych, to taka postawa Skarżącego dowodzi dalszego i świadomego uchylania się od złożenia pełnego i rzetelnego oświadczenia majątkowego. Złożenie kolejnego wniosku o prawo pomocy, z tożsamą argumentacją, co wniosek o prawo pomocy prawomocnie załatwiony w niniejszym postępowaniu poprzez wydanie orzeczenia o odmowie przyznania prawa pomocy, a do tego w kontekście nadal niezrealizowanego wezwania do uzupełnienie oświadczenia majątkowego skierowanego do Wnioskodawcy w czerwcu 2013 roku (k. 27-28 akt sądowych), nosi znamiona nadużycia prawa w postaci obejścia przepisów o obowiązku strony postępowania w zakresie przedstawienia dokładnych danych o stanie majątkowym i rodzinnym wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe i wbrew oczekiwaniom Skarżącego, w niniejszej sprawie zbędne jest prowadzenie powstępowania wyjaśniającego na deklarowane w piśmie z dnia 04 marca 2016 roku rzekome pogorszenie się sytuacji majątkowej Wnioskodawcy, a tym samym zbędne jest ponowne uruchamianie trybu z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2016, poz. 718 ze zm.), ale tym razem w celu uzupełnienia materiału dla weryfikacji twierdzeń Wnioskodawcy o pogorszeniu się jego sytuacji majątkowej. Porównanie poprzedniego oświadczenia majątkowego z aktualnie składanym ujawnia brak podstaw faktycznych dla przyjęcia stanowiska, że przyczyną wystąpienia przez R. P. z kolejnym żądaniem przyznania prawa pomocy jest pogorszenie się jego sytuacji majątkowej. Wyjaśnić należy, że postanowienie o przyznaniu prawa pomocy nie może być wydane na skutek ponownego wniosku o przyznanie prawa pomocy, który został oparty na tych samych podstawach, co wydane już prawomocne postanowienie o odmowie przyznania prawa pomocy. Zatem brak jest podstaw faktycznych do przyjęcia stanowiska, że w okolicznościach niniejszej sprawy spełnione zostały warunki konieczne dla zaktualizowania obowiązku sądu w zakresie ponownego badania sytuacji majątkowej skarżącego, czyli przeprowadzenia oceny zasadności przełamania mocy wiążącej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy z dnia 19 sierpnia 2015 roku Z tych względów, na podstawie art. 249a oraz art. 258 §1 i §2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło