III SA/Po 354/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Szymon Widłak po rozpoznaniu w dniu [...] grudnia 2016 r., na posiedzeniu niejawnym, sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowanej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2010, postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego z dnia 11 października 2016 r. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie [...]zł skarżący wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. We wniosku złożonym na urzędowym formularzu wskazał, że stał się osobą bezdomną – bez majątku i dochodów. Skarżący podał nadto, że osobą zadłużoną i cierpi na ciężki rozstrój zdrowia. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. zobowiązano wnioskodawcę do uzupełnienia oświadczenia majątkowego poprzez przedłożenie szeregu wymienionych w wezwaniu dokumentów odnoszących się do jego sytuacji finansowej i majątkowej. Skarżący nie przedstawił dokumentacji wskazanej w powyższym zarządzeniu. Postanowieniem z dnia 11 października 2016 r. referendarz sądowy odmówił przyznania stronie prawa pomocy, wskazując na uchylanie się wnioskodawcy od obowiązku wyjaśnienia jego rzeczywistej sytuacji. Pismem z dnia [...] listopada 2016 r. wnioskodawca wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia, podnosząc, że orzeczenie to zostało wydane niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym sprawy. Sytuacja skarżącego znacznie pogorszyła się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym może nastąpić, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Okoliczności przytoczone we wniosku o przyznanie prawa pomocy, jak również przedstawione dokumenty na ich poparcie, powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłat sądowych oraz ponoszenia kosztów zastępstwa procesowego stanowi bowiem wyjątek od reguły wykonania przez stronę tego obowiązku z art. 199 P.p.s.a., który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W myśl art. 255 P.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca - pomimo wezwania - nie uzupełnił oświadczenia złożonego we wniosku poprzez przedłożenie dokumentów wskazanych w zarządzeniu referendarza sądowego z dnia [...] sierpnia 2016 r. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał ani wysokości przychodu, ani kosztów utrzymania koniecznego. Wyjaśnienia strony nie pozwalają na zidentyfikowanie źródła finansowania koniecznych kosztów utrzymania i świadczą o ukrywaniu rzeczywistej sytuacji majątkowej. W konsekwencji przekazane informacje nie stanowią właściwej podstawy dla oceny zdolności płatniczych strony postępowania. Należy wyjaśnić, że warunkiem koniecznym do przeprowadzenia oceny zdolności majątkowych osoby wnioskującej o przyznanie prawa pomocy jest przedstawienie dokładnych i wiarygodnych danych o sytuacji majątkowej i rodzinnej strony postępowania. Ogólnikowe oraz nieudokumentowane zapewnienia o trudnej sytuacji majątkowej strony są bezużyteczne z punktu widzenia możliwości dokonania oceny tej sytuacji, gdyż nie pozwalają wnioskować o zdolnościach płatniczych strony postępowania. Podobnie bezużyteczne pozostają niczym nieudokumentowane wskazania o wysokości ciążącego na wnioskodawcy zadłużeniu. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia.