III SA/Po 36/12

Dnia 29 lutego 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Małgorzata Górecka ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka – Nerka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 lutego 2012 roku przy udziale sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia r. nr w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia 19 września 2011r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił M. – na podstawie art. 83 ust. 1 pkt. 3, art. 28 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 205 z 2009 r., poz. 1585 ze zm. ) – umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne figurujących na koncie osobistym płatnika. W ocenie organu w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek wskazanych w art. 28 ust. 1-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Organ nie znalazł ponadto podstaw do umorzenia spornego długu na postawie § 3 ust. 1 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ( Dz. U. Nr 141, poz. 1365 ). Z tego względu organ uznał, iż wnioskodawca będzie w stanie uiścić część zaległych należności. Decyzja została doręczona córce strony w dniu 22.09.2011 r. ( k. 49 ). M złożył w dniu 13.10.2011 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, powołując się na swoją trudną sytuację materialną. Wniósł ponadto o przywrócenie terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Po rozpatrzeniu powyższego wniosku Zakład Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 4 listopada 2011r., , na podstawie art. 58 § 2, art. 134 w zw. z art. 57 § 1 i art. 123 kpa, odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i zawiadomił, iż wniosek ten jako wniesiony po terminie nie podlega rozpatrzeniu. W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż przedmiotowy wniosek został wniesiony w dniu 13.10.2011 r., czyli po upływie 14 dniowego ustawowego terminu. Jednocześnie strona nie uprawdopodobniła w żaden sposób braku winy w uchybieniu temu terminowi, co przesądzało o braku przesłanek z art. 58 kpa. W skardze na postanowienie M podniósł argumenty merytoryczne, dotyczące niemożności uiszczenia przedmiotowego zadłużenia wobec ZUS. Wniósł o jego umorzenie. W odpowiedzi na skargę Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumenty. W piśmie wniesionym w dniu 27.02.2012 r. strona skarżąca podniosła, iż przyczyną niezachowania terminu były duże trudności ze wzrokiem i niemożność czytania pism procesowych bez pomocy osób trzecich. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądowa kontrola zaskarżonych decyzji sprawowana jest w oparciu o kryteria zgodności z prawem, a według art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w powyżej określonych granicach Sąd uznał, że skarga okazała się uzasadniona. Sąd uwzględnił skargę z powodu naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 58 § 1 kpa w razie uchybienie terminowi należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchylenie nastąpiło bez jego winy. Prośbę w tym zakresie należy wnieść w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, jednocześnie dokonując określonej czynności procesowej ( art. 58 § 2 kpa ). Należy ponadto wskazać, iż zgodnie z art. 64 § 2 kpa, jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem o pozostawieniu podania bez rozpoznania w przypadku nieusunięcia tych braków. W niniejszej sprawie wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy niewątpliwie zawierał dodatkowo żądanie przywrócenia terminu do dokonania tej czynności, zgłoszone w trybie art. 58 § 1 kpa. W sytuacji, gdy w piśmie tym strona nie załączyła jednocześnie uzasadnienia swojego żądania ( przytoczenie okoliczności faktycznych uprawdopodabniających brak winy w uchybieniu terminu ) obowiązkiem organu było niewątpliwie wezwanie jej do uzupełnienia podania w powyższym zakresie w trybie art. 64 § 2 kpa. Dopiero nieuzupełnienie braków podania przez stronę w wyznaczonym terminie mogło skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania, czego konsekwencją mogło być stwierdzenie w trybie art. 134 kpa uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Należy wskazać, iż decyzja organu I instancji nie została doręczona osobiście skarżącemu, tylko jego pełnoletniej córce, co dawało podstawę do bardziej wnikliwego ustalenia przez organ przyczyn niedochowania terminu przez stronę. Dodatkowo Sąd zwraca uwagę na argumentację podaną w piśmie procesowym kierowanym do Sądu z datą wpływu :27.02.20012r. a także na załączone do tegoż pisma zaświadczenie lekarskie z dnia 23.02.2012r., które potwierdza trudności w samodzielnym odczytaniu tekstu pisanego przez skarżącego w związku z chorobą wzroku, na którą to okoliczność skarżący się powoduje w piśmie procesowym. Sąd zauważa, iż okoliczność ta niewątpliwie uzależnia skarżącego od osób trzecich, z których pomocą skarżący może odczytać kierowany do niego tekst. Tak więc w ocenie Sądu, organ zbyt pochopnie , bez jakiegokolwiek postępowania mającego za cel ustalenie przyczyn niezachowania terminu przez skarżącego do wniesienia środka odwoławczego, wydał skarżone obecnie postanowienie. Zaniechanie dokonania powyższych czynności procesowych skutkowało w ocenie Sądu naruszeniem przepisów postępowania ( art. 58 § 1 i 2, art. 64 § 2 i art. 134 kpa ) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy, co powodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.