III SA/Po 360/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz M. Geremek Sędzia WSA Barbara Koś (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Damian Wojtkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 października 2009 r. przy udziale sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 25 marca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego postanawia odrzucić skargę /-/ M. Ławniczak /-/ T.M. Geremek /-/ B. Koś Postanowieniem z dnia 6 marca 2009 r., znak [...] Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, działając jako wierzyciel na podstawie art. 17 § 1 i art. 34 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) oraz art. 24 § 5 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 22, poz. 74 ze zm.) w zw. z art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) odmówił uznania zasadności zgłoszonego przez A. K. zarzutu przedawnienia składek za IV kwartał 1998 r. i I kwartał 1999 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zobowiązany A. K., argumentując konieczność umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], podniósł zarzut przedawnienia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników na podstawie art. 41 b ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, tj. z upływem 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Jednocześnie stwierdził, że bieg przedawnienia przedmiotowych należności nie został zawieszony, gdyż pierwszej czynności egzekucyjnej dokonano w dniu 10 lutego 2009 r. poprzez doręczenie tytułu wykonawczego. Ponadto zobowiązany wskazał, że nie otrzymał upomnienia, o którym mowa w treści tytułu wykonawczego i że nie jest ono czynnością egzekucyjną, a czynności podjęte po upływie terminu przedawnienia nie mogły spowodować jego zawieszenia. Wierzyciel nie podzielił powyższych argumentów, powołując się na art. 24 § 5 b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, stosownie do którego bieg terminu przedawnienia należności składkowych zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został powiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Zdaniem wierzyciela w niniejszej sprawie taką czynnością zmierzającą do wyegzekwowania należności (która nie musi być czynnością egzekucyjną) było upomnienie nr [...], wysłane 13 października 2008 r. i uznane za doręczone zobowiązanemu w trybie art. 44 kpa z dniem 30 października 2008 r., a więc przed upływem terminu przedawnienia należności. Ponadto wierzyciel wskazał, że w 2002 r. zobowiązany złożył podanie o umorzenie należności z tytułu ww. składek, a zatem miał świadomość zadłużenia i nie kwestionował go, a tym samym – zdaniem wierzyciela, nastąpiło przerwanie terminu przedawnienia. Na skutek zażalenia A. K. Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego postanowieniem z dnia 25 marca 2009 r., znak [...], [...] ponownie uznał zgłoszony zarzut przedawnienia składek za IV kwartał 1998 r. oraz I kwartał 1999 r. za bezzasadny, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w uprzednio wydanym postanowieniu z dnia 6 marca 2009 r. A. K. złożył skargę na powyższe postanowienie, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] oraz tytułu wykonawczego nr [...], a także – w związku z faktem, iż należność została wyegzekwowana – o zasądzenie zwrotu pobranej należności wraz z kosztami przelewu. W odpowiedzi na skargę Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonym postanowieniu oraz poprzedzającym je postanowieniu z dnia 6 marca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym skarga przysługuje tylko wówczas, gdy przysługiwało na nie zażalenie. W świetle postanowień art. 17 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Przepis art. 34 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ustanawia ogólną regułę zaskarżania postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela w drodze zażalenia. Wyjątek od tej reguły przewidziano w art. 83 c ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 22, poz. 74 ze zm.), stosownie do którego od wydanych w trakcie postępowania egzekucyjnego postanowień Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w sprawie stanowiska wierzyciela zażalenie nie przysługuje. W konsekwencji na tego rodzaju postanowienie nie przysługuje również skarga do sądu administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Kontrola tego rodzaju postanowień jest dopuszczalna jedynie w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. Powyższy przepis art. 83 c ust. 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych – z mocy art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. Nr 50, poz. 291 ze zm.) –znajduje odpowiednie zastosowanie w sprawach dotyczących ubezpieczeń społecznych rolników i również jako uregulowanie szczególne wyłącza ogólną regułę zaskarżania postanowień w sprawie stanowiska wierzyciela w drodze zażalenia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 maja 2009 r., II FSK 95/08). W świetle powyższego nie ulega wątpliwości, iż wydane w niniejszej sprawie postanowienie Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w sprawie stanowiska wierzyciela jest niezaskarżalne zażaleniem, a w konsekwencji nie podlega również odrębnemu zaskarżeniu w drodze skargi do sądu administracyjnego. Kontrola stanowiska wierzyciela w tym przypadku będzie możliwa jedynie w ramach ewentualnego zaskarżenia postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zgłoszonych zarzutów. W konsekwencji skargę A. K. należało odrzucić jako niedopuszczalną, o czym orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. /-/M. Ławniczak /-/T.M. Geremek /-/B. Koś