III SA/Po 364/25

Dnia 6 sierpnia 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Sachajko po rozpoznaniu w dniu 6 sierpnia 2025 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. K. na akt Prezydenta Miasta z dnia 6 maja 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia braku podstaw do uwzględnienia odwołania w sprawie nieuwzględnienia reklamacji od wystawionego zawiadomienia dotyczącego opłaty dodatkowej za parkowanie w Strefie Płatnego Pakowania postanawia: odrzucić skargę Skarżąca - S. K. otrzymała zawiadomienie nr [...] o ustaleniu opłaty dodatkowej za postój pojazdu w dniu 18 kwietnia 2025 r. w Strefie Płatnego Parkowania [...] w [...]. Wniosła następnie do ZDM reklamację z wnioskiem o anulowanie opłaty dodatkowej. Pismem z dnia 6 maja 2025 r. ZDM wskazał na brak podstaw do anulowania opłaty dodatkowej. Pismem z 16 maja 2025 r. organ podtrzymał swoje stanowisko. Strona wniosła skargę do tutejszego Sądu pismem z dnia 28 maja 2025 r., wnosząc o zobowiązanie organu do rozpatrzenia jej reklamacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje : Przed merytorycznym rozpoznaniem skargi Sąd w pierwszej kolejności bada, czy skarga jest dopuszczalna, w tym czy należy ona do jego właściwości. Stwierdzenie, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd do odrzucenia skargi, o czym stanowi art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: P.p.s.a.). Stosownie do treści art. 3 p.p.s.a. sądy administracyjne zostały powołane do sprawowania kontroli nad działalnością administracji publicznej, która obejmować ma orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw (art. 3 § 2 p.p.s.a.) Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego ( art. 3 § 2a p.p.s.a.) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a). Podstawę prawną do wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze stref płatnego parkowania na drogach publicznych stanowi art. 13f ust. 1 w zw. z art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (obecnie t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 645 ze zm. dalej jako "u.d.p."). Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 lit a u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 u.d.p., opłatę powyższą pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 u.d.p. za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 u.d.p.). Stosownie do § 8 ust. 1 Regulaminu Strefy Płatnego Parkowania (załącznik Nr 3 do uchwały Nr XXVIII/497/VIII/2020 Rady Miasta Poznania z dnia 19 maja 2020 r.) czynność polegająca na parkowaniu pojazdu w strefie wymaga wniesienia przez kierowcę opłaty za postój określonej w załączniku nr 2 do tej uchwały. W przypadku nieuiszczenia opłaty następuje nałożenie opłaty dodatkowej na podstawie § 24 regulaminu. Zauważyć trzeba, że żaden przepis nie przewiduje możliwości wniesienia skargi na stanowisko o nieuwzględnieniu reklamacji, czy o nierozpatrzeniu reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Tego rodzaju rozstrzygnięcie nie zapada w formie decyzji, postanowienia, czy innego aktu, który podlegałby kontroli na drodze postępowania sądowego w oparciu o art. 3 § 2 pkt 1, 2, 3, 4 i 4a p.p.s.a. (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 29 stycznia 2024 r. sygn. III SAB/Gd 268/23). Mając zatem na uwadze treść art. 3 § 2 p.p.s.a. do sądu administracyjnego nie przysługuje skarga na akt administracyjny wydany w zakresie odmowy rozpatrzenia reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Wskazać również należy, iż zawiadomienie stwierdzające nieuiszczenie opłaty i wskazujące sposób uregulowania tej należności w terminie 14 dni od dnia nieuiszczenia opłaty za postój - stanowiące w istocie pierwsze wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej - nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w katalogu zawartym w art. 3 § 2 p.p.s.a., które podlegałyby kognicji sądu administracyjnego, w szczególności nie stanowi aktu lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Obowiązek uiszczania zarówno opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat, wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują odrębnego postępowania, w wyniku którego organ dokonywałby wymiaru opłaty dodatkowej. W myśl art. 40d ust. 2 u.d.p. opłaty dodatkowe podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z 29 stycznia 2024 r. sygn. III SAB/Gd 268/23). Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega ona przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że zawiadomienie, czy wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. nie może dotyczyć sytuacji, kiedy określone obowiązki wynikają wprost z przepisów prawa, a ich niewykonanie może prowadzić do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku. W tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 527/19, opubl. W Centralnej Bazie Orzeczeń sądów Administracyjnych, na stronie internetowej www. orzeczenia.nsa.gov.pl). Możliwość obrony swych interesów przez zobowiązanego powstaje dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego. Reasumując, skoro zawiadomienie zawierające wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu niewniesienia opłaty za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania nie należy do żadnego z aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a, a przepisy nie przewidują możliwości wniesienia skargi na rozpatrzenie reklamacji dotyczącej opłaty dodatkowej, niniejsza skarga podlega odrzuceniu. Z tego względu orzeczono o odrzuceniu skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.