III SA/Po 365/17

Dnia 5 października 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Fornalik Sędziowie WSA Małgorzata Górecka (spr.) WSA Izabela Paluszyńska Protokolant: ref. staż. Marta Chocianowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi x na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia[...]. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione oddala skargę Uzasadnienie. Postanowieniem z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia[...] r. uznające za niezasadny zarzut w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec x na podstawie tytułu wykonawczego z dnia[...] obejmującego opłatę dodatkową za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania w wysokości [...] zł. Powyższe postanowienia podjęto w następującym stanie faktycznym. Postępowanie egzekucyjne wobec strony zostało wszczęte na podstawie powyższego tytułu wykonawczego. Wystawienie tytułu poprzedzono doręczeniem stronie upomnienia dnia [...] r. Strona wniosła zarzuty powołując się na błąd co do osoby zobowiązanej, albowiem wskazała ona, że nie korzystała ze strefy we wskazanych miejscach i czasie, zaś organ nie poczynił żadnych ustaleń w tym zakresie a jedynie oparł się na tytule prawnym do przedmiotowego samochodu. Strona wskazała, że nie jest jedynym właścicielem przedmiotowego pojazdu o nr rej. [...], a ponadto organ dokonał zajęcia emerytury przed rozpatrzeniem zarzutów. Organ I instancji postanowieniem z dnia[...] r. uznał zarzut za niezasadny. W zażaleniu strona podniosła tożsame argumenty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanej. Organ II instancji postanowieniem z dnia [...]r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powołał się w uzasadnieniu postanowienia na poglądy orzecznictwa sądowego, zgodnie z którymi właściciel pojazdu jest zobowiązanym do chwili, gdy wskaże faktycznego użytkownika pojazdu w dacie jego parkowania. Strona jako jeden ze współwłaścicieli pojazdu nie jest osobą wyłącznie zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej wskazanej w art. 13 f ustawy o drogach publicznych, ale na etapie postępowania egzekucyjnego wierzyciel ma możliwość wyboru dłużnika – spośród solidarnie zobowiązanych – wobec którego będzie prowadzona egzekucja. W niniejszej sprawie chodzi o opłaty za parkowanie spornym pojazdem w strefie w dniach [...] r. Opłata dodatkowa jest pobierana na podstawie art. 13 f ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłat wskazanych w art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Obowiązek egzekwowany w niniejszej sprawie wynika zatem bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych jak i z prawa miejscowego(uchwała nr XXXIV/269/IV/2003 Rady Miasta Poznania z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie ustalenia w Poznaniu strefy płatnego parkowania, stawek opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania , wysokości opłat dodatkowych oraz sposobu ich pobierania. Dowodem powstania obowiązku jest wezwanie – raport wystawiany przy kontrolera w strefie po stwierdzeniu nieopłaconego postoju. W skardze do WSA w Poznaniu strona podniosła, że organ bezpodstawnie nałożył na nią obowiązek uiszczenia określonej kwoty powołując się na art. 13 u.d.p. We wskazanych dniach nie dokonywała ona bowiem parkowania przedmiotowym pojazdem w strefie. Wniosła o uchylenie orzeczeń obu instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Dokonując oceny legalności zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Przedmiotem sporu w sprawie jest ocena zarzutu w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec x na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...]obejmującego opłatę dodatkową za nie wniesienie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania w wysokości [...]zł. Strona skarżąca wniosła zarzut powołując się na błąd co do osoby zobowiązanej. Wskazała ona, że nie korzystała ze strefy płatnego parkowania zaś wierzyciel nie wykazał jakimkolwiek dowodem, że skarżąca była osobą korzystającą w oznaczonych terminach i miejscach ze strefy parkowania nadto skarżąca nie jest jedynym właścicielem przedmiotowego pojazdu o nr rej. . [...] W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały zarzut skarżącej za niezasadny. Ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. 2016.1440, ze zm.), która w sprawie miała zastosowanie , w art. 13 ust. 1 pkt 1 zobowiązuje korzystającego z dróg publicznych do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W tym samym artykule lit. f stwierdza się, że za nieziszczenie powyższej opłaty pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość określa rada gminy (rada miasta) a pobiera zarząd drogi. W omawianej sprawie bezsporny był fakt parkowania przedmiotowego pojazdu w strefie płatnego parkowania bez uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ww ustawy , co też wynika też z raportu wystawionego przez kontrolera w strefie po stwierdzeniu nieopłaconego postoju. Bezspornym było i to, że skarżąca jest współwłaścicielem przedmiotowego pojazdu, co z kolei wynika z informacji CEPiK znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Podkreślić należy, że istnieje ugruntowany pogląd orzecznictwa sądowego, zgodnie z którym właściciel pojazdu jest zobowiązanym do uiszczenia opłaty i opłaty dodatkowej za parkowanie do chwili, gdy wskaże faktycznego użytkownika pojazdu w dacie jego parkowania . Organ nie ma możliwości, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające mające na celu ustalenie osoby faktycznie korzystającej z drogi publicznej. W tej sytuacji organ egzekucyjny ma prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Ten ostatni zaś może dochodzić swych racji, podnosząc w toku postępowania egzekucyjnego zarzut na podstawie art. 33 §1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. 2017.1201) . Do obalenia powyższego domniemania faktycznego nie jest wystarczające udowodnienie, że korzystającym z dróg nie był właściciel, ale konieczne jest wykazanie, kto konkretnie kierował pojazdem w określonym dniu i czasie (wyrok WSA w Lublinie z 07.07.2017r., I SA/Lu 434/17) . Podobnie w wyrokach wypowiadał się NSA. W wyroku z dnia 9.03.2017 wydanym w sprawie II GSK 1679/15 Sąd ten stwierdził "Skoro korzystającym z pojazdu samochodowego, a tym samym z drogi publicznej jest z reguły jego właściciel (współwłaściciel), to w razie stwierdzenia braku wniesienia opłaty parkingowej, we właścicielu należy upatrywać zobowiązanego do uiszczenia opłaty dodatkowej, chyba, że ten skutecznie wykaże, że wyzbył się władztwa fizycznego nad pojazdem na rzecz innej osoby, czy to na skutek własnego oświadczenia woli, czy wbrew własnej woli". W wyroku z 9.03.2017r. w sprawie II GSK 1678/15 NSA stwierdził " Ani organ egzekucyjny, ani też Sąd I instancji nie jest zobowiązany do prowadzenia postępowania wyjaśniającego dążącego do precyzyjnego ustalenia osoby korzystającej z drogi publicznej i nieuiszczającej opłat za postój w strefie płatnego parkowania, gdyż to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Dowód taki musi zaś polegać na wskazaniu konkretnej osoby i wszystkich jej danych tak, aby było możliwe skuteczne wyegzekwowanie od niej należnych prawnie opłat, a powinno to nastąpić w odpowiednim czasie, fazie i etapie postępowania". Powyżej prezentowane stanowiska, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę całkowicie podziela i uznaje za prawidłowe i własne. W niniejszym postępowaniu egzekucyjnym strona nie wskazała, kto faktycznie parkował pojazdem, twierdziła jedynie, że ona nie była tą osobą. Tego rodzaju stanowisko nie zwalniało jej jednak skutecznie od obowiązku poniesienia przedmiotowej opłaty. Strona skarżąca jako jeden ze współwłaścicieli pojazdu (solidarnie odpowiedzialna) nie jest osobą wyłącznie zobowiązaną do uiszczenia opłaty dodatkowej wskazanej w art. 13 f ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych ( j. t. Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ). Niemniej to wierzyciel ma prawo wyboru który z dłużników solidarnych ma zapłacić dług- na co słusznie zwrócił uwagę organ i które to prawo wierzyciela wynika z art. 366 1 k.c. Opłata dodatkowa jest pobierana na podstawie art. 13 f ustawy o drogach publicznych za nieuiszczenie opłat wskazanych w art. 13 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Jej wysokość została określona uchwałą nr XXXIV/269/IV/2003 Rady Miasta Poznania z dnia 2 grudnia 2003r. powołanej w uzasadnieniu postanowienia. Obowiązek egzekwowany w niniejszej sprawie wynika zatem bezpośrednio z przepisów ustawy o drogach publicznych. Dowodem powstania obowiązku jest wezwanie – raport wystawiany przy kontrolera w strefie po stwierdzeniu nieopłaconego postoju. Oznacza to – jak słusznie stwierdziły organy obu instancji – że na etapie postępowania egzekucyjnego wierzyciel ma możliwość wyboru dłużnika – spośród solidarnie zobowiązanych ( współwłaścicieli ) – wobec którego będzie prowadzona egzekucja. Jeżeli skarżąca nie wskazała osoby parkującej pojazdem, to ponosi odpowiedzialność za opłatę dodatkową jako jeden ze współwłaścicieli. Z tych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.