III SA/Po 368/06
WyrokWSA w Poznaniu2006-11-07
Skład orzekający: Beata Sokołowska, Marzenna Kosewska, Katarzyna Wolna-Kubicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwrot nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa na podstawie przepisów o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, może być uwzględniony, jeśli cel przejęcia został zrealizowany, a nieruchomość jest zagospodarowana jako ulica?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wniosek o zwrot nieruchomości nie może być uwzględniony, jeśli cel przejęcia, jakim było utworzenie obszaru urbanizacyjnego i budowa ulicy, został zrealizowany. Nieruchomość, która stanowi część ulicy i jest zagospodarowana, nie może być uznana za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ponadto, sąd podkreślił, że kwestia zwrotu części nieruchomości, która została zwrócona decyzją ostateczną, nie może być przedmiotem ponownego rozpatrzenia w ramach skargi dotyczącej odmowy zwrotu innej części nieruchomości.Stan faktyczny
D.P. wniosła o zwrot nieruchomości, która przeszła na własność Skarbu Państwa w 1968 r. jako część obszaru urbanizacyjnego. Organ I instancji zwrócił część nieruchomości, ale odmówił zwrotu pozostałej części, która stanowiła ulicę i była zagospodarowana. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej zwrotu. D.P. wniosła skargę do WSA, domagając się uchylenia decyzji organów obu instancji, zarzucając m.in. niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieodniesienie się do kwestii przyznania nieruchomości zamiennej.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę D.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2006r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w części odmawiającej zwrotu nieruchomości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Beata Sokołowska ( spr.) Sędziowie WSA Marzenna Kosewska WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Protokolant: sekr. sąd. Anna Piotrowska-Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2006 r. przy udziale sprawy ze skargi D.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu części nieruchomości o d d a l a s k a r g ę /-/ K. Wolna-Kubicka /-/B. Sokołowska /-/M. Kosewska EW WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Pismem z dnia [...] listopada 2000r. D. P. wniosła o zwrot nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] narożnik ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...] , ark. mapy 3, część działki [...] i działka [...], wskazując, że działki te przeszły na własność Skarbu Państwa bez odszkodowania, a wcześniej były własnością jej ojca M. P. . Wnioskodawczyni jest zaś jedyną jego spadkobierczynią.
Zarząd Geodezji i Katastru Miejskiego "A" pismem z dnia [...] listopada 2000 roku zawiadomił D. P. i Zarząd Dróg Miejskich w P. o wszczęciu na wniosek postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w P. przy ul. [...] (działka nr [...] i część działki nr [...]).
Pismem z dnia [...] czerwca 2002r. L.P. działający z upoważnienia żony D. P. wycofał przedmiotowy wniosek o zwrot nieruchomości.
Pismem z dnia [...] stycznia 2003r. pełnomocnik wnioskodawczyni wycofał wniosek z dnia [...] czerwca 2002r. o zwrot nieruchomości i ponownie wniósł o zwrot działki [...] i części działki nr [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2005r. nr [...] Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" w P. działając z upoważnienia Prezydenta Miasta P. jako prezydenta miasta na prawach powiatu, wykonującego zadania z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 104 kpa, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1, 2, 3 i 4, art. 142 w związku z art. 4 pkt 9 b1, art. 216 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) w pkt I zwrócił na rzecz D. P., część nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność Skarbu Państwa, oznaczonej w ewidencji gruntów: obręb [...], arkusz mapy 03, działka nr [...] o powierzchni 23 m², w pkt. II odmówił D. P. zwrotu części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącej działkę [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 03 obrębu [...], zabudowanej ulicą [...], natomiast w pkt III nie zobowiązał D. P. do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa należności ustalanych na podstawie art. 140 ust. 1, 2, 3 i 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, iż nieruchomość zapisana dawniej w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność M. P. , oznaczona jako działka nr [...] o powierzchni 367 m² i działka nr [...] o powierzchni 47 m² przeszła na własność Skarbu Państwa z mocy prawa na podstawie przepisów art. 22 ust. 1 (wcześniej art. 23 ust. 1) ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1964r. Nr 16, poz. 94 i Nr 43, poz. 297) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. (Dz. U. z 1968r. Nr 6,poz. 35) w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny. Na podstawie § 1 ust. 2 lit. b powołanego rozporządzenia z dnia 13 lutego 1968 r. oraz załączonego do niego planu sytuacyjnego obszaru urbanizacyjnego ustalono, że nieruchomość ta znalazła się w granicach terenu urbanizacyjnego. Zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach, za obszar urbanizacyjny uznawano obszar miast, dzielnic miejskich lub ich części, na którym zgodnie z zatwierdzonym planem zagospodarowania przestrzennego mała być przeprowadzona skoncentrowana działalność inwestycyjna. Organ wskazał również, że zgodnie z danymi z ewidencji gruntów dawna nieruchomość z księgi wieczystej Kw nr [...] stanowi obecnie działkę nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 03 obrębu [...], dla których prowadzona jest księga wieczysta Kw nr [...] z wpisem skarbu państwa jako właściciela i podał, że działka nr [...] powstała z połączenia działki nr [...] z działkami sąsiednimi. Ponadto Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" wskazał, że oględziny nieruchomości, przeprowadzone [...] czerwca 2002 roku wykazały, że objęta żądaniem zwrotu część działki nr [...] jest w całości zagospodarowana – stanowi jezdnię i chodnik ulicy [...] oraz pas zieleni pomiędzy tymi budowlami. Na działce tej znajduje się również przystanek tramwajowy. Natomiast działka nr [...] stanowi prostokąt o powierzchni 47m² , gdzie jej niewielka część zabudowana jest jezdnią ulicy [...] – zjazdem w ulicę [...], część stanowi wąski pas wzdłuż ulicy zagospodarowany zielenią, a pozostała część stanowi całość gospodarczą z działką nr [...], (własność D. P.) i znajduje się na terenie ogrodzonym starym, zniszczonym płotem. Na części tej działki znajduje się studzienka stanowiąca fragment sieci kanalizacyjnej k [...]. Organ administracji publicznej podkreślił też, że w opinii wydanej w dniu [...] listopada 2001r., na podstawie obowiązującego wówczas miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. , zatwierdzonego w dniu [...] grudnia 1994r., uchwałą nr X/58/II/94, Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta P. stwierdził, że nieruchomość objęta żądaniem zwrotu w całości znajduje się w liniach rozgraniczających ulicę [...] . Wyjaśnił również, że przedmiotowa nieruchomość była oznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego w dniu [...] września 1966r., obowiązującego w dniu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa symbolem [...] I i przeznaczona była pod komunikację – to jest ulicę [...]. Dyrektor Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" podał też, iż w toku postępowania ustalono, że cel przejęcia przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa został zrealizowany na części nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] oraz część działki nr [...], na której do 1970r. wybudowano ulicę [...]. Natomiast część nieruchomości stanowiąca pozostałą część działki nr [...], nigdy nie była wykorzystywana na cele drogowe i stanowi fragment ogrodzonego, niezabudowanego terenu, w skład którego wchodzi działka nr [...] będąca własnością wnioskodawczyni. W związku z tym spełniona została przesłanka zbędności określona w art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami i sporządzono projekt podziału działki nr [...], który został zatwierdzony ostateczną decyzją Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" z dnia [...] lipca 2004r. W wyniku podziału powstała działka nr [...] o powierzchni 23 m², na której nie zrealizowano celu przejęcia, a także działka nr [...] o powierzchni 24 m², stanowiąca fragment ulicy [...], na której cel ten został zrealizowany. Ponadto organ I instancji, przytaczając przepis art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami i ustawę z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach wskazał, że nie zobowiązano D. P. do zwrotu jakichkolwiek kwot na rzecz Skarbu Państwa.
W odwołaniu od powyższej decyzji D. P. nie zgodziła się z rozstrzygnięciem zawartym w jej pkt II, podając między innymi, że zwrot działki nr [...] traktuje jedynie jako częściową rekompensatę za zabraną nieruchomość. Odwołująca podniosła, że od stycznia 1991 roku czyni starania o zwrot nieruchomości (działki nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 414 m2) – zabranej bezprawnie i bez odszkodowania. Na powyższą okoliczność powołała się na liczną korespondencję w tej sprawie m.in. z Przewodniczącym Rady Miasta P. , Prezydentem Miasta P. , Dyrektorem Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" . Wśród kilkunastu załączników dołączonych do odwołania znalazła się również decyzja Prezydenta Miasta P. z dnia [...] grudnia 2002 roku zatwierdzająca projekt budowlany i wydająca pozwolenie na budowę dla Telewizji Polskiej SA Oddział w P.. D. P. wskazała, iż z uzasadnienia tej decyzji wynika, że inwestor – korygując plan zagospodarowania terenu inwestycji – odstąpił od urządzenia na działce nr [...] placu parkingowego nie przekreślając w ten sposób kontynuacji jej starań o pozyskanie tej działki w zamian za utracone bez odszkodowania na rzecz Skarbu Państwa działki nr [...] i [...].
Odwołująca reasumując podkreśliła, że powoływanie się w zaskarżonej decyzji na niesprawiedliwe ustawy komunistyczne, które zabierają cudzą własność bez odszkodowania, uważa za obrazę osobistą i całego narodu.
W piśmie z dnia [...] października 2005 roku D. P. wyraźnie oświadczyła, że odwołuje się tylko od punktu II decyzji Dyrektora Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego "A" z dnia [...] sierpnia 2005 roku.
Decyzją z dnia [...] lutego 2006r., Nr [...] Wojewoda , na podstawie art. 138 § 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie zawarte w pkt II zaskarżonej decyzji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że Prezydent Miasta P. w swej decyzji z dnia [...] sierpnia 2005 roku zawarł dwa odrębne rozstrzygnięcia administracyjne – o zwrocie nieruchomości (pkt I) oraz o odmowie zwrotu nieruchomości (pkt II) i wyjaśnił, że postępowanie odwoławcze może być wszczęte wyłącznie na skutek wniesienia odwołania, a nie może być w żadnym wypadku wszczęte z urzędu, co wyróżnia to postępowanie od postępowań prowadzonych w trybach nadzwyczajnych. W związku z tym przedmiotowa decyzja w zakresie zwrotu działki nr [...] (pkt I decyzji) na wskutek nie wniesienia odwołania przez żadną ze stron stała się ostateczna w myśl przepisu art. 16 § 1 kpa. Z uwagi na powyższe postępowaniem odwoławczym objęto wyłącznie rozstrzygnięcie dotyczące odmowy zwrotu nieruchomości, działki nr [...] oraz części działki nr [...] (pkt II decyzji). W dalszej kolejności Wojewoda powołując się na przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997r. (Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2603) i ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach oraz na materiał dowodowy zebrany w niniejszej sprawie wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w 1968r. jako część obszaru urbanizacyjnego. Na nieruchomości zrealizowano inwestycje przewidziane w planie zagospodarowania przestrzennego miasta P. zatwierdzonego w dniu [...] września 1966r. i obowiązującego w dniu przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa. Inwestycje te w postaci ulicy [...], jezdni i chodnika oraz pasa zieleni między nimi wskazują niewątpliwie, że przedmiotowa nieruchomość została w całości zainwestowana w ramach urbanizacji.
Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że z planu sytuacyjnego stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego1968r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny, wynika że ulica [...] istniała już w dacie przejęcia przedmiotowej nieruchomości, bowiem została zaznaczona oraz nazwana na tym planie, ponadto tą nazwą ulicy posługuje się także prawodawca we wskazanym rozporządzeniu.
D. P. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej wydanej w dniu [...] sierpnia 2005r. w przedmiocie zwrotu części nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], narożnik ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 23 m² oraz w przedmiocie odmowy zwrotu pozostałej części działki nr [...] i całej działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniosła, że nieruchomość stanowiąca działki nr [...] o pow. 367 m2 i nr [...] o pow. 47 m2 zapisana w Kw nr [...] nie została przejęta przez Skarb Państwa z mocy prawa na podstawie art. 22 (wcześniej art. 23 ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach) w związku z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968 roku w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny, lecz fizycznie zajęta pismem Prezydium Rady Narodowej Miasta P. z dnia [...] lutego 1952 znak L.dz. [...]). Skarżąca zarzuciła niewyjaśnienie w sposób należyty wszystkich okoliczności sprawy poprzez, między innymi nieodniesienie się do kwestii przyznania nieruchomości zamiennej za utracone bez odszkodowania działki nr [...] i [...], tym bardziej, że działka nr [...], która miała stanowić przedmiot zamiany stanowi własność Skarbu Państwa. Nadto D. P. zwróciła uwagę, iż działka nr [...] stanowiąca jej własność, ze względu na ograniczenia wynikające z planu zagospodarowania przestrzennego, nie daje się zagospodarować.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 24 października 2006 roku pełnomocnik skarżącej L.P. podtrzymał zarzuty skargi. Ponadto oświadczył, że skarżąca domaga się przyznania działki nr [...] w zamian za wywłaszczone działki o nr [...] i [...]. Jego zdaniem przedmiotowa nieruchomość powinna być wywłaszczona w oparciu o Dekret z 29 kwietnia 1949 roku o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. 1949, Nr 27, poz. 197).
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, nie są natomiast uprawnione do merytorycznego rozstrzygania o przedmiocie sprawy.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji uznał, że skarga jest bezzasadna.
W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości przedmiotem ustaleń i oceny jest istnienie lub brak przesłanek uzasadniających zwrot, przede wszystkim według generalnych zasad wyrażonych w art. 136-142 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przedmiotem takiego postępowania nie jest natomiast ocena prawidłowości decyzji o wywłaszczeniu czy nabycia nieruchomości w przypadkach określonych w art. 216 cytowanej ustawy. Wówczas bowiem aktualne może być wzruszenie samego nabycia nieruchomości w odpowiednim trybie. Poza kognicją Sądu pozostaje więc kwestia kontroli prawidłowości decyzji wywłaszczeniowej, czy badania podstaw nieważności lub wystąpienia przesłanek wznowienia postępowania jako nie należących do sprawy zainicjowanej wnioskiem (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 17 października 2005r., sygn. II SA/KR 3803/01).
Postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte na wniosek D. P., która wniosła o zwrot nieruchomości położonej w P. , przy ulicy [...] narożnik ulicy [...], stanowiącej działkę nr [...] i część działki nr [...], arkusz mapy 03, obręb [...]. Ramy tego postępowania zostały więc wytyczone przez samą wnioskodawczynię, która domagała się zwrotu konkretnych działek.
Wyraźnie trzeba zaznaczyć, że rozpoznanie skargi nie może wykraczać poza przedmiotowe elementy sprawy administracyjnej zakończonej decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2006 roku nr [...], a więc odnosić się do kwestii przyznania działki nr [...] w zamian za przejętą bez odszkodowania nieruchomość, zwrotu której domagała się D. P..
W ocenie Sądu decyzja Wojewody , w której organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zawarte w pkt II decyzji organu I instancji odmawiające D. P. zwrotu części nieruchomości zapisanej w księdze wieczystej Kw nr [...], stanowiącej działkę nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 03 obrębu [...], zabudowanej ulicą [...], jest zgodna z prawem.
Regulacja zawarta w art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) dotyczy zwrotu wywłaszczonych nieruchomości lub ich części jeżeli, stosownie do przepisu art. 137 stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Tak generalne sformułowanie w zakresie zwrotu oznacza, że odnosi się do nieruchomości wywłaszczonych na podstawie przepisów wskazanej ustawy, a także na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów o wywłaszczeniu. We wszystkich tych przypadkach warunkiem stosowania przepisów o zwrocie jest jednak stwierdzenie, że miało miejsce wywłaszczenie, tj. władcze odjęcie prawa własności lub innego prawa rzeczowego. Wyjątkiem od powyższej zasady jest art. 216, według którego przepisy rozdziału 6 działu III (o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości) stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie wymienionych w nim przepisów. Zgodnie, więc z treścią powołanego art. 216, przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa, między innymi na podstawie art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
Powyższa nieruchomość została przejęta na rzecz Skarbu Państwa jako część obszaru urbanizacyjnego. Ustaleń tych dokonano, na podstawie § 1 ust. 2 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. w sprawie uznania części obszaru dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny (Dz. U. z 1968r. Nr 6, poz. 35) oraz w oparciu o plan sytuacyjny obszaru urbanizacyjnego, załączony do powołanego rozporządzenia. Ponadto w momencie przejęcia tej nieruchomości obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego (zatwierdzony w dniu [...] września 1966r.), gdzie pod symbolem [...] oznaczona była przedmiotowa nieruchomość, przeznaczona pod komunikację - ulicę [...].
Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że nieruchomość zapisana w księdze wieczystej Kw nr [...] jako własność M. P. (ojca skarżącej) oznaczona jako działka nr [...] o pow. 367 m2 i działka nr [...] o pow. 47 m2 przeszła z mocy prawa bez odszkodowania z dniem 5 marca 1968 roku na własność Skarbu Państwa – na podstawie art. 22 ust. 1 (wcześniej art. 23 ust.1) ustawy z dnia 14 lipca 1961 roku o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.
Sąd w pełni podziela też stanowisko wyrażone przez Wojewodę , iż ze zgromadzonego materiału dowodowego bezspornie wynika, że do przejętej części nieruchomości, stanowiącej działkę nr [...] oraz część działki [...] nie ziściła się żadna z przesłanek określonych w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z tym przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu siedmiu lat, od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (art. 137 ust. 1 pkt 1), albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała jej część, jeżeli istnieje możliwość zagospodarowania jej zgodnie z planem miejscowym obowiązującym w dniu złożenia wniosku, a w przypadku braku miejscowego planu, zgodnie z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu albo jeżeli przylega do nieruchomości stanowiącej własność osoby wnioskującej o zwrot (art.137 ust.2).
Według Sądu zgodzić należy się również z ustaleniami poczynionymi przez organ administracji, dotyczącymi okresu, w jakim ulica ta została wybudowana.
W rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 13 lutego 1968r. w sprawie uznania części dzielnicy [...] w P. za obszar urbanizacyjny ustawodawca posługuje się nazwą ulicy [...]. Również z planu sytuacyjnego – załącznika do tego rozporządzenia wynika, że ulica [...] już istniała w dacie przejęcia nieruchomości, gdyż została zaznaczona i nazwana na tym planie.
W oparciu o powyższe, choć brak jest szczegółowych danych odnośnie dat rozpoczęcia i zakończenia budowy ulicy [...], można przyjąć, że inwestycja ta została zrealizowana przed upływem terminów wskazanych w art. 137 ust. 1 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Bezspornym jest także, iż objęta żądaniem zwrotu część działki [...] jest w całości zagospodarowana (jezdnia i chodnik ulicy [...] , pas zieleni między nimi oraz przystanek tramwajowy), a działka [...] jest zabudowana jezdnią ulicy [...] – zjazdem w ulicę [...].
W związku z powyższym organy obu instancji słusznie uznały, że nie zachodzą przesłanki stanowiące podstawę zwrotu części nieruchomości zapisanej obecnie w księdze wieczystej Kw nr [...], a stanowiącej działkę nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 03 obręb [...].
Z kolei domaganie się przez skarżącą D. P. w skardze uchylenia decyzji organu I instancji w zakresie, w którym w pkt I tej decyzji organ administracji orzekł o zwrocie części nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], narożnik ul. [...], stanowiącej działkę nr [...] o powierzchni 23 m² nie może być skuteczne ze względów procesowych. W administracyjnym toku instancyjnym skarżąca nie wniosła bowiem odwołania od tego rozstrzygnięcia i decyzja w tym punkcie stała się ostateczna.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, iż zarzuty skargi nie mogły zostać uwzględnione. Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa materialnego ani naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Chybiony okazał się wiec zarzut niewyjaśnienia w sposób należyty wszystkich okoliczności sprawy.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), orzeczono jak w sentencji wyroku.
/-/K. Wolna-Kubicka /-/ B. Sokołowska /-/M. Kosewska
EWd
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło