III SA/Po 371/08

Dnia 4 grudnia 2008 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 grudnia 2008 roku wniosku J.W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata w sprawie ze skargi M. J., T. J. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie wszczęcia postępowania dotyczącego stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości postanawia ustanowić dla J. W. radcę prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalić jej wniosek w pozostałym zakresie. /-/ R. Talaga Postanowieniem z dnia 21 października 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu odrzucił skargę M. J., T. J. i J. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...], nr [...] i zwrócił M. J. kwotę 200,00 zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi. Dnia 3 listopada 2008 roku J. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego i adwokata. We wniosku J. W. wskazała, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z mężem i posiada 1/3 nieruchomości rolnej o powierzchni 0,7 ha. Wnioskodawczyni jest emerytką i utrzymuje się ze świadczenia z ubezpieczenia społecznego w wysokości 900,00 zł netto, a jej mąż dodatkowo uzyskuje co miesiąc świadczenie rentowe w wysokości 1100,00 zł netto. W uzasadnieniu wniosku wskazała natomiast, że nie mogła "pozyskać" prawnika, gdyż za każdym razem spotykała się z odmową bez uzasadnienia lub z odmową ze względu na nawał pracy. Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt 1 powołanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jedynymi kryteriami przyznania prawa pomocy jest wykazanie przez osoby zainteresowane ich trudnej sytuacji materialnej, finansowej i rodzinnej. Z informacji zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że J. W. prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane ze świadczeń emerytalnych i rentowych w łącznej wysokości 2.000,00 zł netto – na jedną osobę, pozostającą we wspólnym gospodarstwie domowym przypada więc 1.000,00 zł netto. Jednocześnie nie można pominąć faktu, że na obecnym etapie postępowania koszty sądowe są związane z opłaceniem ewentualnej skargi kasacyjnej, co w niniejszej sprawie stanowi kwotę 100,00 zł. Z przedstawionej przez wnioskodawczynię sytuacji wynika, że J. W. jest w stanie ponieść koszty tego postępowania. Nie można zatem uznać za uzasadniony jej wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Mimo to należy stwierdzić, że spełnia ona ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w części, gdyż zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 cytowanej ustawy nie jest w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Przemawia za tym przestawiona przez wnioskodawczynię kondycja finansowa, która nie pozwala jej na zgromadzenie środków na pokrycie wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru, co uzasadnia ustanowienie dla niej profesjonalnego pełnomocnika z urzędu. Jednocześnie należy zauważyć, iż we wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca wskazała, że wnosi o ustanowienie zarówno adwokata jak i radcy prawnego, którzy są w stanie alternatywnie świadczyć stronie profesjonalną pomoc prawną. Ponieważ nie ma konieczności ustanawiania dwóch pełnomocników z urzędu, aby zapewnić należytą reprezentację w postępowaniu przed sądem administracyjnym, ustanowiono dla wnioskodawczyni jednego pełnomocnika w osobie radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w P. i oddalono jej wniosek w pozostałym zakresie. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzeczono jak w sentencji postanowienia. /-/ R. Talaga D.W.d