III SA/Po 372/23

Dnia 6 grudnia 2023 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Ławniczak Sędzia WSA Małgorzata Górecka (spr.) Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Protokolant : st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2023 roku sprawy ze skargi M. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 marca 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę ZUS decyzją z dnia 16 marca 2023 r. utrzymał w mocy decyzję ZUS Oddziału I [...] z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ". W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł 6 lutego 2023 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ". W decyzji z dnia 9 lutego 2023 r. odmówiono wszczęcia postępowania w tej kwestii, albowiem decyzja z dnia 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna, postępowanie w sprawie umorzenia należności było zatem bezprzedmiotowe. W sprawie ma zastosowanie art. 61 a § 1 kpa – postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. W skardze zażądano umorzenia przedmiotowych należności. W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2021r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 – dalej jako Ppsa) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza nieważność decyzji, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 Ppsa), albo stwierdzi wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 Ppsa). Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 Ppsa). W tak zakreślonej kognicji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest decyzja ZUS z dnia 16 marca 2023 r., którą utrzymano w mocy decyzję ZUS Oddziału I [...] z dnia 9 lutego 2023 r. w sprawie odmowy wszczęcia postępowania dotyczącego umorzenia należności wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ". W uzasadnieniu organ wskazał, że skarżący wniósł 6 lutego 2023 r. wniosek o umorzenie należności z tytułu składek wynikających z decyzji z dnia 19 lipca 2019 r. o przeniesieniu na skarżącego odpowiedzialności za zobowiązania spółki cywilnej "N. ". W decyzji z dnia 9 lutego 2023 r. odmówiono wszczęcia postępowania w tej kwestii, albowiem decyzja z dnia 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna, postępowanie w sprawie umorzenia należności było zatem bezprzedmiotowe. Zdaniem Sądu organy obu instancji zasadnie uznały, że w sprawie ma zastosowanie art. 61 a § 1 kpa – postępowanie administracyjne nie może być wszczęte z innych uzasadnionych przyczyn. Na dzień wydawania decyzji w ramach I i II instancji decyzja z 19 lipca 2019 r. nie była prawomocna. Sąd Okręgowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych wyrokiem z dnia 28 lutego 2023 r. sygn.. akt VIII U 4195/19 oddalił odwołanie skarżącego od przedmiotowej decyzji ZUS z 19 lipca 2019 r. – k. 13 akt adm. Skarżący wniósł od powyższego wyroku apelację w dniu 17 kwietnia 2023 r. – k. 14 akt adm. na dzień wydania wyroku apelacja nie została rozpoznana (vide: notatka k. 62 akt sądowych). Decyzja z 19 lipca 2019 r. w momencie wydawania zaskarżonej decyzji nie była prawomocna. Nie istniały zatem w tym momencie prawomocnie stwierdzone obowiązki ze strony skarżącego na rzecz ZUS. Nie było zatem podstaw do wszczynania postępowania dotyczącego rozpatrywania wniosku w kwestii ewentualnego umorzenia należności skarżącego wobec ZUS. Kwestionowana decyzja oparta była zatem na obowiązującej i skutecznej podstawie prawnej. Z tego względu skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a.