III SA/Po 374/16

Dnia 18 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Walentyna Długaszewska ( spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Piotrowska – Żyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 lipca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi A. na orzeczenie Zarządu Województwa ... z dnia ... w przedmiocie negatywnej oceny wniosku o dofinansowanie w ramach Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego oddala skargę A. S. złożył wniosek o dofinansowanie projektu pt. "Nowoczesne Centrum Rehabilitacyjne w Starym Mieście" w ramach konkursu nr: [...] dla Osi Priorytetowej 1 Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Działanie 1.5 Wzmocnienie konkurencyjności przedsiębiorstw Poddziałanie 1.5.2 Wzmocnienie konkurencyjności kluczowych obszarów gospodarki regionu. Urząd Marszałkowski Województwa Departament Wdrażania Programu Regionalnego pismem z dnia 25 stycznia 2016 r. wezwał wnioskodawcę do skorygowania formularza wniosku, zgodnie z uwagami do projektu i uwagami do studium wykonalności projektu. W piśmie, m.in., wskazując na pkt 5.1.1. wniosku o dofinansowanie – wezwano wnioskodawcę do dokładnego wskazania, co wchodzi w skład poszczególnych podkategorii (każdy wydatek musi być jednoznacznie określony). Według organu, należy wymienić wszystkie elementy wchodzące w skład danego sprzętu lub wyposażenia z podaniem danych liczbowych i przeanalizować wydatki pod kątem kwalifikowalności. Ponadto, wnioskodawcę wezwano o podanie informacji, w jaki sposób zostanie przyjęty do ewidencji przedmiotowy sprzęt i wyposażenie. W zależności od przyjęcia do ewidencji należy przyjąć odpowiednie jednostki miary. Pismem z dnia 26 lutego 2016 r. organ poinformował wnioskodawcę, że wniosek uzyskał ocenę negatywną i został odrzucony z powodu niespełnienia następujących kryteriów formalnych: nr [...] – prawidłowa kwalifikowalność kosztów; nr [...] - wniosek i załączniki są wypełnione zgodnie z dokumentacją konkursową. W uzasadnieniu wyjaśniono, że w punkcie 5.1.1. wniosku wnioskodawca nie wymienił wszystkich urządzeń wchodzących w skład podkategorii. Wskazuje na to, w szczególności, użyty zwrot " m.in." oraz fakt, że sumując wymienione w przedmiotowej kategorii urządzenia otrzymujemy wartość 13, co oznacza, że trzy elementy nie zostały jednoznacznie określone. Dla przedmiotowej podkategorii użyto jednostkę miary "sztuki" i wpisano dla niej wartość 16. Zatem urządzenia, które nie zostały jednoznacznie wskazane nie tylko nie mogą zostać zweryfikowane pod względem kwalifikowalności, ale sam brak jednoznacznego ich uwzględnienia powoduje, że nie mogą zostać uznane za wydatki kwalifikowane w ramach projektu. Urządzenia zakupione w ramach przedmiotowej podkategorii nie mogą być traktowane ogólnie, jako sprzęt, także dlatego, że każde z tych urządzeń stanowi odrębny środek trwały (ujęte jako 16 sztuk), a ponadto każde z urządzeń wchodzących w skład "sprzętu do pracowni kinezyterapii" jest urządzeniem specjalistycznym, posiadającym właściwe dla siebie funkcje i przeznaczenie, dlatego też musi być jednoznacznie wskazane. A. S. wniósł protest, w którym wyjaśnił, że specyfikując przedmiotowe urządzenia kierował się ich specyficznymi parametrami technicznymi i użytkowymi. Dla wnioskodawcy jest oczywiste, że w opisie podkategorii znajduje się 16 pozycji (16 sztuk). Jedną z wymienionych pozycji jest urządzenie "intensywny system terapii kończyn". Jest to specjalistyczne urządzenie dla usprawniania kończyny górnej stosowane w celu poprawy jej funkcji. Urządzenie to, jak sama nazwa wskazuje, stanowi system – rozwiązanie bazujące na zestawie zintegrowanych ze sobą modułów. To właśnie modułowa konstrukcja tego urządzenia sprawia, że możliwe jest szerokie i wszechstronne oddziaływanie na pacjenta. Każde tego typu urządzenie składa się z 4 modułów : - system (moduł) odciążenia kończyny górnej, - dwa oddzielne moduły podwieszek: podwieszka służąca do wyrównania ciężaru nadgarstka oraz podwieszka służąca do wyrównania ciężaru łokcia - system (moduł) obciążenia kończyny górnej (z opcją niskiego zakresu bezwładności ruchu oraz szerokiego zakresu ruchu w przestrzeni). Dla oceny charakteru ww. urządzenia najistotniejszy jest fakt, że moduły te mogą być wykorzystywane do pracy z jednym pacjentem – stosując system zintegrowanych oddziaływań poszczególnymi modułami, jaki i z kilkoma pacjentami naraz, gdyż urządzenie to pozwala na wykorzystanie modułów osobno. Tak więc pod kategorią "intensywny system do terapii kończyn" kryje się jedno urządzenie składające się z 4 modułów (4 sztuk). Wnioskodawca wyjaśnił także, że nie ujął w opisie urządzenia doprecyzowania poprzez liczbę sztuk 4, gdyż opis taki mógłby sugerować zamiar zakupu 4 systemów, podczas gdy wnioskodawca zaplanował zakup jednego systemu składającego się z 4 modułów (4 sztuk). Komisja odwoławcza orzeczeniem wydanym w dniu 19 kwietnia 2016 r. nie uwzględniła protestu. W uzasadnieniu wyjaśniono, że wszystko to, co wnioskodawca zawarł w proteście, miał zawrzeć w swoim piśmie z korektą i dokładnie wskazać, co wchodzi w skład poszczególnych podkategorii, a także przeanalizować wydatki pod względem kwalifikowalności. Wnioskodawca nie zrobił tego w korekcie, zatem oceniający nie mieli możliwości jednoznacznego stwierdzenia, które podkategrie wydatków wchodzą w skład zakupionego zestawu i potwierdzenia prawidłowej kwalifikowalności kosztów. Zatem wnioskodawca we wniosku w pkt 5.1.1. - Planowane wydatki, nie dokonał jednoznacznego określenia ilości wyposażenia ogólnego, jak i wspólnego dla wszystkich pracowni, co również utrudnia ich weryfikację pod względem kwalifikowalności. Ponadto, komisja odwoławcza wskazała, że wnioskodawca w punkcie 3.5.1. nie dokonał precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich wątpliwości w tym zakresie, co zostało podniesione w analizie spełnienia kryterium nr [...]. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. S. zarzucił, że komisja odwoławcza w żaden sposób nie odniosła się do wyjaśnień i argumentów podnoszonych w proteście. Skarżący wskazał, że zgodnie z wytycznymi, wydatkami kwalifikującymi się do objęcia dofinansowaniem są wyłącznie wydatki niezbędne dla realizacji projektu i faktycznie poniesione przez wnioskodawcę w okresie realizacji projektu. W piśmie procesowym dołączonym do protokołu rozprawy w dniu 13 lipca 2016 r. skarżący, uzasadniając nieprawidłową ocenę projektu wskazał, że wniosek spełnia wymogi dotyczące zakresu rzeczowego – w kwestionowanej pozycji zaplanowano wyłącznie wydatki związane z przedmiotem projektu. Na poziomie oceny formalnej wszystkie wydatki ujęte w kwestionowanej pozycji można, co do zasady, uznać za kwalifikowane. Zdaniem strony, istotne znaczenie posiada w tym względzie wyrażenie "co do zasady". Zaplanowane wydatki zostały poniesione przez wnioskodawcę w odpowiednim okresie i spełniały wskazane kryterium. Projekt nie został sfinansowany w ramach innego programu pomocowego. Zdaniem skarżącego, jeśli nawet możliwe byłoby przyjęcie, że Urząd Marszałkowski miał prawo oceniać specyfikę i zasadność planowanych zakupów na etapie oceny formalnej, to i tak dokonał błędnej oceny tej specyfiki. Wnioskodawca specyfikując przedmiotowe urządzenia kierował się specyficznymi parametrami technicznymi i użytkowymi planowanych do zakupienia urządzeń. Dla wnioskodawcy i dla każdej osoby zajmującej się kinezyterapią oczywiste jest to, że w opisie podkategorii znajduje się 16 pozycji (16 sztuk). Gdyby ocena kwalifikowalności tej pozycji dokonana była na etapie oceny merytorycznej (czyli przez specjalistów), a nie formalnej, nie doszłoby – zdaniem skarżącego – do tak rażąco błędnej oceny. Pod kategorią "intensywny system terapii kończyn" kryje się jedno urządzenie składające się z 4 modułów (4 sztuk). Wnioskodawca od początku przygotowywania założeń projektu planował zakup 16 elementów (sztuk) do pracowni kinezyterapii, co potwierdza ujęcie liczby zarówno w pierwszej wersji wniosku, jak i tej po korekcie. Skarżący załączył do powyższego pisma oświadczenia [...] sp. z o.o., które miały potwierdzać jego stanowisko odnośnie oceny, że w opisie podkategorii znajduje się 16 pozycji (16 sztuk), gdyż pod kategorią "intensywny system terapii kończyn" kryje się jedno urządzenie składające się z 4 modułów (4 sztuk), które mogą być wykorzystywane nie tylko z jednym pacjentem, lecz także z kilkoma pacjentami naraz, gdyż urządzenie to pozwala na wykorzystanie modułów osobno. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie art. 61 ustawy z dnia 11 lipca 2014 roku o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014–2020 (Dz. U. z 2016 r., poz. 217 ), w związku z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2016 r., poz. 718 ze zm.), sąd administracyjny dokonuje oceny legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, albowiem przy uwzględnieniu skargi stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust.1 ustawy. Zgodnie z treścią art. 50 ustawy, do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielenia dofinansowania nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów. Powyższa regulacja oznacza, że kontroli sądów administracyjnych poddana jest ocena projektów, zgłaszanych przez wnioskodawców ubiegających się o dofinansowanie w ramach systemu realizacji regionalnych programów operacyjnych, dokonywana przez instytucję zarządzającą programami operacyjnymi (pośredniczącą lub wdrażającą) w realizacji takich programów, po wyczerpaniu środków odwoławczych. Przystępując do kontroli oceny wniosku w niniejszej sprawie należy wskazać, że procedura odwoławcza została wyczerpana. Jak wynika z regulaminu konkursu ocena formalna dokonywana jest przez Komisję Oceny Projektów (KOP) na podstawie kryteriów formalnych zatwierdzonych przez Komitet Monitorujący WRPO – stanowiących załącznik nr [...] do regulaminu. Niespełnienie któregokolwiek z kryteriów powoduje odrzucenie wniosku o dofinansowanie. W przypadku wezwania wnioskodawcy do dokonania korekty lub uzupełnienia wniosku, wnioskodawca, usuwając uchybienia formalne, powinien stosować się do wskazówek zawartych w otrzymanym wezwaniu oraz przestrzegać zasad dotyczących przygotowania dokumentacji projektowej określonych w dokumentacji konkursowej. Wnioski, które nie zostaną poprawione lub uzupełnione zgodnie z pismem o korektę (uzupełnienie), zostają dorzucone. W kontrolowanej sprawie wniosek został odrzucony z powodu niespełnienia dwóch kryteriów formalnych: nr [...] - Prawidłowa kwalifikowalność kosztów oraz nr [...] -Wniosek i załączniki są wypełnione zgodnie z dokumentacja konkursową. Jak wynika z opisu kryterium oceny formalnej nr [...] - Prawidłowa kwalifikowalność kosztów - wydatkami kwalifikującymi się do objęcia dofinansowaniem są wyłącznie wydatki niezbędne do realizacji projektu i faktycznie poniesione przez wnioskodawcę w okresie realizacji projektu. Sprawdzeniu podlega w szczególności, czy: 1) zakres rzeczowy projektu spełnia wymogi kwalifikowalności dla danego działania (wytyczne w sprawie kwalifikowalności), 2) wydatki wskazane w projekcie co do zasady uznać można za kwalifikowalne, 3) wydatki zostały poniesione przez wnioskodawcę w odpowiednim okresie (nie wcześniej niż 1 stycznia 2014 i nie później niż 31 grudnia 2023 r., z wyjątkiem projektów objętych zasadami pomocy publicznej i szczegółowych regulacji konkursowych), 4) projekt nie został sfinansowany w ramach innego programu pomocowego Z opisu kryterium nr [...] - Wniosek i załączniki są wypełnione zgodnie z dokumentacją konkursową, wynika natomiast, że weryfikacji podlega zgodność zapisów zamieszczonych w dokumentacji projektowej z obowiązującą wnioskodawcę dokumentacją konkursową, m.in., z instrukcją wypełniania wniosku o dofinansowanie, wytycznymi do SW, instrukcjami wypełniania załączników do wniosku o dofinansowanie. Jak wynika z wytycznych instytucji zarządzającej W. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014–2020 w sprawie kwalifikowalności kosztów objętych dofinansowaniem ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, które zostały wydane na podstawie art. 7 ustawy i mają zastosowanie do oceny przez instytucję zarządzającą W. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014-2020, kwalifikowalności kosztów finansowanych ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, wstępna ocena kwalifikowalności planowanych kosztów dokonywana jest etapie oceny wniosku o dofinansowanie projektu. Z treści wytycznych wynika, że kosztem kwalifikowalnym jest koszt spełniający łącznie następujące warunki: a) jest zgodny z obowiązującymi przepisami prawa unijnego, prawa krajowego, w tym zasad dotyczących pomocy publicznej, jeżeli mają zastosowanie do projektu; b) jest zgodny z WRPO, SZOOP, niniejszymi wytycznymi i regulaminem konkursu, w ramach którego został złożony wniosek o dofinansowanie (a w przypadku projektu pozakonkursowego – jest zgodny z WRPO, SZOOP, niniejszymi wytycznymi oraz indywidualnymi uzgodnieniami pomiędzy IZ WRPO a wnioskodawcą/ beneficjentem), c) został poniesiony zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, w tym w okresie realizacji projektu w niej wskazanym; d) został uwzględniony w budżecie projektu lub w zakresie rzeczowym projektu zawartym we wniosku o dofinansowanie; e) został dokonany zgodnie z zamówieniem (umową) z wykonawcą lub dostawcą zamówienia, a wykonawca został wybrany zgodnie z przepisami PZP lub zasadą konkurencyjności opisaną w niniejszych wytycznych; f) dotyczy dostarczonych towarów, wykonanych usług lub zrealizowanych robót, w tym zaliczek dla wykonawców; g) jest zgodny z treścią protokołu odbioru (jeżeli dotyczy); h) w przypadku zakupu środka trwałego (wartości niematerialnej i prawnej) – został wpisany do ewidencji środków trwałych (ewidencji wartości niematerialnych i prawnych); i) został rzeczywiście (faktycznie) poniesiony; j) został należycie udokumentowany, zgodnie z wymogami w tym zakresie określonymi w wytycznych; k) został wykazany we wniosku o płatność zgodnie z wytycznymi w zakresie warunków gromadzenia i przekazywania danych w postaci elektronicznej; I) jest niezbędny do realizacji celów projektu i został poniesiony w związku z realizacją projektu; m) został dokonany w sposób przejrzysty, racjonalny i efektywny, z zachowaniem zasad uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, n) nie stanowi kosztu niekwalifikowalnego na mocy przepisów unijnych oraz wytycznych, a także przepisów regulujących udzielanie pomocy publicznej, jeśli mają zastosowanie, o) nie występuje przypadek podwójnego finansowania tego kosztu, p) jest zgodny z innymi warunkami uznania go za koszt kwalifikowalny określonymi w wytycznych i regulaminie konkursu (jeżeli dotyczy). Jak wynika natomiast z instrukcji wypełniania wniosku o dofinansowanie, tabela 5.1.1. "Planowane wydatki w ramach projektu PLN" jest podstawą do oceny kwalifikowalności i racjonalności kosztów, które powinny bezpośrednio wynikać z opisanych wcześniej zadań i harmonogramu w punkcie 3.4 wniosku. Przedstawione wydatki powinny spełniać warunki określone w wytycznych instytucji zarządzającej W. Regionalnym Programem Operacyjnym na lata 2014–2020 w sprawie kwalifikowalności kosztów objętych dofinansowaniem ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. W poszczególnych etapach wypełniania tabeli w punkcie 2 wskazano, że poszczególne wydatki ponoszone w ramach konkretnych wskazanych wcześniej kategorii wnioskodawca uzupełnia indywidualnie na poziomie podkategorii. W wierszu dotyczącym podkategorii należy wpisać odpowiednio: nazwę podkategorii (tj. konkretnego wydatku, np. komputer) oraz uzupełnić jednostkę miary (j.m./ np. szt.) oraz podać ilość (np. 1). Ponadto należy podać wartość poniesionych kosztów kwalifikowalnych w poszczególnych latach realizacji projektu oraz uzupełnić ewentualną wartość kosztów niekwalifikowalnych związanych z daną podkategorią. Następnie wnioskodawca zobowiązany jest określić "rodzaj podatku VAT", tzn. kwalifikowany albo niekwalifikowalny oraz podać właściwą stawkę podatku. Wartość podatku VAT zostanie wyliczona automatycznie w oparciu o uzupełnione informacje. W świetle wskazanych wyżej przepisów, należy podzielić ocenę dokonaną przez organ, że dokumentacja powinna zostać przygotowana w sposób na tyle jasny i precyzyjny, aby instytucja zarządzająca WRPO nie miała żadnych wątpliwości, co do przedmiotu projektu. W szczególności, ma rację organ, że wszystko to, co wnioskodawca zawarł w proteście, miał zawrzeć w swoim piśmie z korektą i dokładnie wskazać, co wchodzi w skład poszczególnych podkategorii, a także przeanalizować wydatki pod względem ich kwalifikowalności. W proteście wnioskodawca dokonał opisu urządzenia: "intensywny system terapii kończyn", wskazując, że jest to specjalistyczne urządzenie dla usprawniania kończyny górnej, bazujące na zestawie zintegrowanych ze sobą 4 modułów: - system (moduł) odciążenia kończyny górnej, -dwa oddzielne moduły podwieszek (podwieszka służąca do wyrównania ciężaru nadgarstka oraz podwieszka służąca do wyrównania ciężaru łokcia), - system (moduł) obciążenia kończyny górnej (z opcją niskiego zakresu bezwładności ruchu oraz szerokiego zakresu ruchu w przestrzeni). Każdy z modułów, co wynika z wyjaśnień, stanowi środek trwały. Zatem, kwestionowana pozycja dotyczy zakupu 16 środków trwałych, wpisanych do ewidencji środków trwałych, których nie wskazano w opisie podkategorii w tabeli 5.1.1. Niewątpliwie zatem różnica w ilości sztuk urządzeń wskazanych w tabeli 5.1.1 (16) i faktycznie wskazanych w opisie (13) spowodowała wątpliwości co do prawidłowego wskazania konkretnego wydatku – tak, aby możliwe było dokonanie oceny, czy konkretny wydatek spełnia warunki dla uznania go za koszt kwalifikowany. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów podniesionych w skardze, a tym samym uznania, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający obowiązujące prawo. Sąd też na podstawie art. 61 ust. 8 pkt. 2 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 ( Dz. U. 2016, nr 217 ) oddalił skargę.