III SA/Po 376/24

Dnia 15 października 2024 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędzia WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) Asesor sądowy WSA Piotr Ławrynowicz Protokolant: st. sekr. sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2024 roku sprawy ze skargi L. S. na czynność Komendanta Policji w przedmiocie odebrania broni palnej do celów łowieckich, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni postanawia: odrzucić skargę W dniu 13 maja 2024r. zastępca Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] poinformował L. S. o tym, że zachodzi konieczność niezwłocznego odebrania za pokwitowaniem należącej do niego broni palnej do celów łowieckich, amunicji oraz dokumentu potwierdzającego legalność posiadania broni. Jako podstawę czynności odebrania broni wskazano art. 18 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 21 maja 1999 roku o broni i amunicji tj. okoliczność, że strona należy do osób, o których mowa w art.15 ust.1 pkt 2-6 tej ustawy. Przypisanie L. S. negatywnej przesłanki z tego przepisu było wynikiem ostatecznego orzeczenia lekarskiego z dnia 24 kwietnia 2024 roku. W piśmie tym pouczono też stronę, że przysługuje jej skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w terminie 30 dni od dnia, w którym dowiedziała się o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności za pośrednictwem Komendanta Wojewódzkiego Policji. L. S. pismo odebrał w dniu 3 czerwca 2024r., a w dniu 2 lipca 2024r. złożył skargę do WSA w Poznaniu. W skardze wniósł m.in. o stwierdzenie nieważności postanowienia z dnia 13 maja 2024 roku oraz o zajęcie stanowiska i ocenę naruszeń przepisów przez funkcjonariuszy prowadzących przedmiotowe postępowanie. Na rozprawie w dniu 8 października 2024 roku L. S. podtrzymał swoje stanowisko. Pełnomocnik organu poinformował, że broń na dzień 30 września 2024r. nadal nie została skarżącemu odebrana. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. kontrolą sądu administracyjnego objęte zostały te prawne formy działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia. Działania te podejmowane są w sprawach indywidualnych w tym znaczeniu, że ich przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny, którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Muszą przy tym dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisów prawa. Przez "czynność", o jakiej mowa w ww. przepisie należy rozumieć czynność materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnienia lub obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Natomiast "akty" zewnętrznie są zbliżone do decyzji administracyjnych czy postanowień, nie przybierają jednakże wspomnianej formy, chociażby z uwagi na brak podstawy prawnej dla takiego rozstrzygnięcia. Stanowią jednak jednostronne, niekiedy władcze z wszelkimi tego konsekwencjami, wypowiedzenie się organu w konkretnej sprawie wobec indywidualnego podmiotu [M. Jaśkowska, Akty i czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako przedmiot kontroli, [w:] Polski model sądownictwa administracyjnego, J. Stelmasiak, J. Niczyporuk, S. Fundowicz (red.), Lublin 2003, s. 167]. Akty charakteryzuje większy stopień sformalizowania. Przybierają postać pism, wykazów, zaświadczeń. Są władcze, ale w tym znaczeniu, że podejmowane są jednostronnie przez organ wydający. Czynności zaś "przybierają postać działań faktycznych, które w wyniku ich realizacji wywołają następstwo w postaci uprawnień lub obowiązków, jakie przepis prawa łączy z ich podjęciem" . Koniecznym jest jednak odniesienie takiej czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego i potwierdzenie nałożonego obowiązku bądź przyznania uprawnienia. W niniejszym postępowaniu materialnoprawną podstawę działania organów Policji w stanowił przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999r. - O broni i amunicji (t.j. Dz. U. 2024r., poz.485), natomiast potwierdzeniem obowiązku podmiotu wynikającym z tego przepisu było pismo z dnia 13 maja 2023 roku Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] . Zgodnie z treścią art. 19 ust.1 pakt 1 w/w ustawy-osobie posiadającej broń zgodnie z przepisami ustawy Policja, a w przypadku żołnierzy zawodowych Żandarmeria Wojskowa, może za pokwitowaniem odebrać broń i amunicję oraz dokumenty potwierdzające legalność posiadania broni w przypadku ujawnienia okoliczności, o których mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1-2 i 4 oraz ust. 5, w zakresie broni palnej, a zwłoka zagrażałaby bezpieczeństwu publicznemu. Spełnienie którejkolwiek z przesłanek, o których stanowi powołany przepis jest punktem wyjścia dla dokonania czynności materialno-technicznej, jaką jest odebranie broni. Dla jej przeprowadzenia nie jest konieczne wydanie jakiegokolwiek orzeczenia w rozumieniu Kpa. Jak wyżej wskazano czynność materialno-techniczna to sfera faktycznego działania organów administracji i tym faktycznym działaniem jest właśnie odebranie broni. Dokonując czynności materialno-technicznej organ w piśmie do strony może dać wyraz swemu przekonaniu, iż w konkretnej sytuacji dopatruje się ze strony posiadacza obawy stanowienia przez niego zagrożenia dla bezpieczeństwa lub porządku prawnego albo dla wolności i praw innych osób. Niemniej pismo to będące jedynie wyrazem woli organu nie podlega zaskarżeniu, bo to nie ono jest taką czynnością i może być stronie przedłożone w każdym czasie. Czynnością, której treścią jest pozbawienie posiadania broni jest jej odebranie potwierdzone pokwitowaniem. W niniejszej sprawie sama treść pisma z 13 maja 2024 roku Zastępcy Naczelnika Wydziału Postępowań Administracyjnych KWP w [...] jakkolwiek błędnie oznaczonego jako "postanowienie" jest jedynie zapowiedzią dokonania czynności, co wynika wprost ze stwierdzenia "zachodzi konieczność". Sąd zauważa też, że w piśmie które strona zaskarżyła w terminie otwartym dla wniesienia skargi błędnie poinformowano, iż jest ono postanowieniem, na które przysługuje skarga. Niemniej błędne pouczenie nie skutkuje nadaniem stronie uprawnień, które nie wynikają z przepisów postępowania administracyjnego, a precyzyjnie analizując to pouczenie należy zaznaczyć, że organ nie wskazał stronie terminu 30 dni od momentu otrzymania pisma z dnia 13 maja 2024r., ale od dowiedzenia się o wydaniu aktu lub podjęcia innej czynności. To strona samodzielnie uznała, że składa skargę w terminie 30 dni od daty otrzymania pisma z dnia 13 maja 2024 roku i istotnie w takim terminie ją złożyła. Fakt, że organ w formie pisemnej w dniu 13 maja 2024 roku dał wyraz swojej obawie co do zagrożenia, które stwarza strona nie czyni z niej instytucji o prewencyjnym charakterze podlegającej zaskarżeniu. Ani pismo z dnia 13 maja 2023r., ani pisma wcześniejsze kierowane do strony, nie stanowią ani nie zawierają rozstrzygnięcia w sprawie. W konsekwencji ewentualne usterki w pismach kierowanych do strony w związku z dokonaną czynnością odebrania broni i amunicji, nawet trafnie podniesione przez stronę co do zasady nie mogły mieć wpływu na wynik oceny prawidłowości samej czynności, bowiem jej nie dokonano. Tymczasem jak to już wyżej wskazano, przewidziane w art. 19 ust. 1 ustawy o broni i amunicji odebranie broni i amunicji oraz dokumentów potwierdzających legalność posiadania broni jest inną niż akt administracyjny "czynnością z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. - tzw. czynnością materialno-techniczną. W świetle tych przepisów obowiązkową czynnością organu przy prewencyjnym zabezpieczeniu broni jest wydanie pokwitowania i na tę właśnie czynność przysługuje stronie skarga do sądu. Dla prewencyjnego odebrania broni wymagane jest zatem jedynie jej " dokonanie " za pokwitowaniem , a sporządzane z dokonania tej czynności materialno - technicznej pokwitowanie nie spełnia roli jaką pełni uzasadnienie decyzji, lecz w skrócony i uproszczony sposób dokumentuje fakt dokonania czynności i towarzyszące temu okoliczności. Skoro więc jak wynika z akt sprawy i protokołu rozprawy z dnia 8 października 2024r. przed wniesieniem skargi broni skarżącemu nie odebrano, nie było podstaw do zaskarżenia pisma z dnia 13 maja 2024 roku. Będzie ono dopuszczalne dopiero na czynność odebrania broni za pokwitowaniem. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024r., poz. 935, dalej "p.p.s.a.") sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przez dopuszczalność skargi należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, a więc określenie od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, to jest określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Z kolei warunkami formalnymi skutecznego wniesienia skargi są: złożenie skargi od aktu objętego zakresem właściwości rzeczowej sądu, wniesienie jej po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem oraz wniesienie skargi przez podmiot, któremu przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Przesłanki te muszą być spełnione kumulatywnie. Stwierdzenie braku którejkolwiek z nich prowadzi do stwierdzenia niedopuszczalności skargi, a w konsekwencji do jej odrzucenia bez merytorycznego rozpoznania sprawy. W niniejszym postępowaniu tą inną przyczyną w rozumieniu art. 58 §1 pkt 6 P.p.s.a jest przedwczesne , bo przed faktycznym odebraniem broni złożenie skargi. Jak bowiem wyżej wskazano w świetle art.19 ust.1 ustawy o broni i amunicji czynność odebrania broni wywołuje skutki prawne dopiero przez faktyczne jej dokonanie. Z uwagi na wyższe, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a skargę odrzucił.