III SA/Po 379/16

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-09-01

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona wnioskująca uiściła już wymagany wpis sądowy i nie ciążą na niej żadne inne, przyszłe koszty sądowe w prowadzonym postępowaniu?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona wnioskująca uiściła już wymagany wpis sądowy, a w chwili składania wniosku nie ciążą na niej żadne inne, przyszłe koszty sądowe w prowadzonym postępowaniu. Instytucja prawa pomocy ma na celu zapewnienie dostępu do sądu osobom, które ze względu na trudną sytuację finansową nie są w stanie ponieść kosztów postępowania, jednakże jej zastosowanie wymaga istnienia konkretnych, przyszłych obciążeń finansowych.
Stan faktyczny
A. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po tym, jak uiścił wpis sądowy od skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. dotyczącej zatrzymania prawa jazdy. Wnioskodawca przedstawił swoją trudną sytuację finansową, wskazując na brak własnych dochodów i utrzymywanie rodziny ze świadczeń żony. Mimo to, sąd uznał, że w chwili obecnej nie ciążą na wnioskodawcy żadne obowiązki dotyczące uiszczenia opłat sądowych, a jego skarga została opłacona.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 września 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 1 września 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy postanawia odmówić zwolnienia od kosztów sądowych W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w wysokości 200,00 zł, A.K. uiścił powyższą opłatę sądową (k. 58 akt), a następnie złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z wniosku wynika, że wnioskodawca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i córką. Wnioskodawca pozostaje bezrobotny i nie uzyskuje żadnych dochodów z tytułu wynagrodzenia za pracę. Wspólne gospodarstwo domowe jest natomiast utrzymywane ze świadczenia macierzyńskiego jego żony w wysokości [...] zł, zasiłku rodzinnego w wysokości [...] zł oraz zasiłku na dziecko w wysokości [...] zł. Żona wnioskodawcy posiada (zarejestrowany na nią) samochód osobowy [..] o wartości [...] zł. Wnioskodawca poinformował również, że posiada oszczędności w wysokości [...] zł oraz wierzytelność w wysokości [...] zł. W ramach stałych miesięcznych zobowiązań i stałych wydatków wnioskodawca zadeklarował następujące pozycje: wynajem mieszkania – [...] zł, media – [...] zł, rata za kartę kredytową – [...] zł, debet żony (odsetki) – [...] zł, szczepienia córki w następnym miesiącu – [...] zł, kredyt żony – [...] zł, reszta dochodów jest przeznaczana na inne bieżące wydatki i potrzeby córki. Prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie częściowym, gdy nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w koniecznych kosztach swojego utrzymania w myśl art. 246 §1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej jako "P.p.s.a.". Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie dostępu do sądu osobom, którym uniemożliwia to brak środków finansowych. Oznacza to, że prawo pomocy stanowi w istocie pomoc państwa dla osób, które ze względu na trudną sytuację nie są w stanie bez dodatkowego wsparcia poprowadzić swoich spraw przed sądem. Jednocześnie zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy jest rozpatrywana z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu oraz jej rzeczywistych możliwości finansowych (T. Woś, H. Knysiak–Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - komentarz", Warszawa 2005, s. 631-632.). W rozpoznawanej sprawie należy uwzględnić, że złożony wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych dotyczy ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, które potencjalnie mogą się pojawić w przyszłości w prowadzonym postępowaniu. W chwili obecnej na wnioskodawcy nie ciążą bowiem żadne obowiązki dotyczące uiszczenia opłat sądowych w prowadzonym postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jego skarga została prawidłowo wniesiona i opłacona, co spowodowało, że został wyznaczony termin jej merytorycznego rozpoznana na rozprawie. Wobec braku ciążących na wnioskodawcy obowiązków uiszczenia kosztów sądowych nie ma wystarczających podstaw do przyznania prawa pomocy w postacie zwolnienia od kosztów sądowych. Nie wyklucza to jednak na przyszłość możliwości ubiegania się przez wnioskodawcę o zwolnienie od kosztów sądowych, które będą na nim ciążyć w prowadzonym postępowaniu. Rozpoznanie takiego wniosku będzie wówczas uzależnione od aktualnej sytuacji w jakiej będzie się znajdował wnioskodawca. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i § 2 pkt 7 oraz art. 246 §1 pkt 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło