III SA/Po 382/12

Dnia 9 maja 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych - Olszanowska po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2012 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od gier na automatach o niskich wygranych za poszczególne miesiące od stycznia do lipca 2010 roku postanawia : 1. zwolnić skarżącą spółkę od wpisu od skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 17.020 zł skarżąca M., wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając wniosek Skarżąca powołała się na trudną sytuację finansową. Podniosła, że w ubiegłym roku poniosła stratę w wysokości 9.890.506 zł. W wyniku wprowadzenia nowego podatku jej obciążenia publicznoprawne wzrosły o 46.000.000 złotych. Ponoszenie kosztów sądowych jest wydatkiem przekraczającym możliwości finansowe Spółki. Kapitał zakładowy Spółki wynosi 1.928.000 zł. Wartość środków trwałych Wnioskodawcy to 31.038.967zł. Saldo rachunku bankowego na dzień 29 lutego 2012 roku wynosiło 111.857,02 zł. Z załączonej do wniosku dokumentacji wynika, że tylko w dniu 29 lutego 2012 roku wypłaty z rachunku bankowego wyniosły 147.786,19 zł. Wpłat na rachunek nie odnotowano. Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2012 roku referendarz sadowy odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że spółka nie posiada zaległości w regulowaniu jej zobowiązań, wysokość kapitału zakładowego, wartość środków trwałych oraz jej aktywa (59.243.938 zł) wielokrotnie przewyższają koszty niniejszego postępowania sądowego. Natomiast saldo dodatnie na rachunku bankowym Spółki na miesiąc przed złożeniem wniosku o prawo pomocy ponad sześciokrotnie przewyższało kwotę wpisu od skargi. W sprzeciwie spółka skarżąca podniosła, że posiadany przez spółkę majątek nie może zostać spieniężony, gdyż stanowią go w przeważającej części automaty do gier o niskich wygranych, które mogą być eksploatowane jedynie do czasu wygaśnięcia licencji, a nowe licencje nie będą wydawane, co ogranicza na nie popyt. W jej opinii posiadanie majątku nie wyklucza możliwości przyznania prawa pomocy, a reguła ta odnosi się do sytuacji, w których osoby wnioskujące o przyznanie prawa pomocy nie posiadają możliwości uzyskania z posiadanego majątku jakiegokolwiek dochodu. Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270) dalej: p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z przepisu wynika, iż zaskarżenie postanowienia referendarza sądowego w sprawie prawa pomocy wywołuje ten skutek, iż Sąd rozpoznaje wniosek o przyznanie prawa pomocy od początku, tzn. tak jakby wniosek ten nie był jeszcze przedmiotem analizy, oceny i rozpoznania. Sąd nie wypowiada się więc o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia i nie dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu. W przypadku osób prawnych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykażą, że nie mają dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (art. 246 §2 pkt 2 p.p.s.a.) Przedmiotem oceny w niniejszej sprawie należy objąć realną sytuację skarżącej spółki przez pryzmat jej aktualnych zdolności finansowych. Oceniając zatem rzeczywistą sytuacje spółki należy uznać, że nie posiada ona w chwili obecnej dostatecznych środków finansowych na poniesienie pełnych kosztów postępowania, w tym na pokrycie wpisu od skargi w wysokości 17.020 zł. Natomiast posiadany przez spółkę majątek jedynie hipotetycznie mógłby zostać zbyty w tak krótkim czasie, aby uzyskać środki umożliwiające pokrycie niezbędnych kosztów sądowych na tym etapie postępowania. Jak zaznaczyła sama spółka jej majątek w przeważającej części stanowią automaty do gier, które ze względu na nowe regulacje prawne (brak możliwości przedłużenia licencji na ich eksploatację) nie znajdują zainteresowania wśród potencjalnych nabywców. Ponadto należy uwzględnić, że przepisy o kosztach sądowych nie powinny prowadzić do likwidacji majątku osób dochodzących swoich praw przed sądem, a ich sytuacja finansowa nie powinna ograniczać ich praw w dostępie do sądowej kontroli administracji publicznej (postanowienie NSA z 30 czerwca 2010r, sygn. akt IGZ 193/10). Reasumując należy stwierdzić, że skarżąca spółka nie jest w stanie w chwili obecnej uiścić zakreślonego wpisu sądowego, ale w granicach jej możliwości finansowych pozostaje poniesienie, rozłożonych w czasie, ewentualnych pozostałych kosztów postępowania w rozpatrywanej sprawie. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia.