III SA/Po 383/10
PostanowienieWSA w Poznaniu2010-07-16
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Robert Talaga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który prowadzi działalność gospodarczą nieprzynoszącą dochodu i utrzymuje się z pomocy rodziny oraz wynagrodzenia żony, jest w stanie ponieść pełne koszty postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Wnioskodawca, którego działalność gospodarcza nie generuje dochodu, a utrzymanie rodziny opiera się na pomocy finansowej osób trzecich oraz wynagrodzeniu żony, nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. W związku z tym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jest zasadny.Stan faktyczny
Wnioskodawca T. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy uchylenia decyzji o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Wskazał, że prowadzi działalność gospodarczą, która nie przynosi dochodu, a jego rodzina utrzymuje się z wynagrodzenia żony oraz bezzwrotnej pomocy rodziców i teściów. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada majątku ani oszczędności, a miesięczne koszty utrzymania rodziny szacuje na 3000 zł. Sytuacja materialna wnioskodawcy ulega pogorszeniu od momentu wydania decyzji obciążających go kwotami należności celno-podatkowych.Rozstrzygnięcie
Postanowiono zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 16 lipca 2010 roku Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2010 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku T. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej dotyczącej uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia zwolnić wnioskodawcę od kosztów sądowych /-/ R. Talaga
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w wysokości 200,00 zł T. K. złożył wypełniony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
We wniosku T. K. wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz dwoma synami. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych, ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3000 euro. Jednocześnie oświadczył, że nie osiąga żadnego dochodu z firmy handlowej [...]. Natomiast jego żona z tytułu umowy o pracę na czas określony uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 987,50 zł brutto miesięcznie. Wnioskodawca oświadczył, że dnia 31 lipca 2002 roku została ustanowiona rozdzielność majątkowa z jego żoną, która poinformowała go, że nie posiada żadnego majątku. Miesięczne koszty utrzymania T. K. oszacował na 3.000,00 zł (mieszkanie, media, RTV, telefon – 1100,00 zł, wyżywienie – ok. 1.500,00 zł, inne opłaty ok. 400,00 zł). Ponadto wnioskodawca zaznaczył, że sytuacja w jakiej się znalazł od momentu wydania decyzji obciążających go kwotą należności celno – podatkowych ulega ciągłemu pogorszeniu, a zakończenie części postępowań administracyjnych uniemożliwiło mu dalszą działalność i postawiło w obliczu bankructwa. Podkreślił również, że egzystencja jego rodziny w dużej mierze zależy od wsparcia finansowego jego ojca oraz teściów, bez którego, jak zaznaczył, "nie dałoby się żyć".
W odpowiedzi na wezwanie do wskazania wysokości aktualnych dochodów wnioskodawcy oraz jego żony, T.K. oświadczył, że nie osiąga żadnych dochodów. W załączeniu przesłał kserokopie zeznania podatkowego za 2009 roku oraz informację o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej dzielności gospodarczej za 2009 rok, z których wynika, że nie osiągnął żadnego dochodu. Jednocześnie przesłał deklaracje dla podatku od towarów i usług za miesiące luty, marzec i kwiecień 2010 roku, które potwierdziły, że nie osiągnął on żadnego dochodu. Ponadto wnioskodawca ponownie oświadczył, że jego żona Ż. K. od 31 lipca 2002 roku posiada rozdzielność majątkową, a wysokość pensji wskazana przez wnioskodawcę we wniosku jest wypłacana bezpośrednio żonie, która odmówiła przedstawienia dowodu potwierdzającego ten fakt.
Zgodnie z przepisami art. 245 §1 i §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 §1 pkt. 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
Instytucja przyznania prawa pomocy posiada wyjątkowy charakter i jest stosowana jedynie w sytuacjach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, z których wynika, iż wnioskodawca nie posiada wystarczających możliwości finansowych pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Za każdym razem na stronie ciąży jednak obowiązek wykazania, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, iż uzasadnia poczynienie odstępstwa od generalnej zasady ponoszenia kosztów sądowych.
W przedmiotowej sprawie działalność gospodarcza prowadzona bezpośrednio przez wnioskodawcę nie przynosi żadnego dochodu. Wspólne gospodarstwo domowe wnioskodawcy prowadzone wraz z żoną i dwójką dzieci jest natomiast utrzymywane z bezzwrotnej pomocy uzyskiwanej od teściów i ojca wnioskodawcy, a także z wynagrodzenia za pracę żony wnioskodawcy. W tej sytuacji należy uznać, że T. K. nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla niego i rodziny, co czyni zasadnym jego wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wobec powyższego na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 w związku z art. 245 § 1 oraz § 3, a także art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.
/-/ R. Talaga
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło