III SA/Po 383/11
WyrokWSA w Poznaniu2011-11-29
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Beata Sokołowska, Szymon Widłak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo zaklasyfikował samochód osobowo-towarowy (kombi) jako samochód osobowy do celów opodatkowania podatkiem akcyzowym, opierając się na jego ogólnym wyglądzie i cechach, mimo sprzecznych informacji od producenta i dokumentów rejestracyjnych wskazujących na jego ciężarowy charakter?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy celne nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości, iż przedmiotowy pojazd jest zasadniczo przeznaczony do przewozu osób. Organy oparły się na sprzecznych informacjach od producenta i nie wnikliwie oceniły wszystkie zebrane dowody, w tym dokumenty rejestracyjne wskazujące na ciężarowy charakter pojazdu, co naruszyło zasady postępowania dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji organów celnych o stwierdzeniu powstania obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Citroen Xara Picasso. Organy zaklasyfikowały pojazd jako osobowy (kod CN 8703), podczas gdy skarżący twierdził, że jest to samochód ciężarowy, co wynikało z dokumentów rejestracyjnych i homologacji. Spór dotyczył zasadniczego przeznaczenia pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 29 listopada 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska (spr.) Sędziowie WSA Beata Sokołowska WSA Szymon Widłak Protokolant: stażysta Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego M. O. & W. O. spółka cywilna w K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 10 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania obowiązku podatkowego i określenie zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia 14 października 2010r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej kwotę [...] zł. ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia 14 października 2010 r., nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego na podstawie art. 207, art. 2 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, art. 53 § 1, § 3 i § 4, art. 54, art. 55 § 1 oraz art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), art. 2 pkt 11, art. 3 ust. 1 i ust. 2, art. 4 ust. 1 pkt 5, art. 6 ust. 1 i ust. 3, art. 10 ust. 1 pkt 2 i ust. 5, art. 76, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 3, art. 81, oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.), stwierdził wobec P. W. M. O. W. O. spółki cywilnej w K. powstanie w dniu 10 grudnia 2009 r. obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu samochodowego marki Citroen Xara Picasso o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003 i pojemności silnika 1997cm³ i określił wysokość zobowiązania podatkowego w wysokości [...] zł.
Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Urząd Celny w dniu 8 marca 2010r. przesłał Naczelnikowi Urzędu Celnego dokumenty dotyczące nabycia przez P. W. M. O., W. O. sp. cywilna w K. samochodu marki Citroen Xara Picasso o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003 i pojemności silnika 1997cm³, w tym, wniosek o rejestrację samochodu ciężarowego, fakturę VAT nr [...] z dnia 10.12. 2009r., [...] dowód rejestracyjny wraz z tłumaczeniem, zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z 22 grudnia 2009r., pisma firmy A. Sp. z o.o. z dnia 13 stycznia 2010r. i 22 stycznia 2009r.
Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu marki Citroen Xara Picasso o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003 i pojemności silnika 1997cm³.
W odpowiedzi na wezwanie organu podatkowego z dnia 30 kwietnia 2010r. do przedłożenia dokumentów dotyczących nabycia ww. samochodu, podatnik przedłożył świadectwo homologacji- dokument [...].
W przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie dokumentów przesłanych przez Urząd Celny, organ podatkowy ustalił, że przedmioty pojazd został nabyty wewnątrzwspólnotowo przez P.W. M. O., W. O. Sp. cywilna w K. i zarejestrowany, jako samochód ciężarowy. Z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu, podatnik nie złożył deklaracji uproszczonej AKCU, jak również nie uiścił należnego podatku akcyzowego. Firma A. SP. z o.o., w odpowiedzi na zapytanie Urzędu Celnego o rodzaj pojazdu, pismem z dnia 13 stycznia 2010r. poinformowała, że z godnie z systemem danych producenta pojazdu firmy [...] Citroen, przedmiotowy pojazd opuścił fabrykę, jako samochód osobowy. Jednocześnie, wskazując, że jednoznacznie nie można stwierdzić, czy przed opuszczeniem salonu sprzedaży, w dodatkowym procesie, nie była wykonana dodatkowa adaptacja samochodu zmieniająca jego homologację. W kolejnym piśmie z dnia 22 stycznia 2010r.skierowanym również do urzędu Celnego wskazano, że ww. samochód został wyprodukowany w 2003r. na rynek [...], jako dwu miejscowy samochód ciężarowy, wersja Enterprise i nie posiada polskiej homologacji. Z kolei, w piśmie z dnia 18 marca 2010r skierowanym do Urzędu Celnego, A. SP. z o.o., poinformowała, że zgodnie z bazą [...] Citroen ww. samochód został wyprodukowany, jako samochód 2 miejscowy w wersji enterprise, niesprzedawalnej na polskim rynku.
Jak wskazał organ, klasyfikując przedmiotowy samochód do odpowiedniego kodu CN w pierwszej kolejności należy określić rodzaj nadwozia pojazdu. Dokonano tego przy pomocy programu Auto VIN oraz programu komputerowego wyceny samochodów Carvert. Program ten jest głównie wykorzystywany do wyceny wartości pojazdów, ponieważ podając numer VIN, można ustalić wartość konkretnego samochodu na podstawie notowania Eurotax bazy danych za wskazany miesiąc. Istotne jest, że program ten określając wartość pojazdu, uwzględnia wyposażenie i inne mające wpływ na wartość pojazdu dane techniczne samochodu o unikatowym numerze VIN. Stosując ww. program w niniejszym postępowaniu ustalono, że samochód posiada nadwozie typu kombi, jest pięcio drzwiowy i 5 miejscowy.
W [...] dowodzie rejestracyjnym kategorię pojazdu określono, jako dostawczy, przeznaczenie transport towarów dla celów prywatnych. W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia 22 grudnia 2009r. rodzaj pojazdu określono, jako ciężarowy. W dokumencie identyfikacyjnym pojazdu z tej samej daty stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym rodzaj pojazdu określono, jako samochód osobowy podrodzaj kombi, pięć miejsc siedzących, ładowność 575 kg. W dokumentach o przeprowadzonym badaniu technicznym brak jest informacji o jakichkolwiek zmianach dokonywanych w pojeździe po jego przywiezieniu na terytorium kraju, zmieniających ilość miejsc siedzących w ww. pojeździe. We wniosku rejestracyjnym z dnia 30 grudnia 2009r. w rubryce rodzaj pojazdu i przeznaczenie właściciel pojazdu wpisał :ciężarowy 5 osobowy. Starostwo Powiatowe pismem z dnia 1 września 2010r. potwierdziło rejestrację ww. samochodu liczba miejsc siedzących pięć oraz, że nie dokonywano jej zmiany. Na przedłożonych przez stronę zdjęciach ww. samochód posiada dwa miejsca siedzące.
Jak wskazał dalej organ, na podstawie danych producenta, dowodu rejestracyjnego i przeglądu technicznego można przypuszczać, że montaż tylnej kanapy wraz z pasami bezpieczeństwa oraz demontaż kratki oddzielającej fotel kierowcy od części bagażowej został dokonany przed przeprowadzonym przeglądem technicznym. Przedmiotowy pojazd konstrukcyjnie wyposażony jest w punkty kotwiące
(na zdjęciu przesłonięte kartonem służące do zamocowania siedzeń i pasów bezpieczeństwa, co umożliwia w łatwy sposób ich montaż lub demontaż. Samochód posiada elementy wyposażenia wnętrza, takie, jak samochód osobowy. Montaż kompletnych tylnych siedzeń przywrócił mu tylko jego pierwotny charakter samochodu osobowego, co zostało odnotowane w dokumencie identyfikacyjnym do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia 22 grudnia 2009r.
Wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia ww. samochodu organ ustalił w oparciu o kwotę zapłaconą przez nabywcę, zgodnie z rachunkiem nr [...] z dnia 30 listopada 2009r. Biorąc powyższe pod uwagę, organ celny stwierdził, że przedmiotowy samochód winien być klasyfikowany do kodu CN 8703, co oznacza, że w świetle art. 3 ustawy podatku akcyzowym oraz zasad klasyfikacji taryfowej wynikających z Wyjaśnień do Taryfy Celnej jest on samochodem osobowym i jego nabycie wewnątrzwspólnotowe powoduje powstanie obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym.
W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji podnosząc, że samochód ten został zakupiony w D., jako samochód ciężarowy – dostawczy, posiadał świadectwo homologacji typu [...] (samochód dostawczy) i nie był przerabiany przez stronę. Pojazd został zbyty, jako samochód dostawczy. W ocenie odwołujący postępowanie wyjaśniające Naczelnika Urzędu Celnego prowadzone było tendencyjnie, aby za wszelką cenę naliczyć i pobrać podatek akcyzowy, co także wynika z pism [...] z dnia 22 stycznia 2010r. i 18 marca 2010r., że wyżej wymieniony samochód wyprodukowano na rynek duński, jako dwumiejscowy samochód ciężarowy wersji Enterprise.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia 10 marca 2011 r., nr [...], działając na podstawie art. 207, art. 233§1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 2 pkt 9, art. 3 ust. 1, art. 6, art. 100 ust. 1 pkt 2, ust. 4, art. 101 ust. 2 pkt 1, art. 102 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 3 , poz., 11 ze zm.), utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną organu I instancji.
Jak wskazał organ na prawidłowość ustaleń organu I instancji wskazuje dokumentacja fotograficzna, z której niewątpliwie wynika zasadniczo osobowy charakter pojazdu. Na podstawie zebranych danych można stwierdzić, ze samochód Citroen Xara Picasso jest pojazdem samochodowym o jednobryłowym zamkniętym przeszklonym dookoła nadwoziu, typu kombi. Zamontowana ażurowa kratka z rurek mająca zmienić typ pojazdu na ciężarowy w żaden istotny sposób nie ograniczyła funkcji pojazdu do przewozu osób, a przestrzeń do przewozu towarów jest niewielka. Z załączonych zdjęć wynika, że samochód posiada nadwozie zamknięte typowe dla samochodów osobowych. Samochód posiada 5 drzwi – 4 boczne przeszklone po stronach pasażerów i kierowcy i 1 w tylnej części samochodu (części bagażowej) także przeszklone. Tylne drzwi posiadają tapicerkę, kieszeń (schowek) oraz mechanizm elektrycznego podnoszenia szyb. Widoczna jest także tapicerka tylnej części podłogi, pierwotnie przeznaczonej dla pasażerów.
Organ odwoławczy podkreślił także, że firma A. Sp. z o.o. pismem (bez wskazania daty) poinformowała, iż zgodnie z systemem danych producenta pojazdu przedmiotowy samochód opuścił fabrykę, jako samochód osobowy.
Organ odwoławczy jednocześnie stwierdził, że organy nie kwestionują zapisów zawartych w dokumentach rejestracyjnych pojazdu. Jak wskazano, dokumenty urzędowo sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Jednakże czynnikami mającymi zasadniczy wpływ na odpowiednią klasyfikację wyrobu do pozycji CN są określone cechy pojazdu. Oznacza to, ze uzyskanie świadectwa homologacji, które określa rodzaj pojazdu, jako ciężarowy, czy analogiczne zapisy w zagranicznych dowodach rejestracyjnych, bądź nawet rejestracja w krajowym systemie komunikacyjnym, jako ciężarowy, nie przesadza o kwalifikacji taryfowej pojazdu do kodu CN 8704, jako pojazdu ciężarowego.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego strona zarzuciła naruszenie art. 100 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2009r. o podatku akcyzowym, wnosząc o stwierdzenie, że decyzję wydano z naruszeniem prawa oraz o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Urzędu Celnego.
W uzasadnieniu wskazano, że organ posiadał stosowne dokumenty, jak fakturę nabycia pojazdu, [...] dowód rejestracyjny, świadectwo homologacji, z których to dokumentów jednoznacznie wynika, że jest to pojazd ciężarowy i na podstawie art. 100 ust. 4 nie podlega podatkowi akcyzowemu. Strona wskazała, że nie jest możliwe zaklasyfikowanie konkretnego pojazdu do kodu CN 8703 ze względu na: brak większej ilości miejsc siedzących, były tylko dwa miejsca, zamontowanie przegrody grodziowej
(kratka), płaską podłogę, brak możliwości opuszczania szyb bocznych. Strona dołączyła do skargi dokumenty, na które powołała się w skardze.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności, z uwagi na podniesione w skardze zarzuty i wnioski, należy wskazać, że sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. i art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Kontrolując zaś zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzająca ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, w powyżej określonych granicach, Sąd stwierdził naruszenie prawa uzasadniające uchylenie obu wskazanych decyzji, aczkolwiek z innych powodów, aniżeli podniesione w skardze.
Przedmiotem sprawy podatkowej wszczętej z urzędu i rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją, jest określenie wobec P. W. M. O. W. O. spółki cywilnej w K. obowiązku podatkowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego pojazdu samochodowego marki Citroen Xara Picasso o nr nadwozia [...], rok produkcji 2003 i pojemności silnika 1997cm³ i wysokości zobowiązania podatkowego.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do klasyfikacji przedmiotowego samochodu przez organy podatkowe do kodu CN 8703 Nomenklatury Scalonej, w tym, w szczególności, do istotnego z punktu widzenia kodu 8703, ustalenia zasadniczego przeznaczenia samochodu – do przewozu osób.
W ocenie strony skarżącej, organ błędnie zakwalifikował ww. pojazd samochodowy, nabyty przez skarżących, jako samochód ciężarowy, do kodu CN 8703.
Z okoliczności ustalonych przez organy podatkowe wynika, że przedmiotowy samochód został nabyty przez P. W. M. O., W. O. sp. cywilna w K. i zarejestrowany, jako samochód ciężarowy.
Z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego ww. pojazdu, podatnik nie złożył deklaracji uproszczonej AKCU, jak również nie uiścił należnego podatku akcyzowego.
Firma A. SP. z o.o. w odpowiedzi na zapytanie Urzędu Celnego o rodzaj pojazdu, pismem z dnia 13 stycznia 2010r. poinformowała, że z godnie z systemem danych producenta pojazdu firmy [...], przedmiotowy pojazd opuścił fabrykę, jako samochód osobowy. Jednocześnie, wskazując, że jednoznacznie nie można stwierdzić, czy przed opuszczeniem salonu sprzedaży, w dodatkowym procesie, nie była wykonana dodatkowa adaptacja samochodu zmieniająca jego homologację. W kolejnym piśmie z dnia 22 stycznia 2010r. skierowanym również do Urzędu Celnego spółka A. poinformowała, że ww. samochód został wyprodukowany w 2003r. na rynek [...], jako dwu miejscowy samochód ciężarowy, wersja Enterprise i nie posiada polskiej homologacji.
Z kolei, w piśmie z dnia 18 marca 2010r skierowanym do Urzędu Celnego, A. SP. z o.o., poinformowała, że zgodnie z bazą [...] ww. samochód został wyprodukowany, jako samochód 2 miejscowy w wersji enterprise, niesprzedawanej na polskim rynku.
Posługując się programem komputerowym Auto VIN i programem wyceny samochodów Carvert. organ ustalił, że samochód posiada nadwozie typu kombi, jest pięcio drzwiowy i 5 miejscowy. W duńskim dowodzie rejestracyjnym kategorię pojazdu określono, jako dostawczy, z przeznaczeniem do transportu towarów dla celów prywatnych.
W zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia 22 grudnia 2009r. rodzaj pojazdu określono, jako ciężarowy. W dokumencie identyfikacyjnym pojazdu, stanowiącym załącznik do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym, rodzaj pojazdu określono, jako samochód osobowy, podrodzaj kombi, pięć miejsc siedzących, ładowność 575 kg. W dokumentach o przeprowadzonym badaniu technicznym brak jest informacji o jakichkolwiek zmianach dokonywanych w pojeździe po jego przywiezieniu na terytorium kraju, zmieniających ilość miejsc siedzących w ww. pojeździe.
Wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu nabycia ww. samochodu organ ustalił w oparciu o kwotę zapłaconą przez nabywcę, zgodnie z rachunkiem nr [...] z dnia 30 listopada 2009r.
W oparciu o przedstawione wyżej ustalenia organy celne uznały, że nabyty wewnątrzewspólnotowego samochód marki Citroen Xara Picasso jest samochodem osobowym zaliczanym do kodu CN 8703, a jego wewnatrzwspóólnotowe nabycie rodzi obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym, zgodnie z art. 106 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym.
Zgodnie z art. 100 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. z 2009 r. Nr 3, poz. 11 ze zm.) przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie wewnątrzwspólnotowe samochodu osobowego niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W myśl art. 101 ust. 2 ustawy obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowo i niezarejestrowanych wcześniej na terytorium kraju powstaje z dniem przemieszczenia samochodu osobowego z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło przed przemieszczeniem samochodu na terytorium kraju (pkt 1) bądź nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel - jeżeli nabycie prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel nastąpiło po przemieszczeniu samochodu osobowego na terytorium kraju (pkt 2).
Podatnikiem – według art. 102 ust. 1 ustawy, jest osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności, o których mowa w art. 100 ust. 1 lub 2. Natomiast art. 100 ust. 4 ustawy definiuje samochody osobowe, jako pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne objęte pozycją CN 8703 przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi, z wyłączeniem skuterów śnieżnych o kodzie CN 87031011, pojazdów typu meleks o kodzie CN 87031018 oraz pojazdów typu quad o kodzie CN 87031018.
Z powyższej przedstawionych regulacji wynika, że opodatkowaniu akcyzą z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego podlegają samochody osobowe niezarejestrowane wcześniej na terytorium kraju, przy czym o uznaniu danego pojazdu za samochód osobowy, w rozumieniu ustawy o podatku akcyzowym, decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób i klasyfikacja taryfowa do pozycji 8703 CN.
Stosownie do art. 3 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym do celów poboru akcyzy i oznaczania wyrobów akcyzowych znakami akcyzy stosuje się klasyfikację w układzie odpowiadającym Nomenklaturze Scalonej (CN) zgodnie z rozporządzeniem Rady (EWG) nr 2658/87 z dnia 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L. 256 z 07.09.1987, str. 1, z późn. zm). Prawidłowej klasyfikacji dokonuje się zgodnie z Ogólnymi Regułami Interpretacji Nomenklatury Scalonej, w brzmieniu nadanym rozporządzeniem Komisji (WE) nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniającym załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej.
W myśl reguły I ORINS klasyfikację towarów należy uzgadniać zgodnie z brzmieniem pozycji i uwag do sekcji i działów. Zgodnie z brzmieniem pozycji 8703 obejmuje ona pojazdy samochodowe i pozostałe pojazdy mechaniczne przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, inne niż te objęte pozycją 8702, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi. Z powyższego brzmienia pozycji 8703 wynika, zatem, iż o klasyfikacji samochodu do tejże pozycji decyduje jego zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób.
Należy przy tym zauważyć, że przepisy Taryfy celnej wraz z wyjaśnieniami do niej, jak i inne przepisy prawa celnego nie ustalają żadnych kryteriów (czy środków dowodowych) pozwalających ustalić przeznaczenie pojazdu na użytek klasyfikacji celnej. Zatem dla potrzeb klasyfikacji taryfowej towaru nie można uznać za jedynie wiążących i wystarczających postanowień dotyczących nomenklatury taryfowej Taryfy celnej. Zidentyfikowanie towaru dla potrzeb klasyfikacji Taryfy celnej, mieści się w sferze ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z 30 marca 2004r. GSK 19/04), zatem obowiązkiem organu, w pierwszej kolejności, jest ustalenie, czy sprowadzony samochód był zasadniczo przeznaczony do przewozu osób, czy też do transportu towarowego. Bez wyczerpującej oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego nie jest, zatem możliwe rozstrzygnięcie o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu samochodowego, a co za tym idzie jego prawidłowa klasyfikacja taryfowa (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GSK 1361/06), w szczególności, przy dokonywaniu klasyfikacji samochodów o podwójnym przeznaczeniu, tj. takich, którymi można przewozić zarówno osoby jak i towary.
Zasadnicze przeznaczenie do przewozu osób bądź towarów ustalane jest na podstawie ogólnego wyglądu i ogółu cech samochodu (zob. wyrok ETS z dnia 6 grudnia 2007 r. w sprawie C-486/06, Lex nr 337569) . Nie chodzi przy tym o subiektywne przekonanie czy nawet sposób faktycznego użytkowania konkretnego pojazdu, które zwłaszcza w przypadku samochodów osobowo – towarowych może być podwójne, lecz o obiektywne cechy samochodu pozwalające na stwierdzenie jego zasadniczego przeznaczenia, a więc głównego, dominującego charakteru. Szczególnie istotne dla ustalenia zasadniczego przeznaczenia samochodu jest niewątpliwie przeznaczenie określonego pojazdu przez producenta, który tworzy konstrukcję danego pojazdu – zgodnie z odpowiednimi przepisami i normami w tym zakresie, odpowiadającą jego przeznaczeniu. O tym, czy samochód jest pojazdem osobowym, czy ciężarowym decydują nadane mu przez producenta cechy konstrukcyjne typowe dla pojazdu. W niniejszej sprawie, organ odwoławczy, powołując się na informację producenta, wskazał, że przedmiotowy samochód opuścił fabrykę, jako samochód osobowy. Tymczasem, jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, A. sp. z o.o. trzykrotnie udzielała informacji dotyczących ww. samochodu, przy czym jedynie w piśmie z dnia 13 stycznia 2010r. wskazała, że zgodnie z systemem danych producenta pojazdu firmy [...], przedmiotowy pojazd opuścił fabrykę, jako samochód osobowy, zaznaczając jednocześnie, że jednoznacznie nie można stwierdzić, czy przed opuszczeniem salonu sprzedaży, w dodatkowym procesie, nie była wykonana dodatkowa adaptacja samochodu zmieniająca jego homologację. W kolejnych zaś pismach, w szczególności w piśmie z dnia 22 stycznia 2010r., skierowanym do Urzędu Celnego , wskazano, że ww. samochód został wyprodukowany w 2003r. na rynek [...], jako dwu miejscowy samochód ciężarowy, wersja Enterprise i nie posiada polskiej homologacji, natomiast w piśmie z dnia 18 marca 2010r poinformowano, że zgodnie z bazą [...] ww. samochód został wyprodukowany, jako samochód 2 miejscowy w wersji enterprise, niesprzedawanej na polskim rynku.
Wymienione wyżej pisma zawierają wyraźnie sprzeczne informacje odnośnie przeznaczenia samochodu określonego przez producenta. Organy podatkowe zaś, bez dodatkowego wyjaśnienia tego stanu rzeczy, powołując się wyłącznie na informację zawartą w piśmie z dnia 13 stycznia 2010r. i bez odniesienia się do pozostałych zawartych w aktach administracyjnych informacji, przyjęły, że przedmiotowy pojazd opuścił fabrykę, jako samochód osobowy.
Organy wskazały również, że nie kwestionują zapisów zawartych w dokumentach rejestracyjnych pojazdu, na które powołują się skarżący, a z których wynika, że nabyty przez nich samochód jest samochodem ciężarowym, jednakże, czynnikami mającymi zasadniczy wpływ na odpowiednią klasyfikację wyrobu do pozycji CN są określone cechy pojazdu. Przepisy prawa o ruchu drogowym kierują się natomiast innymi kryteriami dotyczącymi klasyfikacji pojazdów, jako ciężarowe czy osobowe.
Należy jednak zauważyć, że niezależnie od przedstawionego wyżej stanowiska organów, dowód w postaci zagranicznego dowodu rejestracyjnego, jak i przedłożony przez stronę dokument [...] winny zostać ocenione w świetle wszystkich okoliczności i dokumentów zgromadzonych w sprawie, w tym, w szczególności informacji otrzymanych od producenta, po ich wcześniejszej weryfikacji, na co wskazano już wyżej.
Należało, więc przeanalizować dokumenty zarówno sprzed przemieszczenia samochodu na terytorium kraju, jak i po jego przemieszczeniu. Szczególnie, w świetle zarzutów podnoszonych przez skarżących, że nabyty przez nich samochód nie był przerabiany na pojazd osobowy i został sprzedany, jako samochód ciężarowy. Zaś
Dowody, na które wskazuje organ, w tym, m. in., wykonane fotografie, badanie techniczne, nie odnoszą się ściśle do momentu sprowadzenia samochodu.
Należy również wskazać, iż z dokumentu rozkodowania pojazdu marki Citroen Xara Picasso o nr nadwozia [...], na który powołują się organy, nie wynika informacja, że jest to samochód 5- miejscowy.
W świetle powyższego, Sąd, w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, uznał, że wskazany sposób argumentacji organów podatkowych, w szczególności, powołanie się na ogólny wygląd i cechy samochodu ustalone, przede wszystkim, w oparciu o dowody, które nie odnoszą się ściśle do momentu sprowadzenia samochodu, bez szczegółowego odniesienia się, w tym wyjaśnienia rozbieżności w informacji uzyskanej od producenta, nie jest wystarczający dla przyjęcia, w sposób niebudzący wątpliwości, że przedmiotowy pojazd samochodowy jest przeznaczony zasadniczo do przewozu osób, zatem winien być sklasyfikowany do kodu 8703.
W niniejszej sprawie organy podatkowe dokonując ustaleń faktycznych w zakresie przeznaczania pojazdu, powinny były to uczynić, biorąc pod uwagę i dokonując wnikliwej oceny wszystkich okoliczności i dokumentów przedłożonych przez skarżących. Dopiero, bowiem wtedy, możliwe będzie rozstrzygnięcie o zasadniczym przeznaczeniu pojazdu samochodowego, a co za tym idzie jego prawidłowa klasyfikacja taryfowa
Niedostateczne rozpoznanie wskazanych wyżej okoliczności przez organ podatkowy oznacza, że oprócz art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej doszło również naruszenia art. 187 § 1, 191 i 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W myśl tego ostatniego przepisu uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Przepis ten pozostaje w związku z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, stanowiącym obowiązek zebrania całego materiału dowodowego oraz art. 191, wyrażającym zasadę swobodnej oceny dowodów, która nie może jednak przerodzić się w ocenę dowolną.
Wskazania, co do dalszego postępowania, wynikają z przedstawionych wyżej rozważań.
Z powyższych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c), art. 200 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło