III SA/Po 385/15

PostanowienieWSA w Poznaniu2016-03-17

Skład orzekający: Robert Talaga

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu, jeśli strona została już wcześniej zwolniona od tych kosztów prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego. Strona nie ma bowiem interesu prawnego w uzyskaniu kolejnego orzeczenia w tym zakresie, gdyż nie ciąży na niej obowiązek ponoszenia kosztów sądowych. Postępowanie w tej części jest zbędne.
Stan faktyczny
H.D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, po tym jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił jej skargę na decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami. Wnioskodawczyni wskazała na trudną sytuację materialną, utrzymując się z niskiej emerytury po zajęciu komorniczym i posiadając nieruchomości. Wcześniej została już zwolniona od kosztów sądowych postanowieniem referendarza sądowego.
Rozstrzygnięcie
1. ustanowiono dla H. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokatów w P. 2. umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 marca 2016 roku Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu – Robert Talaga po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku H.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi H.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami postanawia 1. ustanowić dla H. D. adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokatów w P. 2. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 kwietnia 2015 roku H. D. została zwolniona od kosztów sądowych. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę H. D. w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami. Dnia 11 marca 2016 roku H. D. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. We wniosku H. D. wskazała, że prowadzi samodzielne, jednoosobowe gospodarstwo domowe, które jest utrzymywane z jej świadczenia emerytalnego w wysokości [...] zł netto (po zajęciu przez komornika otrzymuje [...] zł). Wnioskodawczyni posiada mieszkanie o powierzchni [...] m² w L. o wartości [...] zł oraz jest współwłaścicielem nieruchomości w P. (jej udział wynosi [...]) o wartości [...] zł. Wnioskodawczyni nie posiada żadnych oszczędności zgromadzonych na rachunkach bankowych i w gotówce, ani żadnych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (udziałów, polis inwestycyjnych, jednostek uczestnictwa w funduszach inwestycyjnych), ani przedmiotów o wartości przekraczającej 5.000,00 zł (np. pojazdów, maszyn, biżuterii). Wnioskodawczyni zaznaczyła, że aktualność zachowały stałe wydatki i zobowiązania na jakie powołała się we wniosku o zwolnienie z opłat sądowych z dnia [...], czyli: media – ok. [...] zł, telefon – ok. [...] – [...] zł, CO na gaz – ok. [...] zł (a przy mrozach do [...] zł), wymiana pompy do CO – ok. [...] zł. Zgodnie z art. 239 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. tj. z 2012 r., poz. 1270), dalej jako "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych: strona, której przyznane zostało prawo do pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym (prawo pomocy), w zakresie określonym w prawomocnym postanowienia o przyznaniu tego prawa. W przypadku złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie prawa pomocy (obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych) należy uwzględnić, że w świetle przytoczonego przepisu pozostaje ona zwolniona z obowiązku ponoszenia wszelkich kosztów sądowych na mocy postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 kwietnia 2015 roku. Strona nie ma zatem interesu prawnego w uzyskaniu orzeczenia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Nie ciąży bowiem na niej obowiązek poniesienia kosztów sądowych. W tej sytuacji prowadzenie postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych jest zbędne i podlega ono umorzeniu w myśl art. 249a P.p.s.a. Rozpoznaniu w niniejszej sprawie podlega zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy jedynie w części dotyczącej ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Zgodnie z przepisami art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przepis art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy stanowi, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z informacji zgromadzonych w sprawie wynika, że wnioskodawczyni utrzymuje się wyłącznie ze świadczenia emerytalnego, które ze względu na zajęcie komornicze wynosi obecnie wynosi [...] zł netto. W tej sytuacji utrudnione pozostaje dla wnioskodawczyni ponoszenie dodatkowych wydatków związanych z postępowaniem sądowoadministracyjnym. Sytuacja wnioskodawczyni nie pozwala zatem na poniesienie przez nią pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego. W konsekwencji za uzasadniony należy uznać jej wniosek o ustanowienie adwokata. Wobec powyższego na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 w związku z art. 249a oraz art. 239 pkt 4, a także w związku z art. 245 §1 i §3, art. 246 §1 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło