III SA/Po 386/25
WyrokWSA w Poznaniu2025-11-05
Skład orzekający: Walentyna Długaszewska, Mirella Ławniczak, Izabela Paluszyńska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego utrzymujące w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu braku przesłanek umorzenia na podstawie art. 59 § 1 u.p.e.a. jest zgodne z prawem, w szczególności w kontekście zarzutu przedawnienia należności i zabezpieczenia hipoteką?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie organu odwoławczego nie narusza prawa, ponieważ przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. nie zachodzą. Przedawnienie należności nie nastąpiło z uwagi na zawieszenie biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz zabezpieczenie należności hipoteką. Doręczenia upomnień i decyzji były prawidłowe, a organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
S. R. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez ZUS z powodu przedawnienia należności. Organ I instancji odmówił umorzenia, co zostało zaskarżone i uchylone przez organ II instancji. Po kilku ponownych rozpoznaniach i umorzeniach części postępowań, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego niektórych tytułów wykonawczych. Skarżący zarzucił m.in. przedawnienie należności i nieprawidłowości w ustanowieniu hipotek zabezpieczających te należności.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 5 listopada 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) WSA Izabela Paluszyńska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 5 listopada 2025 roku sprawy ze skargi S. R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 28 kwietnia 2025r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.
III SA/ Po 386/25
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z dnia 28 kwietnia 2025 roku , o nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] oraz o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...],[...]
W toku postępowania ustalono nast .stan faktyczny:
W dniu 17 października 2022 roku S. R. złożył wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podst. tytułów [...] z uwagi na przedawnienie należności nimi objętych.
Dyrektor Oddziału ZUS w [...] Inspektorat w [...] postanowieniem z dnia 23 lutego 2023 r. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na brak przesłanek z art. 59 §1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
S. R. złożył zażalenie ,a organ II instancji uchylił rozstrzygnięcie Dyrektora Oddziału ZUS.
Następnie organ ten umorzył postępowanie w sprawie tytułów wykonawczych od [...] do [...], od [...] do [...] oraz odmówił umorzenia w sprawie tyt. wyk. [...],[...] Również to orzeczenie w wyniku jego zaskarżenia zostało uchylone przez organ II instancji.
Po ponownym, trzecim już rozpoznaniu wniosku skarżącego, postanowieniem z dnia 2 maja 2024 roku Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] Inspektorat w [...] orzekł o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podst. tytułów od [...] Również to orzeczenie zostało uchylone przez organ II instancji z uwagi na konieczność sprawdzenia i wyjaśnienia terminów zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwzględnieniem aktualnego orzecznictwa dot.art.24 ust.5b u.s.u.s.
Ponownie rozpoznając sprawę Dyrektor Oddziału ZUS w [...] Inspektorat post. z 29 listopada 2024 nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podst. [...] oraz odmówił umorzenia w sprawie tyt. wyk. [...]
W zażaleniu zaskarżył to postanowienie w części dot.pierwotnych tytułów wykonawczych ,wystawionych do marca 2014 oraz tytułów dołączonych do wniosków o wpis hipoteki przymusowej w następującym zakresie: odmowy wykreślenia hipotek w związku z bezprawnym ich ustanowieniem, skierowania wniosku do sądu wieczystoksięgowego na podstawie drugiego tytułu wykonawczego ,czynności zabezpieczających, skierowanych do majątku wspólnego, braku jasnego i precyzyjnego ustosunkowania się do zarzutów dotyczących wniosku o ustanowienie hipoteki, braku umorzenia postępowania wszczętego na podst. tytułów wykonawczych załączonych do wniosku o wpis hipoteki. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.art.107 §1 pkt 4 i pkt 5 Kpa, przepisów dotyczących doręczeń tj. art.42 , 43, 44 Kpa , naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tj. art. 26,27c,59 §1 pkt 2, 61, przepisów ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych tj. art. 24 ust.5b i 26 ust.3a.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w uzasadnieniu wskazał ,że tytuł wykonawczy z 1 sierpnia 2016 r. nr [...] obejmuje należności z tytułu składek za okres 02/2016 i został skierowany do egzekucji na podstawie decyzji określającej wysokość zadłużenia z tytułu składek , która zgodnie z § 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 października 2014 r. w sprawie określenia należności pieniężnych , których egzekucja może być wszczęta bez uprzedniego doręczenia upomnienia stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego bez uprzedniego doręczenia upomnienia .Decyzję z dnia 7 września 2016 r. strona odebrała osobiście 19 września 2016 r. Tytuł został skierowany do egzekucji 27 października 2016 r. i odebrany został przez dorosłego domownika. Natomiast tytuł [...] obejmuje należności z tytułu składek za okres 08/2013 i 09/2013 i został skierowany do egzekucji po uprzednim doręczeniu go żonie skarżącego-A. R.. Został skierowany do egzekucji 5 grudnia 2013 roku .
Niezasadne są zatem zarzuty przedawnienia należności wynikających z obu tych tytułów bowiem zgodnie z art. 24 ust.5b u.s.u.s za pierwszą czynność związaną z postępowaniem egzekucyjnym, zmierzającą bezpośrednio do wyegzekwowania należności .W przypadku tytułu wykonawczego o nr [...], przerwanie biegu terminu przedawnienia nastąpił 9 grudnia 2013r i trwa nadal w związku z niezakończonym postępowaniem egzekucyjnym. Natomiast odnośnie należności z tytułu [...] termin przedawnienia był zawieszony od 9 sierpnia 2016r. od dnia doręczenia zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji do 19 października 2016r. tj. dnia jej uprawomocnienia się .
Podniesiono też w uzasadnieniu tej decyzji ,że nie wystąpiły żadne przesłanki z art. 59 §1 pkt od 2-7 u.p.e.a przemawiające za umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Obowiązek ma charakter pieniężny, a tytuły wykonawcze spełniają wymogi określone w art. 27 u.p.e.a. Wystawione one zostały wobec podmiotu zobowiązanego do opłacenia należności , a przed skierowaniem do egzekucji zostało stronie przesłane upomnienie oraz wydana została decyzja określająca wysokość należności z tytułu składek. Nie został odroczony termin płatności opłacania składek , nie jest realizowany układ ratalny ,nie wystąpiła też żadna inna przyczyna braku wymagalności obowiązku. Nie ma też podstaw do umorzenia postępowania w trybie art.59 §1a u.p.e.a , gdyż obowiązek opłacenia składek istnieje, nie wygasł ani wierzyciel nie umorzył tych należności.
Szeroko uzasadniono również , dlaczego umorzono należności odnośnie tytułów od [...] do [...], od [...] do [...],[...],[...] podkreślił, że te tytuły są ponownie wystawionymi tytułami obejmującymi należności , wobec których postępowanie toczyło się na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...], od [...] do [...], od [...] do [...],od [...] do [...], [...], od [...] do [...],od [...] do [...],od [...] do [...],od [...] do [...], [...],[...] Przywołano aktualną linię orzeczniczą, która ujednoliciła rozbieżności w orzecznictwie sądowym w sprawie dopuszczalności prowadzenia egzekucji w tym samym postępowaniu egzekucyjnym na podstawie nowych tytułów wykonawczych. Postępowanie, które toczyło się na podst. w/w tytułów wykonawczych zostało umorzone z uwagi na jego bezskuteczność przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...]. Tym samym za niezasadne należy uznać żądanie umorzenia na podst. pierwotnych tytułów wykonawczych. Ponadto zaległości objęte w/w wyrokami zostały zabezpieczone hipoteką na nieruchomości. Podstawę tego zabezpieczenia stanowią nie powtórnie wystawione tytuły wykonawcze, ale decyzje . Natomiast co do składek na ubezpieczenia zdrowotne FUZ za okres od 01/2013-07/2013 hipotekę ustanowiono na podst. tytułów wykonawczych nr [...] do [...] wystawionych wyłącznie na potrzeby dokonania zabezpieczenia rzeczowego. Z kolei kwestia zgodności stanu prawnego księgi wieczystej ze stanem faktycznym nie może być przedmiotem postępowania przed organami administracji, gdyż jest zastrzeżona dla kognicji sądów cywilnych. Podkreślono też ,że wyrok TK z 8 października 2013 r. sygn. SK 40/12 nie ma żadnego wpływu na hipoteki ustanowione od dnia 1 stycznia 20023 roku .Nie był bowiem przedmiotem orzekania przez TK przepis art. 24 ust.5 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który obowiązuje od tej daty. Rozważania Trybunału w tym wyroku dotyczyły wyłącznie przepisów podatkowych i odnoszą się tylko do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne , bowiem materia uregulowana aktami normatywnymi zawierającymi te przepisy (t. art. 24 ust.5 usus i 70 §8 O.p) nie jest tożsama.
S. R. skorzystał z prawa skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżył postanowienie organu w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] , a także w części odmowy stwierdzenia ,że objęte hipoteką zaległości na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie uległy przedawnieniu. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego postanowienia Dyrektora Oddziału ZUS w części odmawiającej-umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podst. tytułów wykonawczych [...] i [...] oraz stwierdzenia ,że zabezpieczone hipoteką należności nie przedawniły się oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że nie odebrał decyzji, które stanowiły podstawę wpisu hipotek , ponadto wystawione były wyłącznie na skarżącego, podczas gdy decyzja ZUS winna być doręczona współwłaścicielom , czyli małżonkom .Podobnie jak tytuły wykonawcze [...] i [...] nie zostały wystawione na oboje małżonków , więc również w przypadku tych tytułów hipoteka powinna zostać wykreślona. Nie mogły tym samym ulec zawieszeniu terminy przedawnienia zaległości wynikające z tytułów [...] i [...], bowiem dłużnik nie był zawiadomiony o okolicznościach powodujących zawieszenie. Także decyzje Dyrektora ZUS wydane zostały bez podstawy prawnej , bowiem strona złożyła deklarację rozliczeniową, z której wynikała prawidłowa wysokość w składki. Z tego też powodu decyzje te nie powinny stanowić podstawy ustanowienia hipoteki.
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.
Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jego legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie należy zauważyć, że Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym. Jak stanowi art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sąd może rozpoznać sprawę w trybie uproszczonym, gdy przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W kontrolowanej sprawie zaistniała przesłanka do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym. Przedmiot skargi kwalifikował sprawę do kategorii, o jakich mowa w art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, na podstawie tego przepisu, jest przy tym niezależne od woli stron (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 2019 r., sygn. akt II OSK 1867/17).
Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia legalności stwierdzić należy, że nie narusza ono prawa.
Kontroli Sądu poddane zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w [...]. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego w sprawie. Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia mając na uwadze treść art. 13 ust. 1 ustawy z 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r., poz. 2070 ze zm.), w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym przed 30 lipca 2020r.
Przesłanki umorzenia postępowania zostały określone w sposób enumeratywny w art. 59 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu przed dniem 30 lipca 2020 r.) zgodnie z którym umarza się postępowanie egzekucyjne w całości albo w części w przypadku:
1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania;
2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał;
3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa;
4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego;
5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny;
6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego;
7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo iż obowiązek taki ciążył na wierzycielu;
8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia tego żądania;
9) na żądanie wierzyciela;
10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach.
Nadto zgodnie z art. 59 § 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne może być umorzone w przypadku, gdy dalsza egzekucja administracyjna będzie bezskuteczna z powodu braku majątku lub źródła dochodu zobowiązanego, z których jest możliwe wyegzekwowanie środków pieniężnych przewyższających koszty egzekucyjne. Umorzenie postępowania egzekucyjnego jest konsekwencją stwierdzenia, że postępowanie to nie może być prowadzone i że przyczyny niedopuszczalności egzekucji mają trwały, a nie przejściowy charakter. Należy przy tym wskazać, że w ramach postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny bada jedynie czy zachodzą przesłanki określone w art. 59 § 1 u.p.e.a. lub w innych przepisach. Zgodnie natomiast z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. organ egzekucyjny, nie może wkraczać w kompetencję organu administracji publicznej, który w postępowaniu rozpoznawczym (jurysdykcyjnym) w sposób władczy rozstrzygnął o prawach i obowiązkach strony (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2018 r. w sprawie II FSK 2794/16 LEX nr 2559187).
Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Skarżący jako podstawę umorzenia postępowania egzekucyjnego wskazał okoliczność przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi tj. przesłankę z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a.
Jak trafnie przyjęto w zaskarżonym postanowieniu podstawę ustalenia terminu przedawnienia przedmiotowych zobowiązań stanowi art. 24 ust. 4 u.s.u.s. Podkreślić trzeba, że kwestia przedawnienia należności na ubezpieczenia społeczne uregulowana była w art. 24 ust. 4 u.s.u.s. zgodnie z jego brzmieniem nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw - art. 1 pkt 9 (Dz.U.2002.241.2074 ze zm.) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Powołana nowela wprowadziła do ustawy instytucję zawieszenia biegu terminu przedawnienia. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia wszczęcia do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego oraz postępowania przed sądem. Natomiast ustawą z dnia 20 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U.2004.121.1264) ww. przepisowi art. 24 ust. 5b u.s.u.s. nadano nowe brzmienie. Zgodnie z nim bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Z kolei od 01 stycznia 2012 r. na podstawie art. 11 pkt 1 ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz.U.2023.1087 dalej: "u.o.r.p."), zmieniono treść art. 24 ust. 4 u.s.u.s. i skrócono okres przedawnienia składek na ubezpieczenia społeczne z 10 do 5 lat. Podczas, gdy bez zmian pozostał przepis art. 24 ust. 5b u.s.u.s.
Wyjaśnić jeszcze należy, że według art. 1a pkt 2 u.p.e.a., przez czynności egzekucyjne rozumie się wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Natomiast zgodnie z art. 1a pkt 12 u.p.e.a., ilekroć w ustawie mowa jest o środku egzekucyjnym, to (w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym należności pieniężnych) rozumie się przez to egzekucję między innymi: z pieniędzy, z wynagrodzenia za pracę, z rachunków bankowych, z weksla, z ruchomości, z nieruchomości oraz z innych wymienionych w ustawie składników majątku. W przypadku prowadzenia postępowania egzekucyjnego z urzędu, jego wszczęcie nastąpi z chwilą pierwszego aktu procesowego organu (czynności procesowej) lub pierwszej czynności egzekucyjnej rozumianej jako działanie zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środka egzekucyjnego. Należy do nich również doręczenie upomnienia.
Z akt sprawy wynika, że ZUS prowadzi wobec skarżącego postępowanie egzekucyjne na podstawie m.in. tytułu wykonawczego z dnia 5 grudnia 2013 roku o nr [...] który obejmował należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne za okres od sierpnia do września 2013 oraz tytułu wykonawczego z dnia 1 sierpnia o nr [...] z dnia 1 sierpnia 2016 obejmującym należności z tytułu skaldem na ubezpieczenia zdrowotne za luty 2016 wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Inspektorat w [...]. W celu wyegzekwowania zaległości odnośnie tytułu [...] doręczono żonie skarżącego w dniu 29 października 2013 r. A.R. upomnienie. Odebrała go pod adresem [...] , ul [...] jako " dorosły domownik " –żona, a odpis tytułu wręczono skarżącemu 9 grudnia 2013 r. Z adnotacji doręczyciela wynika, że tytuł wykonawczy doręczono osobiście S. R. pod adresem [...], ul.[...] , zaznaczono też ,że doręczono ją adresatowi ( k. 306 i 310 akt sprawy).
Z kolei tytuł wykonawczy z dnia 1 sierpnia o nr [...] został skierowany do egzekucji na podstawie decyzji Prezesa ZUS Inspektorat w [...] dnia 7 września 2016 r. o nr [...] , która została osobiście doręczona skarżącemu w dniu 12 września 2016 w miejscu zamieszkania tj. w [...], przy ulicy [...]. ( k 427 akt sprawy) .Podobnie na ten sam adres doręczono skarżącemu zawiadomienie o zajęciu świadczenia (k 432) i zawiadomienie z dnia 21 luty 2017 ( k. 437).Tytuł powyższy doręczono w dniu 31 października 2016 roku pod w/w adresem (k 432), odebrała go córka, widnieje na nim adnotacja ,że odebrał " pełnoletni domownik" – córka.
W tym zakresie sąd nie ma podstaw , by kwestionować okoliczności w/w doręczeń i prawidłowe jest stanowisko organu, że nie wystąpiła przesłanka niedopuszczalności egzekucji , bowiem skutecznie doręczono stronie tak upomnienie, jak i decyzje i pierwotne tytuły wykonawcze.
Sąd nie podziela też zarzutów skarżącego odnośnie przedawnienia powyższych należności. Należności objęte tymi tytułami przedawniłyby się zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych po upływie 5 lat od dnia ,w którym stałyby się wymagalne. W konsekwencji przedawniłyby się więc z końcem roku 2018 ( [...] ) i z końcem roku 2021 ([...]), gdyby nie okoliczności wskazane w art. 24 ust.5 b u.su.s w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego , czyli podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek , o której dłużnik został powiadomiony. Jak wyżej wskazano , w przypadku obu tytułów dłużnik został prawidłowo i skutecznie powiadomiony ,więc należy przyjąć, że należności z obu tytułów skierowane zostały do egzekucji przed upływem 5 letniego terminu ich przedawnienia.
Same tytuły spełniają wymogi określone wart. 27 upea, bowiem zostały wystawione wobec skarżącego jako osoby zobowiązanej do opłacenia należności z tytuł składek. Wyjaśniono też skarżącemu w decyzji ,że nie został wobec skarżącego odroczony termin płatności , nie jest realizowany układ ratalny i nie wystąpiła przyczyna braku wymagalności obowiązku.
Sąd nie podziela też stanowiska odnośnie nieprawidłowości przy zabezpieczeniu należności objętych hipoteką na nieruchomości o nr [...]
Podstawą ustanowienia hipoteki były decyzje ,a nie powtórnie wystawione tytuły wykonawcze. Decyzje te m.in. decyzja z dnia 7 września 2016 r. jak wyżej wskazano została doręczona osobiście S. R. w dniu 12 września 2016 r. Ta decyzja wpisana została jako podstawa zabezpieczenia w księdze wieczystej (k.650 akt) pod nr 82 wniosków i podstaw wpisów . Podobnie jak decyzja z dnia 18 czerwca 2012 r. (k.234 akt), doręczona skarżącemu osobiście (k.21 czerwca 2012, k. 237 akt), widniejąca pod poz. Nr 34. Analogicznie widnieją w księdze wieczystej na k.647-650 tytuły wykonawcze od Nr [...], które również zostały zabezpieczone hipotecznie. Zostały one zresztą wystawione wyłącznie na potrzeby zabezpieczenia hipotecznego.
Przedmiotowa egzekucja wobec nieruchomości, stanowi składnik majątku wspólnego małżonków, który to ustrój nie został zniesiony z chwilą zawarcia umowy majątkowej ,tak aby stanowił majątek osobisty . Artykuł 26 ust. 3? pkt 2 u.s.u.s. stanowi jedynie, że przedmiotem hipoteki przymusowej może być także nieruchomość stanowiąca przedmiot współwłasności łącznej dłużnika i jego małżonka, nie określa natomiast co może być podstawą wpisu takiej hipoteki. Przesądza zatem ,że nieruchomość będąca przedmiotem współwłasności łącznej może być obciążona hipoteką przymusową, mimo że nie jest własnością jedynie zobowiązanego. Odesłanie zawarte w art. 26 ust. 3c i 4 u.s.u.s jest przykładem przepisów szczególnych przewidujących nieostateczną decyzję administracyjną jako podstawę wpisu hipoteki przymusowej, o której mowa w art. 110 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Tymczasem w niniejszym postępowaniu podstawą wpisu były decyzje ostateczne i to skutecznie doręczone. Tym samym wobec specyfiki postępowania administracyjnego, w ramach którego decyzja określająca wysokość zaległych składek nie jest doręczana małżonkowi dłużnika, powyższe zarzuty mogą aktualnie być podstawą pozwu o uzgodnienie księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym.
Organ prawidłowo więc przyjął, że nie doszło do przedawnienia należności z uwagi na zabezpieczanie ich wpisem hipoteki. Zgodnie bowiem z art. 24 ust. 5 u.s.u.s., nie ulegają przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką lub zastawem, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia.
Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przy wydaniu zaskarżonego postanowienia mającego wpływ na wynik sprawy, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło