III SA/Po 390/12

Dnia 30 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Barbara Koś WSA Marzenna Kosewska ( spr.) Protokolant: st.sekr.sąd. Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2013 roku przy udziale sprawy ze skargi P. B. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek oddala skargę Wnioskiem z dnia 1 grudnia 2011 r. P. B. wniósł o umorzenie należności z tytułu składek uzasadniając swoje żądania trudną sytuacją materialną. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P., działając na podstawie art. 83 ust 1 pkt 3 oraz art. 28 ust 1 oraz art. 32 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 2005 poz. 1585 ze zm.) w związku z art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego postanowił umorzyć postępowanie w części dotyczącej składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji wyjaśnił, że brak podstaw do umorzenia zadłużenia z tytułu składek finansowanych przez pracowników wynika wprost z treści art. 30 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, zgodnie z którym do składek tych nie stosuje się art. 28 i 29 ustawy regulujących umorzenie zadłużenia. W ocenie organu postępowanie w zakresie wskazanym stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § k.p.a. Pismem z dnia 21 grudnia 2011 r. P. B. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Przedstawiono tożsame argumenty jak w utrzymanej decyzji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. B. wniósł o rozstrzygnięcie przez sąd w przedmiocie umorzenia. Wyjaśnił, że choruje i nie wiedział, że jest zadłużony wobec ZUS. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w P. wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 poz. 270) – dalej zwaną p.p.s.a. zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, w granicach kompetencji przysługującej sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami ustawy – kodeks postępowania administracyjnego, jak i z normami prawa materialnego zawartymi w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych Sąd nie stwierdził takich......., które skutkowałyby koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie zastępuje organów i nie umarza należności z tytułu składek – o co wnioskował w skardze skarżący – pełni wyłącznie funkcje kasacyjne, badając zgodność rozstrzygnięcia z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie umorzenia składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 105 § 1 k.p.a w zw. z art. 30 u.s.u.s. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego mamy do czynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Przyczyny bezprzedmiotowości mogą leżeć zarówno po stronie podmiotu, jak i przedmiotu postępowania. W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością ze względu na przyczyny przedmiotowe spowodowane brakiem podstaw prawnych do rozstrzygnięcia wniosku P. B. o umorzenie składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących ich płatnikami. Stosownie bowiem z art. 30 u.s.u.s. do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 i art. 29 u.s.u.s. Ostatnie z wymienionych przepisów stanowią natomiast podstawę do umorzenia należności z tytułu składek, rozkładania ich na raty i odraczania terminu ich płatności. Z powyższego wynika zatem w sposób jednoznaczny, że w przypadku składek za pracowników w części finansowanej przez ubezpieczonych w ogóle ustawodawca nie przewiduje możliwości ich umarzania, rozkładania na raty, czy odroczenia terminu płatności. A zatem nie istnieją podstawy prawne do merytorycznego rozpoznania wniosku skarżącego w tym zakresie. Nie można więc rozpoznać w tej części wniosku o umorzenie należności, który to wniosek wszczął postępowanie. Organ zobligowany był do umorzenia postępowania w tym zakresie. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.